„Ég skal koma í við­tal við Mannlíf en legg til að við göngum á Úlf­ars­fell og við­talið fari þar fram,“ svarar Guðni Th. Jóhann­es­son Mannlífi um við­tal fyrir kom­andi for­seta­kosn­ingar.

Þetta skil­yrði for­set­ans var í senn kær­komið og sjálf­sagt. Ég hafði tveimur árum fyrr farið þess á leit við for­set­ann að hann yrði eins­konar leynig­estur í göngu Fyrsta skrefs Ferða­fé­lags Íslands á fjallið. Það var með hálfum huga að ég bar upp erindið við hann þá daga en for­set­inn sam­þykkti mér til gleði. Guðni fór á kostum á efsta tindi þar sem hann flutti tölu fyrir 70 manna hóp og sagði frá næstum óbæri­legri feimni sinni á ung­lings­árum.

Mynd á for­síðu / Hallur Karlsson

Enginn nefndi Guðna

Þegar dró að kosn­ingum árið 2016 var vin­sæll sam­kvæm­is­leikur að benda á hugs­an­lega fram­bjóð­endur. Ólafur Ragnar Grímsson, for­seti Íslands, hafði lýst yfir að hann myndi hætta eftir 20 ár á Bessa­stöðum. Ýmsir voru nefndir framan af en ekki þó Guðni.

„Mitt nafn var framan af nær aldrei nefnt í tengslum við for­seta­emb­ættið. Það er stundum sagt í gamni að í aðdrag­anda for­seta­kjörs sé það nán­ast móðgun ef maður er ekki orð­aður við fram­boð,“ segir Guðni í léttum dúr.

En svo breytt­ist allt og skyndi­lega var nafn Guðna komið í umræð­una. Í apríl 2016 komust upp­ljóstr­anir tengdar Panama-skjöl­unum í hámæli. Guðni var þá kall­aður til álits­gjafar í fréttum sem sagn­fræð­ingur og fékk þjóð­ar­at­hygli. Honum hefur verið legið á hálsi fyrir að hafa notað Rík­is­út­varpið sem stökk­pall á Bessa­staði.

„Ég get aðeins svarað sann­leik­anum sam­kvæmt að ég sá ekki fyrir frekar en aðrir þessa upp­ljóstrun. Ég varð við beiðni ýmissa fjöl­miðla­manna, eins og margoft áður, um að segja skoðun mína á rás við­burða. Á þessum tíma í aðdrag­anda for­seta­kjörs höfðu margir stigið fram og lýst áhuga eða fram­boði til þessa emb­ættis. Enginn hafði fengið mik­inn byr í seglin. Ég var þarna í ákveðnu sviðs­ljósi og fékk áskor­anir og hvatn­ingu um að bjóða mig fram. Þarna stóð ég and­spænis því að ef ég myndi bjóða mig fram til for­seta væru ágætis líkur á því að ég hefði erindi sem erf­iði. Ég lét kanna jarð­veg­inn og við tóku ævin­týra­legir dagar. Eftir að ég til­kynnti fram­boð mitt sá þáver­andi for­seti, Ólafur Ragnar Grímsson, sig um hönd og sótt­ist eftir end­ur­kjöri. Davíð Oddsson, rit­stjóri og fyrr­ver­andi for­maður Sjálf­stæð­is­flokks­ins, var í hópi fram­bjóð­enda. Ég sá því fram á að keppa við þessar tvær stór­kanónur. Báðir áttu þeir að baki magn­aðan feril og mikla reynslu. Seinna hætti Ólafur Ragnar aftur við en margir öfl­ugir fram­bjóð­endur tók­ust á um emb­ættið.“

Davíð og ósigurinn

Guðni sigr­aði með nokkrum yfir­burðum eða með rúm­lega 39 pró­senta fylgi. Athygli vakti að Davíð Oddsson, sem rak mjög harð­skeytta bar­áttu, sér­stak­lega gegn Guðna, fékk aðeins brot af því fylgi sem stuðn­ings­menn hans höfðu reiknað með. Fleyg urðu ummæli Guðna þegar hann spurði Davíð hvort hann hefði enga sóma­kennd. Guðni segir átök þeirra tveggja ekki hafa skilið eftir nein ör af sinni hálfu. Davíð hafn­aði í fjórða sæti með aðeins 13,75 pró­senta fylgi og stærsta tapið á ferli hans varð að veru­leika. Guðni segir Davíð hafa tekið ósigri sínum vel.

„Mér fannst Davíð rísa hátt á kosn­inga­kvöld­inu þegar ósigur hans blasti við. Okkar leiðir hafa ekki legið mjög saman síðan en við höfum þó hist og ég geri mér ekki far um að forð­ast hann. Davíð á merkan feril í stjórn­málum að baki. Þegar sagan verður skrifuð mun hann telj­ast í hópi þeirra stjórn­mála­manna sem mót­uðu okkar sam­fé­lag mest á seinni hluta 20. aldar og fram á þá 21.“

Lestu við­talið við Guðna í Mannlífi.