Barnagjörgæslulæknirinn Tanya Haj-Hassan sagði frá því sem hún hefur orðið vitni að að undanförnu en hún hefur starfað á sjúkrahúsum á Gaza síðastliðinn áratug. Í tilfinningaríkri ræðu lýsti Tanya skelfilegum atburðum sem hún varð vitni að á Gaza eftir að Ísraelsher réðist á Gaza og Vesturbakkann í kjölfar hryðjuverkaárásar Hamas-liða 7. október.
„Ég heiti Tanya Haj-Hassan og ég er barnagjörgæslulæknir og hef unnið margoft á Gaza síðastliðinn áratug, og nýlega verið í neyðarlæknateymi sem unnið hefur á spítala í miðhluta Gaza, á meðan á þjóðarmorðinu hefur staðið.“ Þannig hófst hinn magnþrungni vitnisburður Dr. Tanyu Haj-Hassan frammi fyrir Sameinuðu þjóðunum fyrir nokkrum dögum.
Hún hélt áfram: „Ég er hér í siðferðislegum félagsskap allra heilbrigðisstarfsmanna sem ég þekki sem hefur starfað sem sjálfboðaliði á Gaza undanfarna 14 mánuði, sem sumir eru hér í dag með mér, í samstöðu með palestínskum heilbrigðisstarfsmönnum okkar og palestínsku þjóðinni. Þú getur ekki orðið vitni að því sem er að gerast á Gaza og ekki orðið reiður og staðráðinn í að stöðva það. Við viljum ekki vera hér, eða í fréttum, og gefa ítrekað siðferðilegt vitni um áframhaldandi grimmdarverk. En samkvæmt hönnun hafa Ísraelar bannað alþjóðlegum blaðamönnum og óháðum mannréttinda- og réttarrannsóknarmönnum að bera vitni. Á sama tíma hafa ótrúlegir palestínskir blaðamenn, sem fjalla um þjóðarmorð á eigin þjóð, ítrekað verið skotmörk Ísraels og ófrægð, á meðan bæði fréttaflutningur þeirra og morð hafa að mestu verið hunsuð af almennum vestrænum fjölmiðlum.“
Tanya heldur enn áfram:
„Sem einn af fáum alþjóðlegum eftirlitsmönnum sem hleypt er inn á Gaza get ég sagt ykkur: eyddu aðeins fimm mínútum á sjúkrahúsi þar og það mun verða þér sorglega augljós að Palestínumenn eru viljandi myrtir, sveltir og sviptir öllu því sem þarf til að viðhalda lífi. Sameiginlega höfum við undanfarna 14 mánuði meðhöndlað fólk sem hefur orðið fyrir fjöldamorðum á eftir fjöldamorðum á þeim fáu sjúkrahúsum sem eru eftir, sem eru að hluta starfrækt, á Gaza. Heilum fjölskyldum hefur verið útrýmt, þurrkað út af almannaskránni. Meðfjöldi heilbrigðis- og mannúðarstarfsmanna okkar hafa verið drepnir. Við höfum meðhöndlað ótal börn sem misstu alla fjölskyldu sínar, fyrirbæri sem er svo algengt á Gaza að því hefur verið gefið tiltekið nafn: Sært barn, engin eftirlifandi fjölskylda. Við héldum í hendur barna þegar þau drógu síðasta andardráttinn með engan nema ókunnugan til að hugga þau. Þau sem náðu sér nægilega vel til að yfirgefa spítalann stóðu frammi fyrir augljósri lífshættu, hvort sem það var vegna annarrar sprengjuárásar, hungurs, ofþornunar eða sjúkdóms. Sagan hefur greinilega sýnt okkur að læknar geta ekki stöðvað þjóðarmorð. Þetta er ástæðan fyrir því að það er kallað Ráðtefna um afstýringu og refsingu vegna þjóðarmorða“. Og hvers vegna ég er hér í dag.“
Áður en Tanya sagði frá þeim hryllingi sem hún varð vitni að á Gaza vitnaði hún í kollega sinn sem drepinn var fyrir mánuði síðan í drónaárás.
„Áður en ég deili því sem ég bar vitni um, vil ég deila tilvitnun í kollega minn Dr.
