Vítalía Lazareva er 24 ára háskóla­nemi sem und­an­farið hefur staðið í miðj­unni á sam­fé­lags­legum stormi. Hún er förð­un­ar­fræð­ingur að mennt og starfar í apó­teki. Vítalía hefur áhuga á hvoru tveggja heilsu og lík­ams­rækt, er kröftug og í góðu formi.

Heim­ild­ar­menn í kringum Vítalíu lýsa henni sem afar góð­hjart­aðri mann­eskju. Hún er sögð vilja öllum vel. Henni er lýst sem jákvæðri, dug­legri og afskap­lega sam­visku­samri.

„Hún er algjör nagli,“ segir heim­ild­ar­maður í sam­tali við Mannlíf. Hann segir hana eld­klára og skarpa konu, sem kalli ekki allt ömmu sína.

Heim­ild­ar­maður segir Vítalíu ein­stak­lega heið­ar­lega mann­eskju. Hún kom enda hreint fram í við­tal­inu við Eddu Falak og hlífði sjálfri sér hvergi. Hún tók þar nokkrum sinnum fram að sjálf væri hún ekki alsak­laus; hún hefði sann­ar­lega átt í ást­ar­sam­bandi við kvæntan mann og því sæi hún eftir. Hún hafi hins vegar orðið ást­fangin og trúað því í lengstu lög að þrátt fyrir allt myndu þau enda saman.

Menn­irnir sem koma við sögu í frá­sögnum Vítalíu.

Vítalía er sögð hug­rökk og sterk. Enda myndi senni­lega ein­ungis hug­aður ein­stak­lingur leggja til atlögu við ljón sem þessi. Tveir þeirra geta talist til valda­mestu manna þjóð­ar­innar.

Atburða­rásin eftir að við­talið kom út var hröð. Fljót­lega höfðu allir menn­irnir verið nafn­greindir í fjöl­miðlum og ekki leið á löngu þar til þeir höfðu allir ýmist farið í leyfi frá störfum sínum eða stigið til hliðar.

Allir eru menn­irnir þjóð­þekktir, vel tengdir og með mikil ítök í sam­fé­lag­inu. Einn þeirra, Hregg­viður Jónsson, sendi frá sér yfir­lýs­ingu þar sem hann sagð­ist harma það að hafa farið yfir mörk en kvaðst þó ekki hafa brotið lög. Annar maður, Logi Bergmann Eiðsson, lýsti sig sak­lausan af ásök­unum. Hann gekk svo langt að vilja ekki stað­setja sig í aðstæð­unum, hvað þá að hafa tekið þátt í kyn­ferð­is­legu athæfi, mis­notkun eða blygð­un­ar­sem­is­brotum gegn Vítalíu.

Á sam­fé­lags­miðlum und­an­farið hefur Vítalía birt nafn­lausar frá­sagnir kvenna sem hafa leitað til hennar, varð­andi fyrr­ver­andi ást­mann hennar, Arnar Grant lík­ams­rækt­ar­frömuð. Í sög­unum sem Vítalía hefur birt koma fram ásak­anir á hendur honum um ámæl­is­verða fram­komu og ofbeld­is­hegðun í garð kvenna sem hann hefur átt í ást­ar­sam­bandi við.

Vítalía Lazareva braut blað í sögu sam­fé­lags okkar með því að stíga fram með þeim hætti sem hún gerði. Það er ekki síst tíma­móta­verkn­aður vegna þess hverjum hún fór á móti. Atburð­irnir í kjöl­farið marka, í hugum margra, nýja tíma. Aldrei áður hefur þol­andi fengið slíkan stuðn­ing frá sam­fé­lag­inu í kjöl­far ásak­ana. Aldrei áður hefur jafn mikil sam­staða mynd­ast um að taka málin föstum tökum. Einum mann­anna hefur nú þegar verið sagt upp störfum sínum. Þetta virð­ist vís­bend­ing um að sam­fé­lags­breyt­ing sé sann­ar­lega að eiga sér stað og hug­ar­far margra að taka stakka­skiptum.

Með því að segja sögu sína hefur Vítalía nefni­lega varpað ljósi á ákveðið sam­fé­lags­mein, sem kast­ljós­inu hefur ekki verið beint jafn kröft­ug­lega að áður; valda­mis­ræmi og mis­beit­ingu valds í þjóð­fé­lag­inu og mik­il­vægi þess að opna á þá umræðu.

Á einni nóttu varð Vítalía Lazareva eins konar þjóð­hetja – okkar eigin Jóhanna af Örk. Einungis 24 ára gömul kom hún eins og storm­sveipur fram á sjón­ar­sviðið og reif hið svo­kall­aða feðra­veldi niður með einu hand­taki. Sjaldan hefur einnig orðið „feðra­veldi“ átt jafn vel við, eins og um menn sem mis­nota sér stöðu sína, aldur og vald gagn­vart ungri konu sem gæti hæg­lega verið dóttir þeirra.

Vítalía lagði af stað í blóð­uga bar­áttu, ein­ungis með sína eigin sann­fær­ingu að vopni. Kona fór í stríð.

Ekki þarf að leita langt aftur til þess að sjá breyt­ing­una á við­brögðum sam­fé­lags­ins við ásök­unum stúlkna og kvenna í garð þekktra, vin­sælla karl­manna.

Nærtæk dæmi eru ásak­anir og kærur á hendur Gunnari Þor­steins­syni í Kross­inum, nauðg­un­ar­kæra á  hendur Agli Ein­ars­syni og mál Ólafs Skúla­sonar bisk­ups. Meintir þolendur þess­ara manna fengu ýmist á sig kærur, hrökkl­uð­ust úr landi, þurftu að greiða háar fjár­hæðir í máls­kostnað eða lentu í alls­herjar and­legu gjald­þroti.

Þeir eru ýmsir, bar­áttu­hóp­arnir og aktí­vist­arnir sem standa að baki umbreyt­ingu umræð­unnar og berj­ast um á hæl og hnakka til að þoka málum sem þessum áfram. Það var til að mynda bar­áttu­hóp­ur­inn Öfgar sem nafn­greindi hina meintu ger­endur í máli Vítalíu í mynd­bandi á Twitter-aðgangi sínum. Konur úr þeim hópi hafa þegar fengið á sig kærur fyrir umræðu og nafn­grein­ingu í öðrum málum.

Und­an­farið hafa ábend­ingar borist um að Arnar Grant sé á hött­unum eftir nei­kvæðum sögum um Vítalíu. Það er því ljóst að ýmis­legt kraumar undir yfir­borð­inu og hún mun þurfa að mæta mót­læti á kom­andi tímum.

„Það eru allir mjög stoltir af henni,“ segir heim­ild­ar­maður að lokum.