Þórólfur Guðnason, sótt­varna­læknir, hefur áhyggjur af fjölgun sára­sótt­ar­til­fella hér á landi. Í frétta­bréfi hans segir hann vís­bend­ingar um að sára­sótt sé að dreifast meðal gagn­kyn­hneigðra á Íslandi. Það sé mikið áhyggju­efni þar sem sára­sótt­ar­sýk­ing móður á með­göngu getur haft alvar­legar afleið­ingar fyrir barnið.

Árið 2020 greind­ist alls 31 ein­stak­lingur í fyrsta sinn með sára­sótt. 30 þeirra voru karlar og þar af 77% karlar sem stunda kyn­líf með körlum. Hutfall karla hefur verið 73 til 97 pró­sent smita síð­ustu ár, segir í frétta­bréf­inu.

Það sem af er þessu ári hefur 41 til­felli sára­sóttar greinst í ein­stak­lingum í fyrsta sinn, þar af 38 karlar. Það vekur athygli sótt­varna­læknis að níu gagn­kyn­hneigðir ein­stak­lingar hafa greinst utan skim­ana það sem af er ári, sem er aukn­ing frá síð­asta ári. Nokkur fjöldi hefur greinst með virka frum­sýk­ingu og sár á kyn­færum. Þórólfur segir það áhyggju­efni.

Skimað er fyrir sára­sótt hjá konum í með­göngu og hjá blóð­gjöfum hér á landi. Einnig er ski­mað fyrir sára­sótt hjá erlendum rík­is­borg­urum sem flytj­ast til Íslands.

Sárasótt var sjald­gæf á Íslandi fram að seinni heims­styrj­öld. Með til­komu pensi­líns árið 1945 dró veru­lega úr útbreiðslu hennar, en á árunum 1970 til 2009 greindust innan við tíu ein­stak­lingar árlega að jafn­aði með sára­sótt. Frá 2009 hafa að með­al­tali 24 ein­stak­lingar greinst árlega, og hefur sama þróun átt sér stað ann­ars staðar á Vest­ur­löndum. Aukn­ingin er fyrst og fremst meðal karla sem stunda kyn­líf með körlum segir í frétta­bréfi sótt­varna­læknis.

Sárasótt berst á milli manna með kyn­mökum, við blóð­smit og frá móður til fóst­urs. Fyrstu ein­kenni koma í ljós um þremur vikum eftir smit í formi eymsla­lausra sára, oft­ast á kyn­færum. Nokkru síðar geta mynd­ast húð­út­brot, og sé ekk­ert gert í sýk­ing­unni tím­an­lega getur hún þró­ast í þriðja stigs sára­sótt. Þriðja stigið kemur fram um tíu til þrjá­tíu árum eftir smit hjá um tíu af hundraði þeirra sem ekki leita sér aðstoðar við sýk­ing­unni. Það leggst aðal­lega á tauga­kerfi og/eða hjarta- og æða­kerfi.