Þekking sem kemur að góðum notum þegar inn­rétta á heim­ilið.

Stólar eru vafa­laust ein mik­il­væg­ustu hús­gögn heim­il­is­ins en þekkt­ustu hönn­uðir og arki­tektar heims hafa margir hverjir hannað stóla eða ein­hvers konar sæti á starfsævi sinni. Þegar velja á stóla fyrir heim­ilið er gott að hafa í huga hvaða þarfir þeir þurfa að upp­fylla. Fag­ur­fræði og nota­gildi þurfa því að tvinn­ast saman. Hug­myndir að baki stóla­hönn­unar geta verið af ýmsum toga og hefur sagan kennt okkur að upp­spretta hug­mynda er ótæm­andi. Hér eru þrír þekktir stólar sem hafa vakið heims­at­hygli.

Maurinn

Maurinn eftir Arne Jacobsen leit fyrst dags­ins ljós árið 1952. Hönnunin þótti nýstár­leg og féll ekki í kramið í fyrstu. Upp­haf­lega voru fætur stóls­ins aðeins þrír en Jacobsen sagði að til­gang­ur­inn hafi verið að gera stól­inn stöðugan á ójöfnu gólfi. Það þótti öðrum hins
vegar erfitt að skilja. Formið minnti á maur í upp­réttri stöðu en þaðan dregur hann nafn sitt. Í heima­landi Jacobsen þótti hönn­unin bæði vera upp­reisn­ar­gjörn og bylt­ing­ar­kennd sem var ekki við­eig­andi inni á dönskum heim­ilum. Stóllinn er fram­leiddur, líkt og fleiri stólar Jacobsen, úr form­beygðum kros­svið og er hann í dag fáan­legur hjá fram­leið­anda bæði með þremur fótum sem og fjórum fyrir þá sem það kjósa heldur. Einnig er hann fáan­legur í ýmsum lit­brigðum og við­ar­teg­undum og svo virð­ist sem hann hafi verið tek­inn í sátt því vin­sældir hans hafa auk­ist gríð­ar­lega á seinni árum.

Chaise Tout Bois

Chaise Tout Bois er eini stóll­inn eftir Jean Prouvé sem er hann­aður úr aðeins einu efni, viði, og er helsta ástæða þess að eftir seinna stríð var málmur af skornum skammti. Hönnuðir þurftu að leita í nærum­hverfi sitt og jókst þá notkun viðar í hús­gagna­smíði. Í Frakk­landi var mikið fram­boð af harð­viði, líkt og eik, á þessum tíma og nýtti Prouvé sér það. Hann kynnti sér vel manns­lík­amann og reikn­aði út að mesta álagið hvíldi á stól­bak­inu þegar setið er. Hann vildi því hanna stól sem var traustur, ekki ein­ungis í notkun heldur einnig í ásýnd. Form hans og efn­is­val mið­ast því við að skapa trausta ímynd. Stóllinn var upp­haf­lega fáan­legur í gegn­heilli eik þar sem setan var gerð úr eik­ar­krossviði en fest­ingar eru einnig úr viði. Litur stóls­ins var hinn nátt­úru­legi eik­ar­tónn. Við­skipta­vinir köll­uðu fljótt eftir því að Prouvé setti á markað fleiri útgáfur og stuttu síðar kom stóll­inn á markað í svart­bæs­aðri eik. Í dag er stóll­inn enn fáan­legur í sinni upp­runa­legu mynd.

Wishbone stóllinn

Þessi stóll er orð­inn að vöru­merki danska fram­leið­and­ans Carl Hansen & Søn en hann var hann­aður af Hans J. Wegner árið 1949 og hefur verið í stöðugri fram­leiðslu frá árinu 1950. Wegner hann­aði yfir 500 stóla á starfsævi sinni en Wishbonestóllinn er sá allra þekkt­asti. Hann hefur einnig gengið undir nafn­inu Y-stóll­inn sem er vísun í form stól­baks­ins. Sagt er að Wegner hafi sótt inn­blástur að hönn­un­inni til Ming-hér­aðs í Kína þar sem aldagamlar hand­verks­hefðir voru í hávegum hafðar og áhersla lögð á að efni­við­ur­inn fengi að halda sínu nátt­úru­lega útliti í ein­földum formum. Stólinn er gerður úr gegn­heilum við og er setan hand­vafin. Stólinn er tákn­mynd fal­legs hand­verks og er útlit hans bæði fágað og tíma­laust.

Myndir / Frá fram­leið­endum