„Kostn­að­ur­inn verður veru­legur. Það mun taka langan tíma að vinna okkur úr þess­ari kreppu.“ Þetta sagði Katrín Jak­obs­dóttir, for­sæt­is­ráð­herra Íslands, á upp­lýs­inga­fundi núna fyrir hádegi þegar næstu aðgerðir rík­is­stjórn­ar­innar vegna efna­hags­á­hrifa kór­ónu­veirunnar voru kynntar.

Rík­is­stjórnin hefur sam­þykkt þrjár til­lögur um stuðn­ing við launa­fólk og fyr­ir­tæki. Markmið þeirra er að draga úr þeim skaða sem umfangs­miklar upp­sagnir og fjölda­gjald­þrot valda þannig að stað­inn verði vörður um rétt­indi launa­fólks á sama tíma og stuðlað verði að kröft­ugri við­spyrnu efna­hags­lífs­ins.

Fyr­ir­tækjum sem orðið hafa fyrir umfangs­miklu tekju­tapi verður gef­inn kostur á að sækja um stuðn­ing úr rík­is­sjóði vegna greiðslu hluta launa­kostn­aðar á upp­sagn­ar­fresti til að tryggja rétt­indi launa­fólks og koma í veg fyrir fjölda­gjald­þrot fyr­ir­tækja. Hluta­starfa­leiðin verður fram­lengd til hausts með breyt­ingum og settar verða ein­fald­ari reglur um fjár­hags­lega end­ur­skipu­lagn­ingu fyr­ir­tækja sem miða að því þau geti kom­ist í skjól með ein­földum hætti.

Hlutastarfaleiðina mikilvægasta aðgerðin

Katrín segir hluta­starfa­leið­ina hafa nýst vel en 35 þús­und manns hafa skráð sig á bætur á móti skertu starfs­hlut­falli, um 14 þús­und koma úr ferða­þjón­ust­unni.

Katrín segir ein­hverja gagn­rýni hafa komið upp síðan úrræðið var kynnt. „En það breytir því ekki að þetta er mik­il­væg­asta aðgerðin sem við gátum gripið til,“ sagði Katrín.

Ferða­þjón­ustan hefur kallað eftir frek­ari aðgerðum síðan fyrstu tveir aðgerð­ar­pakkar rík­is­stjórn­ar­innar voru kynntir. Aðspurð hvort að þessi þriðji pakki muni nýt­ast fyr­ir­tækjum í ferða­þjón­ust­unni, og var sér­stak­lega spurt út í Icelandair, sagði Katrín: „Þessi stuðn­ingur mun skipta ferða­þjón­ust­una veru­legu máli, ekki síst Icelandair.“

Áslaug Arna Sig­ur­björns­dóttir, dóms­mála­ráð­herra, Ásmundur Einar Daðason, félags- og barna­mála­ráð­herra, Bjarni Bene­dikts­son, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra og Þórdís Kolbrún R. Gylfa­dóttir, ferða­mála-, iðn­aðar- og nýsköp­un­ar­ráð­herra voru á fund­inum ásamt Katrínu til að svara spurn­ingum fjöl­miðla.

Þórdís Kolbrún tók undir með Katrínu eftir fund­inn og sagði að þessi nýi aðgerða­pakki muni koma sér vel fyrir fyr­ir­tæki í ferða­þjón­ustinni, að þau séu ekki öll í sömu stöðu en með pakk­anum sé boðið upp á ýmsa val­kosti.

Katrín kynnti þessar þrjár aðgerðir á fund­inum:

1.Hluta­starfa­leið verður fram­lengd en hefði að óbreyttu fallið úr gildi þann 1. júní nk. Afkoma tug­þús­unda launa­fólks hefur verið varin frá því að leiðin tók gildi en ljóst er að efna­hags­horfur hafa breyst umtals­vert á þeim rúma mán­uði sem lið­inn er frá gild­is­töku hennar. Hluta­starfa­leiðin verður því fram­lengd án breyt­inga með 25% lág­marks­starfs­hlut­falli út júní en lág­markið hækkar í 50% í júlí. Leiðin verður í boði til 31. ágúst. Sækja þarf um fram­leng­ingu leið­ar­innar og skil­yrði fyrir þátt­töku verða end­ur­skoðuð.

2.Settar verða tíma­bundið ein­fald­ari reglur um fjár­hags­lega end­ur­skipu­lagn­ingu fyr­ir­tækja. Byggt verður á núgild­andi grunn­reglum en breyt­ingar miða að því að fyr­ir­tæki geti kom­ist í skjól á ein­faldan hátt á meðan verið er að meta stöðu þeirra og uns meiri vissa fæst um fram­tíð­ar­horfur. Breyt­ingar lúta m.a. að skil­yrðum fjár­hags­legrar end­ur­skipu­lagn­ingar, beiðni og umfjöllun um hana, tíma­frestum, heim­ildum til ráð­staf­ana og rift­unar- og van­efnda­heim­ildum við­semj­enda.

3.Í því skyni að tryggja rétt­indi launa­fólks og forða gjald­þrotum eins og kostur er verður fyr­ir­tækjum gef­inn kostur á að sækja um stuðn­ing úr rík­is­sjóði vegna greiðslu hluta launa­kostn­aðar á upp­sagn­ar­fresti. Stuðn­ing­ur­inn verður í formi greiðslu að hámarki 633 þús.kr. á mán­uði í allt að þrjá mán­uði auk orlofs og ein­skorð­ast við fyr­ir­tæki sem orðið hafa fyrir að lág­marki 75% tekju­falli og sjá fram á áfram­hald­andi tekju­fall að minnsta kosti út þetta ár. Áætlað er að um fjórð­ungur fyr­ir­tækja hafi orðið fyrir slíku tekju­tapi. Hámarks­hlut­fall stuðn­ings rík­is­ins verður 85%. Starfs­menn skulu eiga for­gang til starfs þegar starf­semi hefst að nýju og halda til­teknum áunnum rétt­indum. Sett verði nán­ari skil­yrði, til að mynda um rekstr­ar­hæfi fyr­ir­tækis, fyrir aðild að þessu úrræði og um end­ur­kröfu­rétt. Leiðin er í boði frá 1. maí til 30. sept­em­ber.