Í des­em­ber hót­aði Donald Trump á fundi með demókrötum að stöðva starf­semi rík­is­stofn­ana fengi hann ekki fjár­magn til að byggja vegg við landa­mæri Mexíkó. Með veggnum stendur Trump við kosn­inga­lof­orð sitt og loka landa­mærum suð­vestan megin en verð­miði veggs­ins eru litlar 5,6 billjónir doll­ara. Vegg­ur­inn var horn­steinn í inn­flytj­endapóli­tík Trumps og nú virð­ist hann vera að byggja þennan vegg utan um sjálfan sig.

Þingið þarf að sam­þykkja fjár­magnið, en það mætir harðri and­stöðu, einkum þar sem demókratar eru nú í meiri­hluta eftir að repúblikanar töp­uðu honum í kosn­ing­unum í nóv­em­ber. Trump fram­fylgdi hótun sinni og í gær var fimmt­ándi dagur þar sem starf­semi ein­hverra rík­is­stofn­anna var lögð niður. Á blaða­manna­fundi á föstu­dag­inn lýsti hann því yfir að þetta ástand gæti staðið í mán­uði eða ár þess vegna fái hann ekki pen­ing­ana í fram­kvæmd­ina.

Lokunin getur haft alvar­legar afleið­ingar í för með sér á starf­semi ýmissa rík­is­stofn­anna sem munu lenda í fjár­skorti fljót­lega. Stofn­unin sem greiðir út mat­ar­miða til um 38 millj­óna tekju­lágra banda­rískra fjöl­skyldna lendir í fjár­þurrð í mars og vand­séð er að end­ur­greiðsla skatts sem telur tugi millj­arða geti farið fram í apríl, ef þetta heldur áfram. Að sama skapi eru margir sem verða af launum sínum sem vinna hjá þeim rík­is­stofn­unum sem í hlut eiga.

Trump virð­ist hreint ekki vilj­ugur í samn­inga­við­ræður við demókrata sem hafa lagt fram hug­myndir um auknar fjár­veit­ingar við landamæra­eft­ir­lit. Mót­fram­boð demókrata í efri deild þings­ins var fyrir rúmu ári 1,6 billjónir, en sú til­laga þótti umdeild meðal demókrata. Ekki er ljóst hvort að demókratar hafi nú teflt fram ein­hverri mála­miðlun.

Gæti lýst yfir neyðarástandi

Hvort Trump vilji taka slag­inn, slags­ins vegna eða til að halda fylgis­tölum sínum virð­ist hann ekki ætla að bakka með kröfu um vegg­inn. Meðal ann­ars sagði Trump að hann gæti lýst yfir neyð­ar­á­standi og byggt vegg­inn án sam­þykkt þings­ins og í óþökk þess. Tækni­lega getur hann það á grund­velli stjórn­ar­skrár­innar, en það vekur upp lög­fræði­legar vanga­veltur um hvað þýðir neyð­ar­á­stand í skiln­ingi stjórn­ar­skrár­innar.

Til­gangur veggs­ins að sögn Trump er að stöðva flæði ólög­legra inn­flytj­enda og flæði fíkni­efna inn í landið en jafn­framt hryðju­verk. Engin gögn eða upp­lýs­ingar hafa stutt síð­ustu full­yrð­ingu Trumps og sér­fræð­ingar telja að vegg­ur­inn muni ekki þjóna þeim til­gangi sem að er stefnt. Trump hélt því jafn­framt fram í kosn­inga­bar­átt­unni að Mexíkó myndi borga fyrir vegg­inn en ekk­ert slíkt er í far­vatn­inu. Nancy Pelosi, leið­togi demókrata í þing­inu, hefur sagt vegg­inn sið­lausan og demókratar eru á móti fram­kvæmd­inni.

En störu­keppni stendur yfir og óvissa um hversu lengi hún mun vara. Trump sýnir með þessu að hann hræð­ist ekki að mis­beita valdi til að fá sínu fram­gengt, enda er þessi aðgerð ekk­ert nema vald­níðsla. Með þessu reynir Trump að fram hjá leik­reglum sem eru settar til þess að knýja á um aukið sam­ráð, hluti af sam­spili lög­gjafar- og fram­kvæmd­ar­valds. Hvort hann byggi nýja veggi í kringum sig með kröf­unni um vegg­inn verður að koma í ljós.