„Ráðherra getur ekki afsakað sig“
Landið

Forstöðumanni hjá Akureyrarbæ sagt upp eftir ásakanir um kynferðislega áreitni

Mannlífið

Íslendingur kom upp um rússneska njósnara: „Tveir af njósnurum erlends stórveldis stóðu afhjúpaðir“

Flokkur

Vísindi

Greinar

Heilinn gefur frá sér ástarhormón þegar við eldumst: „Gerir fólk sáttara við lífið og tilveruna“
Fólkvikan

Heilinn gefur frá sér ást­ar­hormón þegar við eld­umst: „Gerir fólk sátt­ara við lífið og til­ver­una“

Við þekkjum hugs­an­lega gamlan mann eða konu sem réttir ætíð fram hjálp­ar­hönd með bros á vör. Þetta kann að tengj­ast því að heil­inn losar meira af efn­inu oxýtósíni í takt við hækk­andi aldur, ef marka má nýlega rann­sókn. Efni þetta sem gjarnan er kallað „ást­ar­horm­ónið“, virð­ist gera fólk sátt­ara við lífið og til­ver­una, auk þess að reyn­ast öðrum hjálp­legra. Ást­ar­hormón...
Aðferð fundin upp á Íslandi gegn sýkingum í sílíkonígræðslum: „Þekking til góðs fyrir samfélagið“
Innlent

Aðferð fundin upp á Íslandi gegn sýk­ingum í sílíkonígræðslum: „Þekking til góðs fyrir sam­fé­lagið“

Ný aðferð vís­inda­manna Háskóla Íslands, sem ætlað er að koma í veg fyrir alvar­legar sýk­ingar á yfir­borði síli­konígræðsla og gervi­liða, bar sigur úr býtum í hinni árlegu sam­keppni um Vísinda- og nýsköp­un­ar­verð­laun skól­ans sem fór fram í Hátíða­sal Háskól­ans í gær. Unnið er að því að fá einka­leyfi á tækn­inni sem þróuð er í sam­starfi við fyr­ir­tækin Össur og Primex....
Þróa tölvuleik til hjálpar börnum: „Mikill kvíði getur haft mjög neikvæð áhrif á barnið“
Innlent

Þróa tölvu­leik til hjálpar börnum: „Mikill kvíði getur haft mjög nei­kvæð áhrif á barnið“

Brynja Inga­dóttir, dós­ent í hjúkr­un­ar­fræði segir í sam­tali við Háskól­ann að: „Hjúkr­un­ar­fræð­ingar sem sinna ungum börnum þekkja vel af eigin reynslu að börn geta verið mjög hrædd og kvíðin fyrir því að fara í svæf­ingu. Bæði er það ókunn­ugt umhverfi, starfs­fólkið og ótti við sárs­auka og aðskilnað frá for­eldrum sem veldur þeim van­líðan. Mikill kvíði getur haft mjög nei­kvæð áhrif...
Telja sig geta upprætt kvíða: „Misnotkun breytir barnsheilanum“
Innlent

Telja sig geta upp­rætt kvíða: „Mis­notkun breytir barns­heil­anum“

Þeir sem grein­ast með kvíða­röskun fer stöðugt fjölg­andi. Það er talið að þriðji hver þjá­ist af kvíða ein­hvern tím­ann á ævinni. Vís­inda­menn hafa nú upp­götvað ástæður þess hvers vegna heil­inn setur sig í umsát­urs­á­stand. Þeir hafa fundið tvö gen sem breyt­ast þegar börn verða fyrir áföllum. Samkvæmt sam­an­tekt Lifandi Vísinda verður unnt innan tíðar að upp­ræta sjálfar orsakir kvíð­ans. Heila­sér­fræð­ingar...
Genalækningar eiga að gera líkamsfitu heilsusamlegri: „Brún fita brennir orku“
Innlent

Gena­lækn­ingar eiga að gera lík­ams­fitu heilsu­sam­legri: „Brún fita brennir orku“

Þegar hvítri fitu er breytt í brúna verður ekki ein­vörð­ungu þyngd­ar­tap heldur batnar ástand lifr­ar­innar að sama skapi. Í lík­ömum okkar fyr­ir­finn­ast tvö afbrigði fitu, svokölluð hvít fita, svo og brún fita. Í hvítu fit­unni gegna frum­urnar hlut­verki óvirkrar fitu­upp­söfn­unar á meðan brúnu fitu­frum­urnar virkja brennsl­una og láta lík­amann breyta fitu í varma. Genatil­raunir á músum sýna að hægt sé...
Tilraunaleiðangur við Íslandsstrendur: „Ísland varð fyrir valinu fyrir prufuverkefnið“
Innlent

Til­rauna­leið­angur við Íslands­strendur: „Ísland varð fyrir val­inu fyrir prufu­verk­efnið“

