„Eftir samúðarkvakið í janúar ríkir þögnin ein“

„Fá sam­fé­lög á Íslandi hafa gengið í gegnum meiri raunir en Flat­eyr­ingar. Öll þjóðin man eftir snjó­flóð­unum sem lögðu plássið í rúst árið 1995 og urðu 20 manns að bana. Nátt­úru­ham­far­irnar urðu til þess að mikil og við­var­andi fólks­fækkun varð á staðnum. Við bætt­ist að nokkrum árum síðar var seldur í burtu allur kvóti stað­ar­ins og stærsti atvinnu­rek­and­inn pakk­aði saman og fór suður til Hafn­ar­fjarðar,“ segir Reynir Trausta­son rit­stjóri Mannlífs í leið­ara sínum.

Rifjar hann upp að þegar snjó­flóðin féllu árið 1995 var komið á fót söfnun sem hét Samhugur í verki, sem ætlað var að létta fólk­inu á Flateyri lífið eftir hörm­ung­arnar. Þegar flóðið féll í jan­úar á þessu ári fengu íbúar samúð allra lands­manna, enda ham­far­irnar reið­ar­slag fyrir þorpið.

„Í jan­úar á þessu ári féll aftur snjó­flóð á stað­inn. Snjó­flóða­garðar stað­ar­ins björg­uðu því að ekki varð önnur eins hroll­vekja og fyrir 25 árum. En samt mátti minnstu muna að ung stúlka léti lífið og heppni réði því að ekki var fólk við smá­báta­höfn­ina þegar flóðið skall á mann­virkj­unum. Þrátt fyrir öfl­ugar varnir varð eitt hús fyrir flóð­inu og smá­báta­höfnin og bát­arnir þar fóru í rúst. Með snar­ræði björg­un­ar­manna tókst að grafa unga stúlku upp úr rústum húss­ins. En bát­arnir í höfn­inni fóru og á einu augna­bliki var atvinnu­lífið í rúst. Íbúarnir urðu fyrir stór­á­falli. Harm­leik­ur­inn frá árinu 1995 rifj­að­ist upp með til­heyr­andi sárs­auka.“

Ráðamenn sýndu samhug í orði, en ekki í verki

Ráðamenn þjóð­ar­innar flugu vestur til að sýna sam­kennd sína og skoða aðstæður, auk þess sem þeir full­vissuðu íbúa um að allt yrði gert til að reyna að bæta þeim áfallið.

„Ekki er ástæða til að efast um að ráða­mönn­unum hafi verið alvara með að veita allt það lið­sinni sem þyrfti. En reyndin varð önnur,“ segir Reynir.

„Atvinnu­lífið í þorp­inu er enn lamað. Þeir sem urðu fyrir tjóni eru að berj­ast fyrir því að fá bætur frá trygg­ingum eða öðrum þeim sem bæta tjón vegna nátt­úru­ham­fara. Allt stendur fast. Flateyri er hluti af Ísa­fjarð­arbæ. Bæj­ar­yf­ir­völd hafa það helst sér til frægðar unnið að hóta sektum og við­ur­lögum ef báts­eig­andi, sem missti bát sinn í ham­för­unum næði ekki bátnum upp á eigin kostnað. Aðrir standa í þeim sporum að trygg­ingar duga engan veg­inn til að bæta tjónið og taka upp hefð­bundin störf. Fólkið á Flateyri á betra skilið.“

Íbúar sárir vegna svikinna loforða

Lítið hefur þó orðið um efndir stjórn­valda, eins og Reynir fer yfir og segir hann stjón­völd mega skamm­ast sín og bæta eigi fólk­inu á Flateyri tjónið og fyr­ir­byggja að annað eins geti gerst.

„Nauð­syn­legt er að bæta fólki að fullu það tjón sem varð á eigum þess. Þá þarf að end­ur­bæta snjó­flóða­garð­ana. Loks þarf að tryggja atvinnu á Flateyri. Einfalda leiðin er sú að úthluta byggð­ar­kvóta til stað­ar­ins. Ekki láta svikin lof­orð verða minn­is­varða um hörm­ung­arnar,“ segir Reynir.

„Íbúarnir eru að vonum sárir í garð stjórn­valda. Eftir sam­úð­ar­kvakið í jan­úar ríkir þögnin ein. Þyrlan með ráða­mönn­unum er farin suður, rétt eins og kvót­inn og hand­hafi hans áður. Orðin tóm standa eftir. Hjól atvinnu­lífs­ins á Flateyri eru að ryðga föst.“