Fyrsti þáttur ser­í­unnar, Man Pain eða Karl-ang­ist, fjalli þannig um hina þjáðu karl­hetju í hasar­myndum, klisju sem gangi út það að hetjan glímir við djúp­stæðan innri sárs­auka í kjöl­far ást­vina­missis og hvernig hún tekst á við hann með því að leita hefnda.

Fyr­ir­tækið Freyja Filmwork hefur hafið fram­leiðslu á nýrri vefseríu sem kall­ast Sköp, en þær snú­ast um per­són­urnar Big Dogg og Thor­meister sem hefur til­hneig­ingu til þess að birt­ast upp úr þurru í lífi Big Daggar og útskýra fyrir henni kynjak­lisjur í kvik­myndum. Höfundar þátt­anna eru Dögg Mós­es­dóttir og Þórey Mjall­hvít H. Ómars­dóttir sem byggja per­són­urnar á sjálfum sér. „Í stuttu máli sagt erum að taka fyrir kynj­aðar staðalí­myndir í kvik­myndum,“ segir Þórey í sam­tali við Mannlíf. „Beina sjónum að hverri ster­íótýp­unni á fætur annarri, ein­fald­lega í þeim til­gangi að afhjúpa ruglið sem við­gengst í þáttum og bíó­myndum.“

Þórey segir að fyrsti þáttur ser­í­unnar, Man Pain eða Karl-ang­ist, fjalli þannig um hina þjáðu karl­hetju í hasar­myndum, klisju sem gangi út það að hetjan glímir við djúp­stæðan innri sárs­auka í kjöl­far ást­vina­missis og hvernig hún tekst á við hann með því að leita hefnda.

„Þetta er algengt þema í hasar­myndum þar sem sárs­auk­inn er bæði hvat­inn að ferða­lagi hetj­unnar og um leið not­aður til að rétt­læta gríð­ar­lega ofbeld­is­fulla hegðun hennar. Við sjáum þetta t.d. í annarri hverri Bruce Willis-mynd. Í fyrsta þætt­inum fjöllum við um þessa týpu og í næstu þáttum verða svo aðrar týpur sýndar í spaugi­legu ljósi.“

Spurð hvernig hug­myndin að ser­í­unni hafi kviknað seg­ist Þórey vera búin að velta kynjak­lisjum í kvik­myndum fyrir sér lengi. „Og ég er langt frá því að vera ein um það. Til eru heilu rann­sókn­irnar og vef­síð­urnar sem eru helg­aðar þessu við­fangs­efni. Þar sem staðalí­myndum af þessu tagi er velt upp og þeim gefin heiti.

Þegar ég fór að ræða þetta við Dögg varð hún mjög áhuga­söm þar sem hún kann­að­ist sjálf ekki við öll hug­tökin og það varð til þess að við ákváðum að gera seríu byggða á okkur sjálfum, þ.e. þar sem hún spyr ýmissa spurn­inga og ég svara. Ég er s.s. hálf­gert upp­fletti­rit í þátt­unum og verð í fram­rás þeirra svo upp­á­þrengj­andi að ég birt­ist meira að segja heima hjá henni að nóttu til. Þannig að hver veit, kannski ég endi sem elti­hrellir í anda Single White Female, með vísan í aðra klisju,“ segir Þórey og hlær.

 Heilandi að fjalla um erf­iða hluti

Þórey Mjall­hvít og Dögg Moses­dottir.

Þórey og Dögg hafa unnið saman að kvik­mynda­verk­efnum um nokk­urt skeið og stofn­uðu ásamt tveimur öðrum Freyju Filmwork fyrir nokkrum árum, fyr­ir­tæki sem hefur það yfir­lýsta mark­mið að jafna hlut kynj­anna bæði fyrir framan og aftan mynda­vél­ina. „Sem þýðir að við ráðum konur í alls konar störf tengd fram­leiðsl­unni og reynum að storka alls konar kynj­uðum ster­íótýpum í okkar hand­rita­skrifum,“ útskýrir Þórey.

Hún segir að ser­ían Sköp sé ekki eina verk­efnið í þeim anda sem fyr­ir­tækið er nú með í vinnslu. „Við erum t.d. að þróa hand­rit að þáttum sem kall­ast Gelgjur og fjallar um stelpur í bæ úti á landi sem taka þátt í tón­list­ar­keppni. Sagan er laus­lega byggð á okkur sjálfum þar sem önnur per­sónan er utan af landi, eins og Dögg, og hin per­sónan missir móður sína ung að aldri, rétt eins og ég, og flytur í sveit­ina og lendir þar upp á kant við allt og alla. Þetta er ekki alveg okkar saga en hún er samt svo­lítið sjálfsævi­sögu­leg.“

Aðspurð hvort það sé ekki erfitt að fjalla um svona per­sónu­lega hluti segir Þórey að vissu­lega geti reynt á að skrifa um erf­iða reynslu. „Auðvitað getur það verið sárt en það getur líka verið heilandi. Gefið manni ákveðna úrlausn ef svo má segja,“ lýsir hún. „Ég vill samt taka skýrt fram að Gelgjur er ekki dramat­ísk sería. Þvert á móti er stefnan að hafa hana fyndna. Enda er húmor eitt besta tæki sem völ er á til að koma ádeilu eða alvar­legum skila­boðum á fram­færi. Við erum svo­lítið að fara þá leið, bæði í Gelgjum og Sköpum.“

Fyrsta þátt­inn af Sköpum er hægt að nálg­ast á patreon.com, en þar stendur yfir hóp­fjár­mögnun fyrir þætt­ina.

Aðalmynd / Kristinn Magn­ús­son