Aðferð fundin upp á Íslandi gegn sýkingum í sílíkonígræðslum: „Þekking til góðs fyrir samfélagið“

Ný aðferð vís­inda­manna Háskóla Íslands, sem ætlað er að koma í veg fyrir alvar­legar sýk­ingar á yfir­borði síli­konígræðsla og gervi­liða, bar sigur úr býtum í hinni árlegu sam­keppni um Vísinda- og nýsköp­un­ar­verð­laun skól­ans sem fór fram í Hátíða­sal Háskól­ans í gær. Unnið er að því að fá einka­leyfi á tækn­inni sem þróuð er í sam­starfi við fyr­ir­tækin Össur og Primex. 

Sam­keppnin um Vísinda- og nýsköp­un­ar­verð­laun Háskóla Íslands hefur verið haldin í yfir 20 ár undir ýmsum nöfnum. Að þessu sinni bár­ust 27 til­lögur í sam­keppn­ina. Dómefnd, sem skipuð var sér­fræð­ingum innan og utan skól­ans, fór yfir til­lög­urnar og mat þær út frá nýnæmi og frum­leika, útfærslu, sam­fé­lags­legum áhrifum, m.a. út frá heims­mark­miðum Sam­ein­uðu þjóð­anna, og hvort verk­efnið væri í sam­ræmi við stefnu skól­ans og styddi við starf­semi hans.

Sig­ur­veg­ari í flokknum Heilsa og heil­brigði og í heild­ar­keppn­inni var verk­efnið Lífsam­hæfð og örveru­eyð­andi húðun fyrir síli­kon sem hlaut sam­tals þrjár millj­ónir króna í verð­launafé. Um er að ræða nýja aðferð við örveru­eyð­andi og lífsam­hæfða húðun fyrir síli­konígræðslur og gervi­liði. Sílikon er mikið notað í lækn­inga­tækjum, t.d. gervi­liðum, hjarta­lokum, lyfja­brunnum og þvag­leggjum. Það hefur marga góða eig­in­leika en helsti ókostur þess er myndun bakt­ería og sveppa á yfir­borð­inu sem leitt getur til sýk­inga, sem kunna að vera lífs­hættu­legar, með til­heyr­andi notkun sýkla­lyfja, lengri sjúkra­húsa­vist og auknum kostn­aði fyrir við­kom­andi og sam­fé­lagið.

Dómnefnd keppn­innar telur verk­efnið hafa mikið hag­nýt­ing­ar­gildi og nýnæmi. Um sé að ræða þekkt vanda­mál innan heil­brigð­is­geirans og verk­efnið hafi mik­inn ávinn­ing fyrir þann hóp sjúk­linga sem um ræðir og ekki síður sam­fé­lagið í heild. „Verk­efnið er gott dæmi um að sam­vinna Háskóla Íslands og aðila úr atvinnu­líf­inu leiði til fram­fara og nýrrar þekk­ingar til góðs fyrir sam­fé­lagið,“ segir í umsögn dóm­nefndar.

Að verk­efn­inu standa Vivien Nagy, dokt­or­snemi í lyfja­fræði, og Már Másson, pró­fessor í sömu grein. Þau hafa sótt um einka­leyfi á tækn­inni í sam­starfi við Hug­verka­nefnd Háskóla Íslands og Land­spít­ala og Auðnu tækni­torg. Vivien og Már hafa einnig hug á að stofna sprota­fyr­ir­tæki til að vinna að frek­ari þróun og mark­aðs­setn­ingu upp­finn­ing­ar­innar en verk­efnið er unnið eins og fyrr segir í sam­starfi við Össur ehf. og Primex ehf.