Gjall fellur út lofti – Varhugavert að handfjatla

Til­kynn­ingar hafa borist að gjall falli til jarðar í Grinda­vík. „Ástæða þess að gjóska fellur nú til jarðar í Grinda­vík, 3-5 km frá gossprung­unni er sam­spil af hæð kviku­strókanna, vinda­áttar, hita­upp­streymis frá hraun­breið­unni og lágum loft­hita,“ segir í nýrri færslu frá Veð­ur­stof­unni.

Bent er á að fyllstu var­úðar skal gæta þegar gjall er hand­leikið. Auð­veld­lega er hægt að skera sig á því eins og á gleri. Eins er var­huga­vert að not­ast við rúðu­þurrkur bif­reiða til að ná því af, frekar skal blása eða skola því af.

Hvað er gjall?

Gjall er gler­kennd gjóska úr basalti eða and­esít. Það er blöðrótt eða jafnan frauð­kennt, og mjög létt í sér. Litur þess er oft­ast svartur eða rauð­leitur. Myndun þess ger­ist þegar kviku­lettur snögg­kólna í kviku­strókum.

Gjall getur flust tölu­verðar vega­lengdir undan vindi með gosmekki.
„Gjóska er sam­heiti yfir öll laus gos­efni sem koma upp í eld­gosi, óháð stærð og gerð, flytj­ast upp í and­rúms­loftið og falla svo til jarðar.“

Í færsl­unni segir jafn­framt:
„Hér á Íslandi þekkjum við gjósku vel úr sprengigosum eins og Grím­s­vatna­gosum 2011 og 2004 og Eyja­fjalla­jökli árið 2010. Í sprengigosum sundr­ast kvikan meira og myndar finni gjósku en gjóska mynd­ast líka í hraun­gosum eins og nú eiga sér stað á Reykja­nesskaga. Í hraun­gosum fellur gjóskan mest niður nærri gígum og sést því ekki vel utan við hraun­breið­una en í maí 2021 þegar kviku­stróka­virkni var sem mest í gos­inu í Fagra­dals­fjalli féllu stórir gjóskumolar allt að 10 cm í a.m.k. 1 km fjar­lægð frá gos­upp­tökum.“