Svava Jóns­dóttir blaða­maður skrif­aði bók­ina HEIMTIR ÚR HELJU. RÆTT VIÐ 12 SKIPBROTSMENN sem kom út í vetur. Hún tók við­töl við 12 sjó­menn sem voru skip­verjar á bátum eða skipum sem fór­ust. Í sumum til­fellum voru menn­irnir í sjónum í nokkra klukku­tíma jafn­vel innan um fljót­andi gáma og í öðrum til­fellum komust þeir um borð í björg­un­ar­báta og voru þar jafn­vel í marga klukku­tíma áður en hjálp barst. Í einu til­fell­inu lágu látnir skips­fé­lagar í botni báts­ins. Menn­irnir segja frá sjó­slys­unum og því sem tók við en and­lega áfallið varð þess vald­andi til dæmis að einn vildi síðar klára það sem sjónum tókst ekki að klára, svo má nefna þung­lyndi, örorku í um 20 ár, geð­hvarfa­sýki og neyslu.

Hér er brot úr nokkrum við­tölum:

„Það er svo skrýtið. Ég held að fólk geri sér ekki grein fyrir kraft­inum í brot­unum. Ég gleymi ekki þessu broti sem ég lenti þarna í; kraft­ur­inn var svo mik­ill og svo gíf­ur­legur af þessu broti sem ég lenti í sem þeytti mér út í haf og dembdi mér á bólakaf af svo miklum krafti að kinn­arnar á mér flök­suðu á leið­inni niður. Ég var í flot­galla og ég vissi að hann kæmi mér upp aftur og ég var mjög rólegur á þessum tíma.

Svo þaut ég niður í haf­dýpið. Það hægð­ist meira og meira á mér og ég fór svo að fara hægt upp þangað til ég var kom­inn upp á yfir­borðið. Ég man nú ekki til þess að ég hafi sopið neinar hveljur. Ég hafði passað mig á að vera með kjaft­inn á mér lok­aðan og ekki reynt að anda neitt. Það fyrsta sem ég gerði var að líta í kringum mig og þá sá ég lát­inn mann í sjónum. Við reyndum svo að draga hann svo til okkar. Strák­arnir voru byrj­aðir að festa sig saman með því krækja sig saman; við vorum eins og slanga í sjónum.“

(Valdimar Hallur Sig­þórs­son – Dís­ar­felli)

„Ég bara hugs­aði með mér að ég yrði við stýrið á meðan verið væri að bjarga áhöfn­inni og svo þegar allir voru eig­in­lega farnir þá fór ég að hugsa um að kannski væri best að koma sér sjálfur. Þá sá ég að minn tími væri kom­inn þannig að ég gæti farið að hugsa mér til ferðar.“ Það var eng­inn tími til að fara í flot­galla og var hann í skyrtu og buxum. „Ég byrj­aði að klöngr­ast niður að næsta þil­fari og svo niður á þil­farið þar fyrir neðan sem var nátt­úr­lega ekki þil­far; skipið lá á hlið­inni. Gólfið var eins og veggur. Ég gekk á lúg­unni. Svo fór ég niður á dekk með ein­hverjum ósköpum en nátt­úr­lega datt nokkrum sinnum og velt­ist um í sjónum. Það var ekki mjög kalt. Það var það góða við það að sjór­inn var ekki mjög kaldur; hann var svo­lítið varmur þannig að manni var ekk­ert kalt á því að busla í sjónum. Ég hélt mér í hand­riðið sem var á stiga. Ég var renn­andi blautur. Ég fór nokkrum sinnum í kaf með skip­inu og svo kom það upp aftur. Ég hef farið í kaf alla­vega þrisvar til fjórum sinnum. “

Einn maður á sökkvandi skipi.

„Svo kom allt í einu niður taug úr þyrl­unni og ég greip í hana og tókst mér að halda henni þannig utan um mig að þeir hífðu mig upp.“

Skip­stjór­anum var bjargað. Karlinum í brúnni.

„Þegar ég var kom­inn í þyrl­una og sestur aft­ast í hana kom flug­stjór­inn til mín og sagði mér að þeir væru búnir að ná öllum og mér létti.“

(Gunnar Scheving Thor­ster­ins­son – Tungu­fossi.)

„Öldurnar kaf­færðu okkur og ég hugs­aði stundum um hvort eg ætti bara að sleppa. Þetta var alveg búið fyrir mér. Ég sá engan bát neins staðar. Við vissum ekk­ert hvort neyð­ar­kall hefði borist, björg­un­ar­bát­ur­inn var sprung­inn, við vorum bara klæddir í venju­leg föt og sam­kvæmt öllu þá áttum við að deyja úr ofkæl­ingu.

Mér skilst að við höfum verið í sjónum upp undir tvo tíma en fyrir mér er þetta heil ævi eða nokkrar sek­úndur. Ég missti þarna allt sem heitir tíma­skyn. Ég man bara að við vorum þarna. Ég er ekki trú­aður maður en ég bað til Guðs um hjálp og ég hugs­aði líka um að mamma mín ætti bara mig og hún væri að fara að missa son sinn í sjó­inn.“

(Hilmar Þór Jónsson – Bjarma.)