Útlit er fyrir að íslenska þjóðin sitji uppi með Icelandair-flug­fé­lagið og það komi alfarið í hennar hlut að bjarga því frá falli. Nú þegar á almenn­ingur stóran hluta í flug­fé­lag­inu í gegnum eign­ar­hluti líf­eyr­is­sjóð­anna. Allt stefnir í að fólkið í land­inu eign­ist enn meira í gegnum skuld­breyt­ingu lána stóru rík­is­bank­anna sem nú þegar hafa lánað flug­fé­lag­inu í kringum 20 millj­arða króna, mögu­lega hluta­fjár­aukn­ingu líf­eyr­is­sjóð­anna og skattfé lands­manna með lánum og ábyrgðum rík­is­sjóðs. Þessu til við­bótar hefur félagið lýst því yfir að almenn­ingi verði boðin þátt­taka í hluta­fjár­út­boði og því ljóst að það verður almenn­ings að bjarga Icelandair. Á sama tíma virð­ist stærsti eig­andi félags­ins vera að kasta inn hand­klæð­inu og einka­fjár­festar virð­ast fram til þessa ekki hafa mikla til­trú á við­reisn­ar­verk­efn­inu.

Hálaunaðir toppar

Stærstu hlut­hafar Icelandair, íslensku líf­eyr­is­sjóð­irnir, gera það að skil­yrði fyrir hluta­fjár­aukn­ingu að end­ur­samið verði um kjör við starfs­menn flug­fé­lags­ins til langs tíma. Samkvæmt heim­ildum Mannlífs er um fjórð­ungur starfs­fólks með 75% þeirra launa sem félagið greiðir. Flugmenn, flug­freyjur og stjórn­endur Icelandair eru meðal þeirra sem verða að gefa eftir. Þá vilja hlut­haf­arnir skýr svör um samn­ings­mál félags­ins við Boeing-fyr­ir­tækið vegna Max-þot­anna göll­uðu því losna þurfi undan þeim samn­ingum og ráð­ast í end­ur­nýjun ann­ars úrelts flug­véla­flota. Fyrr séu hlut­hafar ekki til­búnir að leggja til aukið hlutafé og fyrr en það ger­ist munu hvorki bank­arnir skuld­breyta lánum né ríkið veita aðstoð sína í formi lán­veit­inga eða rík­is­á­byrgða. Það er ekki nema í þess­ari röð sem kap­all­inn hjá Icelandair mun ganga upp.

Skuldbreyta 20 milljörðum

Bogi Nils Bogason, for­stjóri Icelandair.

Rík­is­bank­arnir tveir, Íslands­banki og Lands­banki, eiga sam­kvæmt heim­ildum Mannlífs kröfur á Icelandair upp á nærri 20 millj­arða og er mik­il­vægur hluti af end­ur­fjár­mögnun félags­ins sú ósk að bank­arnir breyti lánum sínum í hlutafé. Vandinn er sá að slík skuld­breyt­ing mun ekki styrkja lausa­fjár­stöðu Icelandair en Bogi Nils Bogason for­stjóri hefur lýst því yfir að félagið lifi ekki sum­arið af án þess að fjár­munir komi inn í rekst­ur­inn.

Mannlíf hafði áður greint frá því að Icelandair þurfi að minnsta kosti að fá 20 millj­arða inn í félagið með boð­uðu hluta­fjár­út­boði en í vik­unni kom það fram að sú tala geti verið nærri 30 millj­örðum þar sem útlit sé fyrir að félagið verði nær tekju­laust út árið. Stærstu hlut­hafar flug­fé­lag­ins hafa hins vegar sagt að þeir taki engar ákvarð­anir um frek­ari fjár­fest­ingar fyrr en upp­lýs­ingar og áætl­anir félags­ins liggi fyrir. Ef Icelandair tekst að safna því hlutafé sem félagið stefnir að þá eru stjórn­völd til­búin að koma til aðstoðar með aðkomu að lána­línum með rík­is­á­byrgð. Það stað­festi Katrín Jak­obs­dóttir for­sæt­is­ráð­herra í gær og úti­lok­aði ekki að ríkið ger­ist hlut­hafi.

Sett í þrot?

Jón Karl Ólafsson, fyrr­ver­andi for­stjóri Icelandair og stjórn­ar­for­maður Heims­ferða, hefur lýst yfir áhyggjum sínum að líf­eyr­is­sjóð­irnir stóru kunni að tapa eignum sínum í flug­fé­lag­inu og að mögu­lega komi til þess að fyr­ir­tækið þurfi að lúta í lægra haldi. Samkvæmt Markaði Frétta­blaðs­ins gera stjórn­endur Icelandair ráð fyrir því að áfram verði starfað undir sömu kenni­tölu en að það hafi einnig verið rætt að setja félagið í gjald­þrot. Flug­fé­lagið yrði síðan end­ur­reist en við það gætu mikil verð­mæti og við­skipta­sam­bönd tap­ast.

Heim­ildir Mannlífs herma einnig að við samn­inga­borðið und­an­farið hafi því verið hótað að stofnað verði nýtt flug­fé­lag og end­ur­samið við alla. Sömu heim­ildir herma að tölu­verðri hörku gæti af hálfu stjórn­valda gagn­vart stjórn­endum Icelandair varð­andi mögu­lega aðkomu rík­is­ins að björg­un­ar­starf­inu. Þannig eru bæði núver­andi hlut­hafar og stjórn­völd gall­hörð á því að fá fyrst að sjá í hvað þau væru að setja pen­ing­ana.

Ýta á play í haust

Slæm staða Icelandair blasir við. Félagið til­kynnti í vik­unni stærstu hóp­upp­sögn Íslands­sög­unnar og hyggst efna til hluta­fjár­út­boða á næst­unni, annað fyrir fjár­festa og annað útboð opið almenn­ingi. Á meðan Icelandair end­ur­skipu­leggur starf­sem­ina stefnir Play-flug­fé­lagið að því að hefja flug 1. októ­ber næst­kom­andi og er nú að skoða gylli­boðin sem streyma inn frá fjölda fyr­ir­tækja sem bjóða upp á útleigu flug­véla sam­kvæmt áreið­an­legum heim­ildum Mannlífs. Félagið hefur kynnt áætl­un­ina fyrir helstu sam­starfs­að­ilum og bak­hjörlum sam­kvæmt sömu heim­ildum. Þegar félagið hefur fest vélar mun það leysa út flug­rekstr­ar­leyfið sem bíður þess til­búið hjá Sam­göngu­stofu og bók­un­ar­vél félags­ins er einnig til­búin til að opna fyrir bók­anir. Fjár­mögnun Play til að hefja leik er því í höfn og unnið hörðum höndum nú að því að tryggja lang­tíma­fjár­mögnun félags­ins. Til þess vantar nú lítið upp á og yrði þá vöxtur flug­fé­lags­ins tryggður til fram­tíðar að mati eig­enda.

Á meðan Icelandair end­ur­skipu­leggur starf­sem­ina stefnir Play-flug­fé­lagið að því að hefja flug 1. októ­ber næst­kom­andi.

Stæstu hlut­hafar Icelandair: