„Ráðherra getur ekki afsakað sig“
Landið

Forstöðumanni hjá Akureyrarbæ sagt upp eftir ásakanir um kynferðislega áreitni

Mannlífið

Íslendingur kom upp um rússneska njósnara: „Tveir af njósnurum erlends stórveldis stóðu afhjúpaðir“

Ljósið sem breytti sögunni

Artichoke-ljósið sem er hannað af Poul Henn­ingsen kom fyrst á sjón­ar­sviðið árið 1958. Fram að því hafði almenn­ingur litið á lýs­ingu ein­göngu sem birtu­gjafa en óhætt er að segja að Artichoke hafi brotið blað í hönn­un­ar­sög­unni. Ljósið var upp­haf­lega hannað fyrir veit­inga­húsið í Lang­el­inie pavillonen skammt frá Litlu haf­meyj­unni í Kaup­manna­höfn en bygg­ing útsýn­is­skál­ans átti sér langan aðdrag­anda.

Ljósið sem breytti sögunni

Við Löngu­línu hefur staðið útsýn­is­skáli allt frá árinu 1884 þegar upp­haf­legi skál­inn var byggður. Á efri hæð­inni var aðstaða fyrir Kon­ung­lega danska sigl­inga­klúbb­inn en á neðri hæð­inni veit­inga- og kaffi­hús. Árið 1901 var skál­inn rif­inn og nýr og stærri skáli byggður sem þjón­aði sama til­gangi og varð hann strax mjög vin­sæll við­komu­staður borg­ar­búa. Sá skáli var hins vegar sprengdur í loft upp í heims­styrj­öld­inni síð­ari og var skegg­rætt um í tíu ár eftir að stríð­inu lauk hvort byggja ætti nýjan skála sem nákvæma eft­ir­mynd þess gamla eða byggja nýjan í takt við nýjar stefnur og strauma í arki­tektúr eft­ir­stríðs­ár­anna.

Poul ásamt hönnun sinni, Artichoke-ljós­inu og PH-loft­ljós­inu frá 1925.

Nið­ur­staðan varð sú að efnt var til hönn­un­ar­sam­keppni árið 1955 um bygg­ingu nýs skála þar sem arki­tektum var gefið fullt list­rænt frelsi til þess að koma með nýjar hug­myndir.
Arki­tekt­arnir Eva og Nils Koppel, sem höfðu meðal ann­ars starfað saman á teikni­stofu Alvar Aalto í Finn­landi áður en þau stofn­uðu sína eigin stofu í Kaup­manna­höfn, báru sigur úr býtum. Bygg­ingin var hönnuð í anda amer­íska módern­ism­ans og Mies van der Rohe. Eftir sig­ur­inn í sam­keppn­inni höfðu Eva og Nils sam­band við Poul Henn­ingsen og báðu hann um að hanna ljós sér­stak­lega fyrir veit­inga­hús útsýn­is­skál­ans en Poul var þegar orð­inn þekktur fyrir hönnun sína á PH-loft­ljós­inu frá árinu 1925. Eftir þriggja mán­aða hönn­un­ar­vinnu og til­raunir leit Artichoke dags­ins ljós og var nýja bygg­ing þeirra Evu og Nils opnuð í febr­úar 1958.

Veit­inga­stað­ur­inn við Lang­el­inie í dag.

Artichoke-ljósið lík­ist æti­þistli á hvolfi og dregur það nafn sitt af því en Poul vildi líka að ljósið nyti sín á dag­inn þegar ekki væri kveikt á því. Hann hugs­aði því ljósið sem nokk­urs konar skúlp­túr sem setur sterkan svip á rýmið sem því er ætlað. Var þetta alger nýlunda á þessum árum að tefla saman nota­gildi og list á þennan hátt. Ljósið var upp­haf­lega hannað úr kopar og sam­anstendur það af 72 laufum þar sem hvert og eitt lauf er hand­gert.
Ljósa­peran sjálf er falin frá öllum hliðum til þess að minnka sjón­rænt áreiti. Efn­isvalið var ekki handa­hófs­kennt heldur vildi Poul ná fram mjúkri og hlýrri bleiktóna birtu sem gerði mat­ar­upp­lifun gest­anna sem besta en einnig vildi hann skapa nota­lega stemn­ingu án þess að trufla magnað útsýnið frá veit­inga­staðnum yfir Eyr­ar­sundið.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.
Tengdar greinar

Hús & híbýli

Landsliðs- og markadrottning selur í Mosfellsbæ
MannlífiðHús & híbýli

Lands­liðs- og marka­drottn­ing selur í Mos­fellsbæ

Berglind Björg Þor­valds­dóttir, lands­liðs­kona í knatt­spyrnu, og Kristján Sig­urðs­son hafa ákveðið að selja heim­ili sitt í Mos­fells­bænum. Berglind hefur á und­an­förnum ára­tug verið ein besta knatt­spyrnu­kona lands­ins og algjör marka­drottn­ing. Þá hefur hún spilað 72 lands­leiki fyrir Ísland og skorað í þeim leikjum 12 mörk. Hún skipti nýlega úr Val yfir í Breiða­blik eftir að for­ráða­menn Vals létu Berg­lindi vita...
Litrík og skemmtileg heimili í nýja blaðinu
MannlífiðHús & híbýli

Litrík og skemmti­leg heim­ili í nýja blað­inu

Þau eru ansi lit­rík og skemmti­leg heim­ilin sem við hjá Húsum og híbýlum heim­sóttum fyrir nýja blaðið okkar sem er komið í versl­anir. Stofur og borð­stofur eru í aðal­hlut­verki í þessu blaði ásamt inn­litum inn á íslensk heim­ili þar sem per­sónu­legur stíll ræður ríkjum. Það er fal­leg íbúð þeirra Hebu Fjal­ars­dóttur og Birgis Har­alds­sonar sem prýðir for­síð­una að þessu sinni....
Hvað ætla hönnuðirnir að sjá á HönnunarMars?
MannlífiðHús & híbýli

Hvað ætla hönn­uð­irnir að sjá á Hönn­un­ar­Mars?