Mohammed Ghanim, ungan bráðamóttökulækni sem var drepinn fyrir mánuði síðan af dróna, eftir að hafa sinnt sjúklingum sínum staðfastlega í yfir 400 daga á meðan sjúkrahúsin sem hann starfaði á voru ítrekað umsetin. Dr Ghanim sagði: „Eins mikið og ég gat, hélt ég mig frá því að deila hinum hörmulegu sögum af tveimur ástæðum. Fyrri ástæðan er sú að ég veit að það gerir ekkert gagn, fyrir þá sem urður ekki snortnir við að sjá ljósmyndir af aflimuðum og skorpnum líkum, verða ekki snortnir við að heyra nokkur orð, og hin ástæðan er sú að ég finn ekki orð til að lýsa sögunum.“.“
Tanya: „Ég deili viðhorfi Dr Ghanim. Hvað á eftir að segja sem gæti fengið fólk til þess að grípa til aðgerða? Hvernig getum við jafnvel byrjað að orða það sem við höfum séð?“
Tárvotur Tanya sagði því næst nokkrar hryllingssögur af því sem hún varð vitni að sem læknir á Gaza síðastliðið ár:
„Ég man eftir þögn konunnar sem flutt var slösuð á sjúkrahúsið, starði tómum augum og
var ófær um að tala. Hún hafði fætt barn viku áður og fann ekki sjö daga gamla barnið sitt. Bæði ungabarn hennar og smábarn voru föst undir rústunum. Það eru engin orð sem lýsa á fullnægjandi hátt sársauka og siðspillingu þessa yfirgangs.
Ég man eftir hinni sex ára Sewar sem var flutt á gjörgæslu með alvarlega áverka á heila, litla bróður hennar er enn saknað. Ég man eftir mömmu hennar sem sat við hliðina á henni og tárin streymdu niður andlitið á henni og spurði „hver var glæpur hennar?“ Ég hafði ekki hjarta til að segja henni að Sewar, með fallegu löngu dökku augnhárin sín og krullurnar, myndi líklega aldrei tala eða hafa samskipti að fullu, ef hún lifði á annað borð af. „Ég finn ekki orð til að lýsa sögunum“.
Eða fimm ára Mohammed með meiðsli á höfði, líklega eftir byssukúlu, sem lést á bráðamóttöku þar sem engin rúm voru á gjörgæsludeild. Hann hafði engan eftirlifandi ættingja sem vitað var um sem gat sótt lík hans og var hann fluttur í líkhúsið af læknateymi. Hendur hans og fætur voru svo litlir, og síðasta svipbrigði hans lýstu sársauka. „Ég finn ekki orð til að lýsa sögunum.“
Eða eldri konan sem ég vissi ekki hvað var gömul, skotin margsinnis af ísraelska hernum
meðan hún var á ströndinni. Hún dó á meðan aldraður eiginmaður hennar hélt í hönd hennar, grátandi sagði hann mér „við eigum bara Guð“.
Eða hinn 13 ára Amer sem hlaut alvarlega hálsáverka eftir að heimili hans var sprengt, og
hélt áfram að kalla á systur sína. Hann vissi ekki að hún væri stelpan í rúminu við hliðina á honum, vegna þess að hún hafði verið brennd svo illa að hún var óþekkjanleg. Þegar hún dó var Amer eini eftirlifandi fjölskyldumeðlimur hennar. Ég man eftir tómu augnaráðinu hans og mjúkri röddinni hvíslandi inn í eyrað á mér „Ég vildi að ég hefði dáið með þeim. Allir sem ég elska eru á himnum. Ég vil ekki vera hér lengur.“ Hvernig finnurðu orðin til að lýsa sögu Amer?
Eða ungabörnin, frændsyskinin Mohammad og Massa sem við endurlífguðum á sama rúmi á eftir íbúðarhúsnæði þeirra var sprengt. Ég man að þeir losuðu bleyjur þeirra í örvæntingarfullri leit að bláæðum til að gefa þeim vökva í. Mohammad blæddi til bana. Massa þjáðist af alvarlegum heilaskaða. Hún var enn í dái þegar ég fór frá Gaza. Báðir foreldrar hennar slösuðust í sömu árásinni og ég veit ekki hvort þeir lifðu af.
Eða Shurooq, 15 ára stúlka með höfuð- og brjóstmeiðsl, með alvarlegan bruna á augum. Hún hélt áfram að kalla eftir móður sinni, sem hún gat ekki séð að væri rétt hjá henni, einnig alvarlega slösuð. Móðir hennar reyndi í örvæntingu að anda allt þar til hún lést. Við, læknateymið, vissum áður en Shurooq gerði það, að hún var eftir sem eini eftirlifandi meðlimur hennar fjölskyldu. Shurooq, en nafn hennar þýðir sólarupprás. „Ég finn ekki orð til að lýsa sögunum.“
Eða faðirinn að leita að börnum sínum á bráðamóttökunni, sem fann okkur þar sem við reyndum endurlífgun á þeim á gólfinu, öll börn hans nema Abdullah, sem hann fann aldrei. „Ég finn ekki orð til að lýsa sögunum.“
Eða yndislegi eldri herramaðurinn sem aðstoðaði við að bera slasaða inn í bráðamóttöku, hughreystandi þá á allan þann hátt sem hann gat, hreinsaði blóðpollana eftir hverja fjöldaárásina. Ég hitti hann daglega og hafði gert ráð fyrir að hann væri sjúkrahússtarfsmaður, en seinna komst ég að því að hann hafi byrjað að starfa á spítalanum eftir að öll fjölskylda hans hafði verið myrt í upphafi þjóðarmorðsins. Hann hafði komist að því að eina leiðin sem hann gæti ráðið við að hafa lifað af væri með því að hjálpa öðrum fjölskyldum. Hvernig getur maður fundið orð til að lýsa sögu sinni?
