Viðgerður fræbanki hýsir 1.050.000 afbrigði

Viða­miklum fram­kvæmdum á norska fræ­bank­anum á Sval­barða er lokið en kostn­aður við þær nam um 2,8 millj­örðum íslenskra króna. Ráðist var í fram­kvæmd­irnar þegar 130 metra löng göngin inn í fræ­hvelf­ing­una fóru að leka árið 2017 en hvelf­ingin hýsir nú um 1.050.000 milljón afbrigði um 5 þús­und teg­unda af nytja­plöntum.

Fræ­bank­inn var settur á lagg­irnar árið 2008. Honum er ætlað að varð­veita eins margar teg­undir og mögu­legt er af nytja­plöntun en hugs­unin er sú að hann sé nokk­urs konar síð­asta von ef aðrir fræ­bankar í heim­inum bregð­ast. Það hefur þegar gerst, t.d. árið 2016, þegar vís­inda­menn neydd­ust til að yfir­gefa einn mik­il­væg­asta fræ­banka heims í í bænum Tal Hadya, um 25 mílur vestur af Aleppo, undir sprengju­árásum sýr­lenska stjórn­ar­hers­ins.

Fræ­bank­inn varð­veitir sýni um tveggja fimmtu þeirra 2,4 milljón afbrigða sem vitað er um í heim­inum.

Fyrir utan stríð og pestir þá er ham­fara­hlýnun ein helsta ástæða þess að fræ­bank­arnir gætu reynst lífs­nauð­syn­legir. En ófyr­ir­séð hlýnun var einmitt ástæða þess að hvelf­ingin á Sval­barða fór að leka; það gerð­ist þegar sífrer­inn umhverfis fór að bráðna. Samkvæmt norskum stjórn­völdum, sem eiga bank­ann, er hvelf­ingin nú full­kom­lega vatns­held en þau úti­loka ekki að aðstæður gætu kallað á frek­ari fram­kvæmdir á næstu ára­tugum.

Um 60 þús­und afbrigði bætt­ust við safn bank­ans í vik­unni, frá um 36 áttum, þeirra á meðal fræ 27 villtra planta úr görðum Karls Breta­prins og kart­öflu­fræ frá Perú. Hver „inn­lögn“ telur um 500 fræ.

Hvelf­ingin er hönnuð til að standa „að eilífu“.