Umsjón/ María Erla og Guðný Hrönn Hönn­un­ar­Mars hefst á morgun, 19 maí, og er þetta í 13. sinn sem hátíðin er haldin. Við­burð­ur­inn er stærsta hönn­un­ar­há­tíð lands­ins. Við heyrðum í nokkrum hönn­uðum sem sýna á Hönn­un­ar­Mars í ár og spurðum þau meðal annasr út í hvað þau ætla að sjá. Sig­mundur Frey­steins­son fata­hönn­uður Hvað ert þú að sýna á Hönn­un­ar­Mars?...
Deiglumór, áhugaverð heimildabók um leirlist á Íslandi 1930–1970
Mannlífið

Deiglu­mór, áhuga­verð heim­ilda­bók um leir­list á Íslandi 1930–1970

Í ár kom út bókin Deiglu­mór: Keramik úr íslenskum leir 1930-1970. Í bók­inni er farið yfir sögu leir­list­ar­innar sem hefur fylgt mann­kyn­inu frá örófi alda og segja má að sé órjúf­an­legur hluti af menn­ingar- og lista­sögu heims­ins. Hugtakið deiglu­mór er fornt orð yfir leir og vitnar í notkun hans á Íslandi til deiglu­gerðar á öldum áður. Sú saga er fallin...
Handgerð og eftirtektarverð sojakerti
Mannlífið

Handgerð og eft­ir­tekt­ar­verð soja­kerti

Kerti í alls konar birt­ing­ar­formum hafa verið vin­sæl upp á síðkastið; svo sem lík­ams­kerti og snún­ings­kerti og því óvenju­legri því skemmti­legri að okkar mati. Mynd / soyar Við rák­umst á þetta breska vöru­merki, soyar, sem býður upp á úrval soja­kerta í alls konar útfærslum og litum. Mynd / soy­ar­Mynd: Höfundur ókunnur Kertin eru hand­gerð úr soja­vaxi, eit­ur­efna­laus og vegan. Glæddu...
Mannlífið

Íslendingur kom upp um rússneska njósnara: „Tveir af njósnurum erlends stórveldis stóðu afhjúpaðir“

Landið

Forstöðumanni hjá Akureyrarbæ sagt upp eftir ásakanir um kynferðislega áreitni

Mannlífið

Glitfaxi – flugvélin sem hvarf: „Hún reyndi hvað hún gat að telja afa hughvarf“

Mannlífið

Frækileg björgun Víkverja er Sigurbjörg strandaði – Aðstæður erfiðar vegna roks og sandbyls

Landið

Undirbýr stefnu á hendur Móglí ehf. – Eigandinn skeytir ekkert um dagssektirnar

Mannlífið

Tveir ungir skátar urðu úti í Eyjafirði – Þrír aðrir lifðu af, mjög þrekaðir

Landið

Heldur enn í vonina um að Luna og Stitch finnist: „Ég er ekki alveg reiðubúin að afskrifa þá ennþá“

Mannlífið

Hópur afbrotaunglinga nappaður á Sauðárkróki – Innbrot, búðar- og jólaskrautsþjófnaður

Mannlífið

Íslendingur yfirbugaði bankaræningja í Kaupmannahöfn: „Hann er spennufíkill“

Mannlífið

Hið dularfulla hvarf Þverárhrossanna: „Enn ófundnir og útlitið versnar stöðugt“

Mannlífið

Robert Þorvaldsson bjargaði fjórum frá drukknun í Boston-flóa

Mannlífið

Köttur stórslasaði sex ára dóttur Jórunnar: „Þetta var alveg hræðilegt. Það blæddi svo mikið”

Mannlífið

Íslenskur flugvirkjanemi nær drepinn af landa sínum í Tulsa – Fór á ball eftir barsmíðarnar

Mannlífið

Mannlífið

Íslendingur kom upp um rússneska njósnara: „Tveir af njósnurum erlends stórveldis stóðu afhjúpaðir“

Mannlífið

Íslendingur yfirbugaði bankaræningja í Kaupmannahöfn: „Hann er spennufíkill“

Mannlífið

Glitfaxi – flugvélin sem hvarf: „Hún reyndi hvað hún gat að telja afa hughvarf“

Mannlífið

Frækileg björgun Víkverja er Sigurbjörg strandaði – Aðstæður erfiðar vegna roks og sandbyls

Mannlífið

Tveir ungir skátar urðu úti í Eyjafirði – Þrír aðrir lifðu af, mjög þrekaðir

Mannlífið

Hópur afbrotaunglinga nappaður á Sauðárkróki – Innbrot, búðar- og jólaskrautsþjófnaður