Ágúst 2022: „Sjáðu Satúrnus frá jörðu“

Um þessar mundir er Satúrnus bæði til­tölu­lega nálægt jörðu og vel upp­lýstur af sól­skini. Þessi skil­yrði gefa okkur besta tæki­færi árs­ins til að skoða þessa fjar­lægu plánetu, tungl hennar og hina frægu hringi, sam­kvæmt Space.com.

Hvernig er hægt að sjá plánetuna?

• Farðu út á milli hálf­tvö og tvö að nóttu til upp úr miðjum ágúst.
• Satúrnus var í hásuðri kl. 01:33 aðfara­nótt 15. ágúst en fær­ist örlítið vestar eftir því sem líður á mán­uð­inn. Hann stendur þó tals­vert lægra á himni en sýnt er á þess­ari mynd (sem mið­ast við nokkuð suð­læg­ari breidd­argráðu), eða um 11° yfir sjón­deild­ar­hring.
• Satúrnus sést áfram þótt ágúst líði og verður t.d. um 10° yfir sjón­deild­ar­hring í hásuðri laust fyrir klukkan hálf­tólf að kvöldi 15. sept­em­ber, en þá ekki jafn vel upp­lýstur af sól­inni og nú.
• Svo er auð­vitað upp­lagt að nýta tæki­færið og skoða Júpíter líka. Hann er tölu­vert austar á himni og rís mun hærra, sést beint í austri (4°) þegar myrkvar en fer í nærri 30° gráðu hæð í hásuðri laust fyrir birt­ingu eftir miðjan ágúst. Júpíter sést líka ágæt­lega í sept­em­ber, sam­kvæmt Lifandi Vísindum.

Hvernig get ég séð tunglin?

• Með hand­kíki get­urðu séð aflanga lögun Sat­úrnusar og mögu­lega líka tunglið Títan, rétt undir plánet­unni. Með stærri sjón­auka sérðu fleiri tungl kringum Satúrnus.

Hvernig sjást hringirnir?

• Með litlum stjörnu­sjónauka má líka sjá hringi Sat­úrnusar greini­lega. Í stærri sjón­auka sést hvernig skífan skipt­ist í fleiri hringi. Hringirnir eru mest­an­part úr ísbrotum sem allt frá einum senti­metra upp í 10 metra í þver­mál.

Hér má fylgj­ast með plánet­unni í beinu streymi í kvöld:

Önnur stærsta pláneta sól­kerf­is­ins, Satúrnus, er einmitt núna í beinni línu frá sól­inni og að jörð­inni.

Það þýðir þýðir að þessi stóra pláneta er til­tölu­lega nálægt okkur þó svo að fjar­lægðin sé samt meira en millj­arður kíló­metra. Eins og staðan er í dag, lýsir sólin upp þá hlið sem að okkur snýr. Þegar þessar tvær breytur eru til staðar, gefst mjög gott tæki­færi til að skoða plánet­una Satúrnus.

Hvernig mynduðust hringirnir?

Rann­sóknir geim­fars­ins Cassini sem gerðar voru árunum 2004 – 2017 leiddu í ljós að hinir ein­kenn­andi hringir Sat­úrnusar gætu hafa mynd­ast ekki fyrir svo löngu síðan, eða fyrir um 100 milljón árum.

Eitt af tunglum Sat­úrnusar gæti hafa orðið fyrir loft­steini eða hala­stjörnu og árekst­ur­inn valdið því að hvort tveggja hafi tæst í sundur.

Brotin hafa þá dreifst út í breitt belti kringum plánet­una. Síðan hafa nýir árekstrar sundrað brot­unum enn meira.

Leifar efn­is­ins hafa síðan smám saman myndað þessa þunnu hringi smá­steina og ísbrota sem nú mynda hring­ina.

Viðvörun: Athuga vel veð­ur­skil­yrði, vera vel búin og horfa upp frá sím­anum.