Öll þekkjum við þær stundir þegar þjóðin sam­ein­ast agn­dofa yfir frétt eða atviki sem síðan gleym­ist í tím­ans rás. Sumt var fyndið, annað sorg­legt en öll áttu þeir ein­stak­lingar sem komu að málum, það sam­eig­in­legt að vera aðal­um­ræðu­efni í kaffi­tíma lands­manna á ein­hverjum tíma­punkti.

Áttavillti ferðamaðurinn

Banda­ríkja­mað­ur­inn Noel Santillan stal athygli land­ans ræki­lega árið 2016  þegar hann bank­aði upp á á Siglu­firði eftir fimm klukku­stunda stans­lausan akstur og bað um leið­bein­ingar að Hótel Frón.

Mistökin voru grát­lega hlægi­leg. Hann setti inn í leið­sögu­tækið Lauga­vegi með því að setja „R” inn í nafnið, en Laug­ar­vegur er á Siglu­firði en Hótel Frón er aftur á móti við Laugaveg í Reykja­vík. Noel tók mis­skiln­ingnum af æðru­leysi og sneri óhræddur aftur til Íslands ári síðar; öðl­að­ist nokkra frægð sem „Átta­villti ferða­mað­ur­inn” og fór í fjölda við­tala og lék í aug­lýs­ingu fyrir Hótel Siglu­fjörð.

Því má við bæra að Noel villt­ist aftur í þess­ari ferð á leið sinni í Bláa lónið og með sama leið­sögu­tækið. Noel til varnar má benda á að Lauga­vegur var rangt staf­settur á bók­un­ar­síðu hans. Ekki er vitað  til að Noel hafi komið aftur til Íslands en hann á fjölda íslenskra vina á Facebook. En það voru fleiri átta­villtir en Noel.

Enginn útskýrði mótlætið

Ég vil ganga minn veg, söng Einar Ólafsson snemma á átt­unda ára­tugnum en lagið hefur nokkrum sinnum hlotið þann vafa­sama heiður að þykja eitt versta lag Íslands­sög­unnar. Einar var í kjöl­farið nefndum Einar átta­villti og hafður að háði og spotti á meðal lands­manna. Einar var aðeins barn að aldri, en hann hafði sungið opin­ber­lega frá fimm ára aldri. Hann sagði í við­tali við Morg­un­blaðið mörgum árum síðar að þessi upp­lifun hefði haft stefnu­mót­andi áhrif á líf sitt; það hafi tekið hann hátt í þrjá ára­tugi að gera upp við for­tíð­ina. Athyglin var bæði jákvæð og nei­kvæð.

„Meðan full­orðna fólkið hældi mér stríddu jafn­aldr­arnir mér upp til hópa. Sú stríðni jókst með árunum og end­aði með ein­elti. Tíu ára strákur hefur ekki hug­mynd um hvernig hann á að bregð­ast við mót­læti af þessu tagi og eng­inn útskýrði það fyrir mér. For­eldrar mínir vissu ekki hvernig átti að taka á þessu og kenn­ar­arnir ekki heldur. Springi blaðra í skóla­stofu í dag fær allur bekk­ur­inn áfalla­hjálp. Því var ekki að heilsa á þessum tíma; mér hefði lík­lega ekki veitt af áfalla­hjálp. Þegar mér leið verst lang­aði mig helst að skríða niður í næsta nið­ur­fall.“

Einar var lengi að sætta sig við þetta tíma­bil í lífi sínu, en tókst það á end­anum: „Í dag er ekk­ert mál fyrir mig að ræða þetta. Ég er sáttur.“

Nakti kassakallinn

Þjóðinni brá í brún þegar 23 ára mynd­list­ar­nemi, Almar Atlason, ákvað að vera nak­inn í kassa í eina viku nak­inn; í gler­kassa í Lista­há­skól­anum árið 2015. Var gjörn­ing­ur­inn partur af loka­verk­efni hans við skól­ann. Margir leiddu hug­ann að praktískum atriðun eins og hvernig hann hyggð­ist nær­ast eða gera þarfir sína. Almar sagð­ist ætla myndi láta það ráð­ast og gæti fólk komið með mat til sín með því að setja hann í gegnum lúgu á kass­anum.

