Jóhannes Bjarni Guð­munds­son flug­maður varar við fyr­ir­tæk­inu Bláfugl í aðsendri grein sem birt­ist í Morg­un­blað­inu. Hann segir fyr­ir­tækið, sem sér um frakt­flug til og frá Íslandi, stunda gervi­verk­töku með þeim afleið­ingum að það skilar litlu til sam­eig­in­legra sjóða á Íslandi. For­stjóri fyr­ir­tæk­is­ins er Sigurður Örn Ágústs­son en erlendur risi, Avia Solutions Group, keypti félagið fyrir um ári síðan.

Jóhannes útskýrir þetta nánar í pistl­inum. „Gervi­verk­taka er mein­semd á evr­ópskum vinnu­mark­aði. Með gervi­verk­töku spara fyr­ir­tækin sér kostnað sem sam­fé­lagið þarf að bera í stað­inn, sama sam­fé­lag og gerir þeim kleift að starfa. Í alþjóð­legri starf­semi eins og flugi er þetta mikið vanda­mál. Fyr­ir­tækin leita leiða til að spara og horfa til lægsta sam­nefn­ara til sam­an­burðar. Ef hin fyr­ir­tækin gera þetta, af hverju ekki við?,“ spyr hann.

Hann segir verk­taka fyr­ir­tæk­is­ins í raun starfs­menn í fullu starfi. „Gervi­verk­taka þýðir að launa­maður er gerður að verk­taka, þrátt fyrir að hann geti ekki á neinn hátt talist verk­taki. Launa­fólk, eins og áhafnir flug­véla, ræður ekki hvernig eða hvenær það vinnur sín verk því það er flug­fé­lagið sem setur því það fyrir sam­kvæmt ákveðnum lögum og reglum. Launa­fólk í flug­vélum hefur heldur ekki umráð yfir þeim tækjum sem notuð eru og flug­á­hafnir fá mjög skýrar verk­lags­reglur til að vinna eftir frá sínu flug­fé­lagi. Þrátt fyrir þessar aug­ljósu stað­reyndir kom­ast flug­fé­lögin sum hver upp með að „bjóða“ starfs­fólki sínu ein­göngu verk­taka­samn­inga. Þetta er bara það sem er í boði og ef þú vilt þetta ekki, þá eru nógu margir aðrir sem munu þiggja þessi kjör,“ segir Jóhannes.

Jóhannes lýsir svo aðstæðum í fyr­ir­tæk­inu. „Bluebird Nordic eða Bláfugl ehf. er íslenskt flug­fé­lag með flug­rekstr­ar­leyfi frá Sam­göngu­stofu. Félagið gerir út á frakt­flug til og frá land­inu og nýtir til þess flug­vélar og starfs­fólk með aðsetur á Íslandi. En nú ætlar fyr­ir­tækið að skilja sig frá íslenskum mark­aði og segja sig frá íslensku sam­fé­lagi, með því að segja upp þeim 11 flug­mönnum félags­ins sem starfa á íslenskum kjara­samn­ingi og ráða gervi­verk­taka í stað­inn. Eða eins og félagið kallar það: „sjálf­stætt starf­andi flug­menn“. Þannig losnar fyr­ir­tækið undan því að greiða opin­ber gjöld eins og trygg­inga­gjald og líf­eyr­is­sjóð af launum fyrir þessa starfs­menn. Hinir sjálf­stætt starf­andi flug­menn skulu sjálfir skila þeim greiðslum af verk­taka­greiðslum sínum,“ lýsir Jóhannes.

Hann skorar að lokum á alla þá sem standa í inn- og útflutn­ingi að taka afstöðu og velta fyrir sér hvort þau vilji taka þátt í þessu. „Sam­fé­lags­leg ábyrgð fyr­ir­tækja er æski­leg en hún verður ekki meiri en sið­ferði stjórn­enda þess­ara sömu fyr­ir­tækja. Þetta mál Bláfugls og fram­koma þeirra gæti verið próf­steinn á það sem koma skal. Hverjir ætla að stunda við­skipti við Bláfugl núna? Ætla inn- og útflytj­endur að láta sig það ein­hverju varða að þetta fyr­ir­tæki und­ir­bjóði og hunsi íslenskan vinnu­markað á þennan hátt? Nútíma­leg fyr­ir­tæki eru flest með sýn og stefnu um sam­fé­lags­lega ábyrgð. Nú þurfa þau að sýna þessa stefnu í verki og velja þá sem þau skipta við. Ég skora á alla þá sem standa í inn- og útflutn­ingi með flug­frakt til og frá Íslandi að taka nú afstöðu. Þessi fram­koma Bláfugls er ekki boð­leg fyrir fyr­ir­tæki á Íslandi. Hvar á að stoppa í gervi­verk­taka­væð­ing­unni? Eða eigum við öll að vera gervi­verk­takar með okkar eigið póst­hólf á aflandseyju? Þá yrði senni­lega lítið til í sam­eig­in­legum sjóðum til að takast á við næstu kreppu.“