Hópur vís­inda­manna við fjöl­margar stofn­anir á sviði vist­fræði á Íslandi tekur þátt í viða­miklu sam­starfs­verk­efni með European Molecular Biology Laboratory (EMBL), sam­evr­ópskrar stofn­unar á sviði sam­einda­líf­fræði, þar sem mark­miðið er m.a. varpa nýju ljósi á sam­spil smæstu og stærstu líf­vera og við­brögðum þeirra við umhverf­is­breyt­ingum. Sjónum verður m.a. beint að líf­rík­inu við strendur Íslands í til­rauna­verk­efni sem fara mun fram...
Lotta: „Aðferð til að greina fyrr – Heilabilun sjúkdómur sem dregur úr samfélagslegri virkni“
Innlent

Lotta: „Aðferð til að greina fyrr – Heila­bilun sjúk­dómur sem dregur úr sam­fé­lags­legri virkni“

„Með hækk­andi aldri þjóð­ar­innar er búist við því að heila­bilun verði okkar stærsti lang­vinni sjúk­dómur, sem dregur úr sam­fé­lags­legri virkni og kostar fjöl­skyldur og sam­fé­lag gríð­ar­legar upp­hæðir. Greining sjúk­dóma er fyrsta skrefið í átt að lækn­ingu eða með­ferð og leit­ast rann­sóknin við að hjálpa til við það.“ Þetta segir Lotta María Ell­ing­sen, dós­ent við Rafmagns- og tölvu­verk­fræði­deild við Háskóla Íslands....
Af hverju er regnboginn bogadreginn?
Innlent

Af hverju er regn­bog­inn boga­dreg­inn?

Af hverju er regn­bogi alltaf boga­dreg­inn? Stafar það af lögun regn­dropanna eða ljós­brot­inu? Við sjáum regn­bog­ann sem boga en í raun­inni sjáum við ein­ungis hluta af hring. Sá hluti hrings­ins sem við sjáum ekki er fyrir neðan sjón­deild­ar­hring. Úr flug­vél eða af háum fjallstindi getur maður verið svo hepp­inn að sjá heilan regn­hring. Regnbogi sést skýr­ast þegar regn­drop­arnir eru stórir....
D-vítamín ver gegn sjálfsofnæmissjúkdómum
Innlent

D-vítamín ver gegn sjálfsof­næm­is­sjúk­dómum

Meðal sjálfsof­næm­is­sjúk­dóma eru m.a.: Psori­asis Liðagigt Krónískar þarma­bólgur MS (Multiple sclerosis) Syk­ur­sýki 1 Skjald­kirtils­bólgu D-vítamín minnkar hætt­una um 22% Ný rann­sókn hefur sýnt fram á að stórir dag­legir skammtar af D-vítamíni geta komið í veg fyrir að sjálfsof­næm­is­sjúk­dómar komi fram, alla­vega hjá fólki sem komið er yfir fimm­tugt. 26.000 manns eldra en fimm­tugt tóku þátt í rann­sókn­inni og stóð rann­sóknin...
Vísindamenn telja rúmlega 95 prósent af alheiminum vera ósýnilegan
Innlent

Vís­inda­menn telja rúm­lega 95 pró­sent af alheim­inum vera ósýni­legan

Samkvæmt kenn­ingum vís­inda­manna er innan við fimm pró­sent af alheim­inum úr sýni­legu efni en afgang­ur­inn er huldu­orka (68%) og huldu­efni (27%). Það er því ekki að undra að vís­inda­menn innan stjarneðl­is­fræði og heims­fræði leggi höf­uð­á­herslu á að öðl­ast auk­inn skiln­ing á þessum stóra en óþekkta hluta bygg­ing­ar­ein­inga alheims­ins. Jesus Zavala Franco, pró­fessor í eðl­is­fræði við Háskóla Íslands, og rann­sókna­hópur hans...
Gervijökull veitir íbúum vatn
Innlent

Gervi­jök­ull veitir íbúum vatn

Gervi­jök­ull veitir vatn í Himalaja. Í Ladakh eyði­mörk­inni í Himala­ja­fjöllum rignir nán­ast aldrei, þannig að íbú­arnir eru algjör­lega háðir bræðslu­vatni frá jöklum. Hlýnun jarðar veldur því að jöklar drag­ast saman en íbúar hafa fundið lausn. Síðla sum­ars safna þeir bræðslu­vatni í lagnir neð­an­jarðar og á nótt­unni, þegar hita­stigið fer undir frost­mark, er vatn­inu úðað yfir hvelf­inga­laga mann­virki. Afleið­ingin er allt...
Hvað eru þessir hvítu blettir sem við sjáum svífa yfir augunum þegar við deplum þeim?
Innlent

Hvað eru þessir hvítu blettir sem við sjáum svífa yfir aug­unum þegar við deplum þeim?

Þegar maður horfir í ljósan bak­grunn sér maður stundum gagn­sæja depla svífa fyrir aug­unum, ekki ósvipað og ein­frum­ungar væru á ferð. Hvað er þetta eig­in­lega? Reyndar eru þessir blettir einmitt ein­frum­ungar. Það sem við sjáum eru nefni­lega skuggar af hvítum blóð­kornum á leið um æðar í net­himn­unni. Hvítu blóð­kornin drekka ekki í sig ljós á sama hátt og þau rauðu...