Lana Kolbrún var þrettán ára þegar Samtökin ’78 voru stofnuð og hefur eftir heim­ildum að kon­urnar hafi verið afar fáar fyrst um sinn. „Það má fast­lega reikna með því að margar af eldri kyn­slóðum hafi verið búnar að flýja land, hafi þær á annað borð komið úr felum. Íslenskar les­b­íur bjuggu gjarnan í gömlu höf­uð­borg­inni okkar, Kaup­manna­höfn, og fluttu líka til fyr­ir­heitnu borg­ar­innar San Francisco. Þegar ég gekk í félagið 1987 voru ýmsar konur komnar á vett­vang og hlut­verk kvenna í félag­inu jókst mjög á næstu 10 árum, þar af urðu þrjár konur for­menn. Ekki veitti af vöskum konum í félags­starfið því bar­áttan gegn alnæmi kost­aði okkur öll mikið þrek.“

Lana Kolbrún Eddu­dóttir sagn­fræði­nemi. Mynd/Dagur Gunn­ars­son

Hún segir að les­b­íur hafi átt nokkuð auð­velt með að „dylj­ast meðal almenn­ings“, ef svo má segja. „En það var býsna erfitt og þurfti að fara alls­konar króka­leiðir til að kynn­ast öðrum konum á þessum árum. Vissu­lega hjálp­aði félags­mið­stöðin á Lind­ar­götu 49 mikið en sam­kvæmi í heima­húsum voru lengi vel einn helsti vett­vangur félags­lífs lesbía á Íslandi. Og þá gilti að þekkja konu, sem þekkti aðra konu og svo fram­vegis.

Fordómar gegn les­b­íum birt­ust á vinnu­stöðum, athuga­semdum við klæða­burð og hár, meðal leigu­sala sem vildu ekki leigja sam­kyn­hneigðum, á skemmti­stöðum þar sem okkur var gjarnan fleygt út fyrir að kyss­ast og dansa og síð­ast en ekki síst innan fjöl­skyld­unnar. Þar urðu margir fyrir þungum árásum og djúpum sárum sem oftar en ekki leiddu til þess að fólk sleit algjör­lega sam­skiptum við blóð­fjöl­skyldur sínar. Ég vona heitt og inni­lega að les­b­íur dags­ins í dag þurfi ekki að þola sama mót­læti og við eldri kyn­slóð­irnar,“ segir Lana Kolbrún og hvetur fólk til að mæta í dag.

„Það verður hægt að drekka kaffi­sopa eða hvítvíns­glas, hlusta á okkur Hönnu Maríu og bæta eigin sögum í safnið í spjall­inu á eftir. Við­burð­ur­inn fer fram á íslensku, ókeypis inn og öll vel­komin.“