„Í löndum þar sem að árangur bólu­setn­ingar er mik­ill þá kemur upp þessi van­trú vegna þess að fólk sér ekki þessa sjúk­dóma eins mikið og áður,” segir Þórólfur Guðnason sótt­varna­læknir. „Á meðan í öðrum löndum, þar sem aðgengi að bólu­setn­ingum er ekki eins mikil, er traustið meira.”

Trúa á áhrif bólusetningar en telja þær óöruggar

„Rann­sóknir á Íslandi á und­an­förnum árum um afstöðu almenn­ings til bólu­setn­ingar hafa sýnt að yfir 95% almenn­ings ber traust til bólu­setn­inga og árangur þeirra,” segir Þórólfur. „Þessi nið­ur­staða núna sýnir það líka að fólk trúir því að bólu­setn­ingar virki vel og komi í veg fyrir sjúk­dóma og telji að bólu­setn­ingar eru nauð­syn­legar fyrir börn en hafa hins vegar áhyggjur af öryggi þeirra. Þannig túlka ég þessa nið­ur­stöðu.” Nið­ur­stöður Welcome Trust sýna að 97% íslensk almenn­ings telja bólu­setn­ingar áhrifa­ríkar í að koma í veg fyrir sjúk­dóma. Þá telur 99% að bólu­setn­ingar séu mik­il­vægar fyrir börn.

Sífellt fleiri leggja þó spurn­ingu við öryggi bólu­setn­ingar og hafa áhyggjur af auka­verk­unum. Eins og áður segir hafa 40% íslend­inga lýst yfir áhyggjum í garð öryggis bólu­setn­inga. Guðni nefnir að emb­ættið hafi áður vakið athygli á þess­ari þróun. „Það þarf að koma þeim upp­lýs­ingum áleiðis að bólu­efni eru örugg.”

Aukin vantrú í öðrum löndum getur haft afleiðingar fyrir Ísland

Þórólfur segir nið­ur­stöð­una betri hér en í öðrum löndum Norður-Evrópu. „Þegar maður ber Ísland saman við N-Evrópu þá er trú almenn­ings á bólu­setn­ingum og nauð­syn fyrir börn mikið hærri hér á landi að með­al­tali.”

Hann segir alþjóðu­legu nið­ur­stöð­urnar áhyggju­efni. „Ef að sjúk­dómar fara að blossa upp í löndum í kringum okkur þá eykst hættan á því að við förum að sjá til­felli hér.“ Hann segir þó þát­töku í bólu­setn­ingum hér á landi nógu góðar til að koma í veg fyrir mikla útbreiðslu. „Við myndum ekki sjá neina stóra far­aldra hér. Við gætum séð stök til­felli eins og síð­ast lið­inn vetur.“

Alþjóð­lega fyr­ir­tækið Welcome Trust stendur fyrir könn­un­inni sem fór fram 2018. Nið­ur­stöð­urnar sýna meðal ann­ars að í löndum þar sem vel­megun er mikil ríkir tölu­verð van­trú á bólu­setn­ingum en í fátæk­ari löndum er traustið almennt meira. Þá mæld­ist traustið hæst í Eþíópíu og Bangla­desh. „Þetta sjáum við með þessum misl­inga­far­aldri sem er í Evópu. Þetta er afleið­ing af því,” segir Þórólfur en sem dæmi kom Frakk­land illa út úr könn­un­inni. 33% almenn­ings þar í landi telur bólu­setn­ingar áhrifa­litlar.