Eftir Ingrid Kuhlman

Við höfum oft til­hneig­ingu til að bera okkur saman við aðra, hvort sem það er í tengslum við frammi­stöðu í starfi, upp­eld­is­að­ferðir eða útlit. Slíkur sam­an­burður er yfir­leitt óraun­hæfur og eykur sjaldn­ast vellíðan okkar.

Birt­ing­ar­myndir nei­kvæðs félags­legs sam­an­burðar geta verið eft­ir­far­andi:

Við réttlætum hegðun okkar eða kennum öðrum um

Stundum reynum við að rétt­læta eigin erf­ið­leika við að ná árangri með því að segja setn­ingar við okkur sjálf eins og: „Þetta er hvort eð er ekki rétti tím­inn.“ Eða við kennum öðrum um það að vera ekki þar sem við vildum vera: „Yfir­maður minn hefur enga trú á mér“. Þessi við­brögð geta orðið til þess að við finnum fyrir öfund, órétt­læti eða reiði, með þeim afleið­ingum að við verðum nei­kvæð og kald­hæðin eða reynum að fram­kalla samúð ann­arra. Síðan hellist yfir okkur eft­ir­sjá fyrir að hafa ekki tekið af skarið.

Við gerum lítið úr eigið ágæti

Þegar við berum okkur saman við aðra getur okkur fund­ist við óverðug og jafn­vel óhæf. Innri gagn­rýn­and­inn talar niður til okkar: „Það er nú ekki eins og þú sért jafn hæfi­leik­a­ríkur og hinir.“ Síðan reynir hann að sann­færa okkur um bresti okkar: „Þú féllst jú á loka­próf­inu.“ Oft reynum við að deyfa þessar óþægi­legu til­finn­ingar með mat, búð­ar­rápi, áfeng­is­neyslu, hámhorfi eða því að vera mikið á sam­fé­lags­miðlum. Á meðan bíðum við eftir að ein­hver kasti til okkar björg­un­ar­línu, til dæmis í formi hróss.

Við reynum að sanna að við séum verðug eða gerum lítið úr öðrum

Félags­legur sam­an­burður getur leitt til þess að við felum gall­ana okkar og reynum að sanna að við eigum skilið við­ur­kenn­ingu. Við leggjum okkur fram um að skara fram úr öðrum, sem getur leitt til þess að við brennum út, eða upp­lifum van­líðan vegna þess að verk­efnin fá hjartað ekki til að slá hraðar. Stundum hælum við okkur fyrir að hafa staðið okkur afburða vel, jafn­vel þótt að við höfum ekki náð sér­stökum árangri, eða gerum lítið úr öðrum með hroka og sví­virð­ingum. Okkur líður hugs­an­lega vel í kjöl­farið, en því miður er þessi vellíðan yfir­leitt aðeins tíma­bundin.

Sýnum mildi og skilning

Það er mik­il­vægt að sýna sjálfum sér vin­semd, mildi og skiln­ing. Góðvild í eigin garð getur verið elds­neytið sem knýr aðgerðir okkar áfram og fær okkur til að upp­lifa raun­veru­lega vellíðan.

Grein­ar­höf­undur er fram­kvæmda­stjóri Þekk­ing­ar­miðl­unar, FKA-kona, og með meistara­gráðu í hag­nýtri jákvæðri sál­fræði.