Í þeim eru vand­kvæði og gallar kjöt­neyslu skoð­aðir og ýmsum hug­myndum að lausnum er velt upp. Mismikið er um öfgar en allir virð­ast vera sam­mála um það að aukin neysla á plöntum sé svarið.

Frumefnin fjögur

Fræði­mað­ur­inn Michael Pollan hefur skrifað ófáar bækur um mat og mat­ar­gerð. Þættina Cooked gerði hann í sam­starfi við Netflix og byggj­ast þeir á sam­nefndri bók hans. Mat­ar­gerð er skoðuð með frum­efnin fjögur, eld, vatn, loft og jörð, til hlið­sjónar. Stiklað er á stóru í sögu mat­ar­gerðar og mat­ar­menn­ingar og skoðað er hvaða þýð­ingu hún hefur í sam­fé­lögum heims.

Michael kynnir sér hvernig ýmsar fæðu­teg­undir eru búnar til, brauð, ostur og fleira, og hvernig frum­efnin koma þar við sögu. Þessar fæðu­teg­undir eiga það sam­eig­in­legt að við í vest­rænu sam­fé­lagi erum orðin alltof vön að kaupa þær bara úti í búð, þessu vill hann breyta.

Öfgar eða sannleikur?

What the Health er heim­ild­ar­mynd úr smiðju Kips Andersen og Keegans Kuhn sem gerðu Cowspiracy: The Susta­ina­bility Secret. Í stiklum er What the Health lýst sem mynd­inni sem heilsu­tengdar stofn­anir vilja ekki að við sjáum. Hún skoðar heilsu­vanda­mál tengd kjöt- og mjólkur­iðn­aði, lyfja­iðn­aði og ýmsum hags­muna­að­ilum auk þess sem hún afhjúpar sam­ráð þess­ara aðila og banda­rísku rík­is­stjórn­ar­innar. Myndin hefur hlotið tölu­verða gagn­rýni fyrir öfgar og ofstæki en í henni er þó að finna nokkur sann­leiks­korn.

Mikilvægt að velja vel

Í heim­ild­ar­mynd­inni Food Choices skoðar Michal Siewierski áhrif fæðu, ekki bara á heilsu okkar heldur einnig heilsu jarð­ar­innar og heilsu líf­ver­anna sem við deilum henni með. Hann reynir að afsanna, eða hnekkja, lang­lífar rang­hug­myndir um mat og matar­æði og því til stuðn­ings ræðir hann við fjölda virtra sér­fræð­inga, þar á meðal lækna, stjórn­mála­menn, líf­fræð­inga, nær­ing­ar­fræð­inga og fleiri.

Myndin veltir upp nýjum og áhuga­verðum pæl­ingum og mun án efa breyta því hvernig við horfum á mat­inn á disk­inum.

Snúið við blaðinu

Í Forks over Knives er heilsu­vandi Banda­ríkja­manna skoð­aður ofan í kjöl­inn. Tveir af hverjum þremur eru í yfir­þyngd og lífs­stíls­sjúk­dómar á borð við syk­ur­sýki II, hjarta- og æða­sjúk­dóma og fleiri aukast stöðugt.

Teymið sem stendur á bak við mynd­ina heldur því fram að hægt sé að snúa þess­ari þróun við með því að hætta ein­fald­lega að borða kjöt og dýra­af­urðir, sér­stak­lega unna kjöt­vöru.

Tveir fræði­menn, Dr. T. Colin Campbell og Dr. Caldwell Essel­styn, segja frá rann­sóknum sínum og athug­unum en þeir hafa í marga ára­tugi haft áhyggjur af kjöt­neyslu sam­landa sinna.

Í mynd­inni eru einnig tekin við­töl við fólk sem hefur reynt þessa aðferð og snúið við blað­inu þegar kemur að matar­æði og bætt heilsu sína.

Orðin sjö

Heim­ild­ar­myndin In Defense of Food var upp­runa­lega gerð fyrir PBS-sjón­varps­stöð­ina í Banda­ríkj­unum en þar er að finna heil­mikið af heim­ildar- og frétta­skýr­ing­ar­þáttum auk ann­ars efnis sem varðar almenn­ing. Hér er Michael Pollan aftur á ferð­inni og í þetta sinn reynir hann að svara spurn­ing­unni sem hann fær hvað oft­ast í starfi sínu: Hvað á ég að borða til þess að halda heils­unni góðri? Hann skoðar þróun vest­ræns matar­æðis og hvernig það hefur haft í för með sér ýmsa lífs­stílstengda sjúk­dóma. Í mynd­inni kemur Michael meðal ann­ars með töfra­orðin sjö sem eru í raun svarið við spurn­ing­unni stóru: Eat food, not too much, mostly plants, eða: Borðaðu mat, ekki of mikið, mest plöntur.

Höfundur / Hildur Frið­riks­dóttir

Aðalmynd / Pexels.com