Húsið fellur undir það stíl­brigði sem kall­ast „báru­járns­sveitser“ og er sá stíll ein­kenn­andi fyrir timb­ur­húsa­byggð­ina við Tjörnina en byggðin undir brekkunni er sér­stök fyrir þær sakir að hafa varð­veist í heild og nán­ast í upp­runa­legri mynd. Húsið er inn­flutt og er talið koma frá Noregi. Arkitekt þess er ókunnur en það var reist af Eggerti Briem, skrif­stofu­stjóra stjórn­ar­ráðs­ins og síðar hæsta­rétt­ar­dóm­ara, og konu hans, Guðrúnu Jóns­dóttur skóla­stýru. Húsið var friðað árið 1991.

Ljós­mynd­irnar tók Nanne Springer.

Breytingar og endurgerð

Húsinu var breytt árið 1953 en þá var það stækkað til vest­urs að brekkunni og við­bygg­ingin steypt og klædd báru­járni. Jafn­framt var inn­gangur húss­ins færður á norð­ur­hlið húss­ins og bíslag sem var áður að sunn­an­verðu fjar­lægt. Sól­stofu­glugga var einnig bætt við á suð­ur­hlið húss­ins en breyt­ing­arnar hann­aði Halldór H. Jónsson arki­tekt. Árið 2015 var hins vegar komið að við­haldi og var þá tekin ákvörðun um end­ur­gerð húss­ins.

Að ósk eig­enda var kvisti bætt við á ris­hæð húss­ins að aust­an­verðu en húsið var það eina í götu­lín­unni sem ekki hafði kvist. Kvist­ur­inn er með þrí­skiptan glugga, sam­bæri­legan þeim sem voru til staðar á öðrum hliðum húss­ins. Með til­komu kvists­ins fékk húsið meiri reisn og féll enn betur að götu­mynd­inni sem telst nú eitt helsta djásn bygg­ing­ar­listar Reykja­víkur. End­ur­gerð­ina önn­uð­ust Gláma Kím arki­tektar.

Í takt við tíðarandann

Verk­efnið var stórt og krefj­andi þar sem húsið er stað­sett á einum við­kvæm­asta stað borg­ar­innar en mark­miðið var að húsið héldi upp­runa­legri gerð sinni og gæðum. Innra skipu­lag húss­ins tók nokkrum breyt­ingum við end­ur­gerð­ina og má í því sam­hengi helst nefna efri hæð­ina og risið en kjall­ar­inn og fyrsta hæð héld­ust nán­ast óbreytt. Á fyrstu hæð var eld­húsið end­ur­inn­réttað og má þar sjá fag­ur­bláar, spraut­ulakk­aðar inn­rétt­ingar.

Borð­plöt­urnar og sól­bekkur eru úr hvítum marm­ara og gól­f­efnið er íslenskt grá­grýti. Í stofum var sett nýtt vegg­fóður á þá veggi sem höfðu verið vegg­fóðraðir áður. Gólfefni í stofum var látið halda sér en pússað upp og lakkað. Allir litir, bæði inni og úti, voru sér­valdir í sam­ráði við eig­endur húss­ins og tekið var sér­stak­lega mið af tíð­ar­anda húss­ins við valið. Á efri hæð voru gólfin rétt af, öllum gól­f­efnum skipt út og nýtt eik­arpar­kett lagt.

Með til­komu kvists­ins breytt­ist skipu­lag hæð­ar­innar og her­berg­is­fyr­ir­komu­lagið, en undir kvist­inum er svefn­her­bergi eftir endi­langri aust­ur­hlið húss­ins. Bað­her­bergið var end­ur­inn­réttað og Carrara bianco-marmari settur á gólf og veggi.

Mikilvægt að varðveita handverkið

Timb­ur­húsa­röðin við Tjörnina ber þess merki að ný stétt iðn­að­ar­manna var áber­andi í sam­fé­lag­inu og mikil vakn­ing var í mann­virkja­gerð í byrjun 20. ald­ar­innar. Húsin eru listi­lega smíðuð og má sjá í þeim ein­stakt hand­verk sem mik­il­vægt er að varð­veita. Þegar kemur að end­ur­gerð skiptir því sköpum að hand­verk­inu sé sýnd virð­ing. Í slíkum verk­efnum er sér­stak­lega mik­il­vægt að tapa ekki gæðum og krefst vinnan við fram­kvæmd­irnar mik­illar sér­þekk­ingar og stýrðu tré­smið­irnir Jakob Mar­in­ós­son og Þorgeir Reyn­is­son verk­inu.

Sem dæmi má nefna að við gerð kvists­ins þurfti að gæta að því að allur frá­gangur í kringum hann og nýjan glugga væri í sam­ræmi við aðra upp­runa­lega glugga húss­ins og þurfti því að hand­smíða allt tré­verk utan um hann. Allir aðrir gluggar húss­ins voru end­ur­teikn­aðir og mörgum þeirra skipt út þar sem sumir hverjir voru ein­ungis með ein­földu gleri. Andrés Sig­ur­bergs­son, glugga­smiður hjá Ölf­us­gluggum, sá um smíði allra glugga húss­ins.

Skipt var um klæðn­ingar utan­húss og ráð­ist var í rann­sókn­ar­vinnu til þess að velja lit á húsið að utan en fyrir end­ur­gerð var húsið gult að lit með grænu þaki. Nið­ur­staðan var að heppi­leg­ast væri að velja liti sem væru hóg­værir í götu­mynd­inni en trúir tíð­ar­and­anum. Ágúst Garð­ar­son, mál­ari hjá ÁG málun, hélt utan um alla máln­ing­ar­vinnu jafnt inn­an­húss sem utan. Lita­valið klæðir húsið ein­stak­lega vel og und­ir­strikar þá værð sem er yfir göt­unni í ann­ars anna­sömu borg­ar­um­hverfi. 

Hús­gögnin voru valin með til­liti til bygg­ing­ar­tíma og stíl húss­ins.

Fyrr, síðar, núna

Við end­ur­gerð­ina tók lóðin einnig breyt­ingum. Inn­keyrsl­unni var breytt og var veggur hlað­inn aust­an­megin við húsið sem skilur að gang­stétt­ina og lóð­ina sjálfa. Á veggnum má sjá lista­verk eftir Kristin E. Hrafns­son mynd­list­ar­mann sem sam­an­sett er úr orð­unum „fyrr, síðar, núna“. Þessi orð eru afar lýsandi fyrir umhverfið við Tjörnina og timb­ur­húsa­röð­ina. Verkið tengir saman for­tíð, nútíð og fram­tíð sem end­ur­spegl­ast hvað best í hús­unum sjálfum sem hafa alger­lega stað­ist tím­ans tönn sem vel­heppnuð end­ur­gerð Glámu Kíms arki­tekta und­ir­strikar enn frekar.

Ljós­myndir / Nanne Springer