Þetta eru engar einangraðar sögur. Hver einasta manneskja sem ég hitti á Gaza átti fjölskyldumeðlimi, vini, samstarfsmenn, nágranna sem teknir voru frá þeim með ofbeldi.“
Dr. Tanya hélt áfram:
„Ég tala um þá sjúklinga með áverka sem ég sá um, en þetta er aðeins ein vídd
af þessu heimsendaástandi. Allt sem þarf til að viðhalda mannslífi á undir högg að sækja
Gaza, og hefur verið í mjög langan tíma: vatn, matur, skjól, menntun, heilsugæsla, orka,
skólp og hreinlætisaðstöðu. Barn sem bjó í íbúð og gekk í skóla á Gaza fyrir 14 mánuðum, ef það er á lífi, reynir nú að lifa af ísraelskar loftárásir, herskipaárásir og skothríð,
svengd og hungursneyð, skort á hreinu vatni, útbreiðslu sjúkdóma sem ógna ónæmisbældum líkama þess, ekkert öruggt skjól og engar horfur á menntun
í dag eða í framtíðinni. Hver einasti háskóli á Gaza hefur verið eyðilagður, þar á meðal þeir einu tveir læknaskólar sem ég kenndi við.
Öll börn á Gaza lifa í gegnum þennan hrylling. Ég hugsa stöðugt um börnin sem ég hitti og
vona að þau séu á lífi, umkringd foreldrum sem eru á lífi, að þau séu ekki limlest, ekki
svöng, ekki þyrst, ekki veik, ekki kalt þar sem veturinn gengur yfir tjöld þeirra og ekki hrædd.
Á sama tíma veit ég að þetta er ómögulegt fyrir hvaða barn sem er á Gaza núna.
Í aðdraganda alþjóðlega barnadagsins í síðustu viku beittu Bandaríkin neitunarvaldi í fimmta sinn á Ályktun öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna um vopnahlé á Gaza. Í orðum sendiherra Palestínu hjá Sameinuðu þjóðunum, Majed Bamya „Það er engin réttlæting fyrir því að beita neitunarvaldi á ályktun um að reyna að stöðva voðaverk.“ Það er ENGIN réttlæting.“
Í lokaorðum sínum segir læknirinn að sagan muni dæma viðbragðaleysi heimsins á endanum.
„Ég viðurkenni að orðin sem ég deildi með ykkur í dag eru þung. Þessi orð fölna í
samanburði við raunveruleika Palestínumanna í yfir 400 daga og 76 ár fyrir það. Palestínumenn þurfa hvorki vorkunn okkar né hrós. Þeir þurfa þýðingarmikla samstöðu okkar. Og það er enginn tími fyrir örvæntingu. Á þeim 24 klukkustundum sem ég mun eyða í þessari borg, munu um það bil 60 börn slasast eða drepast. Við höfum ekki efni á að bíða einn dag í viðbót. Ég geri mér grein fyrir því að mörg ykkar, með viðveru ykkar hér í dag, eru nú þegar sannfærð um að það þurfi að bregðast við. Það þarf hugrekki til að berjast gegn spilltu kerfi, kerfi sem gefur óhóflegt vald til landa sem hafa hræðilegar sögur um alþjóðlegt ofbeldi.
Einn daginn mun einhver grafa upp skjölin um vitnisburð okkar og 14 mánaða beiðni okkar. Þeir mun grafa upp heimildir Palestínumanna sem fjölluðu um eigin þjóðarmorð þegar alþjóðlegum blaðamönnum var fordæmalaust bannað að koma inn á Gaza. Palestínsk börn settu á laggirnar blaðamannafundi til að segja heiminum að líf þeirra skipti máli. Við munum þurfa að horfast í augu við þessu sögu.
Hugrekki og aðgerðir palestínskra heilbrigðisstarfsmanna í ljósi þessa þjóðarmorðs
er okkur öllum til fyrirmyndar. Spurningin sem ég skil eftir fyrir ykkur er hvaða áhættu erum við að taka?“
Hér má sjá hina magnþrungnu eldræðu:
Athugasemdir