„Full­komið stjórn­leysi,“ kall­aði Almar Almar vist­ina í kass­anum. Kassa­ver­unni var streymt á YouTube við miklar vin­sældir – inn­an­lands sem utan­lands. Almar hélt út vist­in­ina við miklar vin­sældir og fékk við­ur­nefnið „Nakti kassa­kall­inn”.

Almar var ekki alveg búinn með djarfa list því á lista­sýn­ingu í Tjarn­ar­bíó fjórum áður síðar var hann með lista­verkið „Merking“ – en þá gafst sýn­ing­ar­gestum færi á að tjá sig með því að setja var­an­legt mark, í formi húð­flúrs, á bak hans.

Alþýðuhetjan af Landssímanum

Litli Lands­síma­mað­ur­inn varð alþýðu­hetja á „núll­komma­einni“ árið 2002 þegar hann kom á fram­færi upp­lýs­ingum um vafa­sama notkun stjórn­enda Lands­síma Íslands á fjár­munum rík­is­fyr­ir­tækis til fjöl­miðla.

Síðar kom í ljós að mað­ur­inn hét Halldór Örn Egilson, og missti hann starfið eftir ítar­lega leit fyr­ir­tæk­ins að upp­ljóstr­ar­anum. Halldór hafði upp­lýst um greiðslur til handa Friðriki Pálssyni, stjórna­for­manni Lands­sím­ans, en Þórarinn Viðar Þór­ar­ins­son, þáver­andi for­stjóri Lands­sím­ans mun hafa hyglt Friðriki meðal ann­ars með millj­óna króna greiðslum fyr­ir­tæk­is­ins til ráð­gjafa­fyr­ir­tækis í eigu Friðriks, Góðráða.

Einnig kom í ljós að Lands­sím­inn hafði ítrekað beint við­skiptum sínum til Hótel Rangár, sem var og er í eigu Friðriks. Þórarinn sjálfur fékk rán­dýra teng­ingu í sum­ar­bú­stað sinn við Þing­valla­vatn.

Friðrik  brást illa við þessum upp­ljóstr­unum um hann og Þórarinn Viðar; hófst þegar í stað leit að hverjum þeim sem flett hefðu getað upp Góðráðum í bók­halds­kerfum Símans. Nokkrum dögum síðar fannst starfs­mað­ur­inn sem prent­aði út gögnin. Halldór gaf sig þá fram og sagð­ist hafa beðið hinn um að prenta út. Hann var lát­inn fjúka sam­dæg­urs en hinn fékk áminn­ingu.

Bæði Blaða­manna­fé­lagið og almenn­ingur brugð­ust hin reið­ustu við og kraf­ist var laga um vernd heim­ild­ar­manna. „Hvað átti „Litli Lands­síma­mað­ur­inn“ að gera? Átti hann að kvarta við Friðrik Pálsson, eða átti hann að fara ofar og kvarta við Sturlu Böðv­ars­son þáver­andi sam­göngu­ráð­herra, eða fara til Rík­is­end­ur­skoð­unar? En eins og menn vita höfðu þessir ágætu herrar hringt í Rík­is­end­ur­skoðun til að fá stimpil á þennan gern­ing.

„Litli Lands­síma­mað­ur­inn“ hafði allar ástæður til að van­treysta þessum yfir­mönnum sínum og því kemur hann máli sínu eðli­lega til fjöl­miðla,“ sagði Þór Jónsson vara­f­rétta­stjóri Stöðvar 2 á sínum tíma.

Halldór Örn er enn afar dug­legur að benda á það sem miður fer í sam­fé­lag­inu á sam­fé­lags­miðlum.