„Ráðherra getur ekki afsakað sig“
Landið

Forstöðumanni hjá Akureyrarbæ sagt upp eftir ásakanir um kynferðislega áreitni

Mannlífið

Íslendingur kom upp um rússneska njósnara: „Tveir af njósnurum erlends stórveldis stóðu afhjúpaðir“

Sárasótt endanlega staðfest á Skriðuklaustri – Elsta dæmi um sjúkdóminn á Íslandi

Sárasótt endanlega staðfest á Skriðuklaustri – Elsta dæmi um sjúkdóminn á Íslandi
Ein af beina­grind­unum sem grafnar voru upp á Skriðuklaustri. Mynd: Björgvin Gunnarsson

All­nokkrir sjúk­lingar á Skriðuklaustri á 16. öld þjáð­ust af sára­sótt. Þetta hefur nú verið stað­fest með nýjum grein­ingum á beina­grindum sem grafnar voru upp á árunum 2002 til 2012.

Kenn­ingar um það að þó nokkrir sjúk­lingar á Skriðuklaustri í Fljóts­dals, hafi þjáðst af sára­sótt höfðu áður verið viðr­aðar eftir venju­bundnar manna­beina­grein­ingar frá klaustr­inu en voru þær nið­ur­stöður dregnar í efa vegna þess að talið var að sjúk­dóm­ur­inn hafi ekki borist til Íslands þegar klaustrið var í rekstri, snemma á sext­ándu öld. Aust­ur­frétt segir frá hinni merki­legu upp­götvun.

Frá upp­greftrinum á Skriðuklaustri sum­arið 2008.

Nýjar grein­ingar for­efða­fræði­tækn­innar [fornDNA] sýna fram á að sára­sótt hafi sann­ar­lega borist til Íslands svo snemma en ekki fékk aðeins stað­fest­ing á sjúk­dóm­inum í beinum sjúk­ling­anna, heldur er einnig um að ræða elstu dæmi um sára­sótt á Íslandi.

Steinunn J. Krist­jáns­dóttir, pró­fessor í for­leifa­fræði kynnti hinar merku nið­ur­stöður á Lækna­þingi í vetur en hún stjórn­aði upp­greftri og rann­sóknum á rústum Skriðuklaust­urs frá 2002 til 2012.

Í umfjöllun Aust­ur­fréttar segir að ekki sé mikið mál að ráða við sára­sótt­ina í dag en á mið­öldum var raunin önnur. Kvika­silfur var þá helsta með­alið gegn sjúk­dóm­inum og var sú með­ferð notuð á sjúk­lingum Skriðuklaust­urs.

Ein af beina­grind­unum sem grafin var upp á Skriðuklaustri árið 2008.

Í heild­ina greind­ist merki um sára­sótt í 21 beina­grind í kirkju­garði klaust­urs­ins, bæði áunna og með­fædda, af þeim 300 beina­grindum sem grafnar voru þar. Af þeim fjölda voru 150 grafir sjúk­linga og er því, töl­fræði­lega, um að ræða frekar stóran hluta af sjúk­lingum með sótt­ina, eða 14 pró­sent. Samkvæmt rann­sóknum Stein­unnar var eng­inn þeirra sjúk­linga sem þjáð­ust af sára­sótt­inni, jarð­aður í kistu, af ein­hverjum ástæðum.

Steinn­unn á Lækna­þing­inu: „Aðal­at­riðið er að búið er að stað­festa með fornDNA grein­ingum að sjúk­lingar í Skriðuklaustri voru með sára­sótt. Það var á meðan klaustrið var í rekstri á fyrri hluta 16. aldar. Búið var að greina sára­sótt­ina með hefð­bundnum manna­beina­grein­ingum en margir efuð­ust um að grein­ingin væri rétt, því venju­lega er talið að sára­sótt hafi ekki borist til Íslands fyrr en á síð­ari tímum. Nú er sem sé búið að stað­festa þetta með fornDNA grein­ingu. Grein­ing­arnar hafa sömu­leiðis sýnt að það voru Íslend­ingar sem voru jarð­aðir við klaustrið. Engin dæmi eru um bein þaðan sem til­heyrðu mann­eskju af erlendum upp­runa.“

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.
Tengdar greinar

fornleifar

Dagur Kristjáns Eldjárns haldinn hátíðlegur á morgun – Skrautbúningur eiginkonunnar til sýnis
Menning

Dagur Krist­jáns Eldjárns hald­inn hátíð­legur á morgun – Skraut­bún­ingur eig­in­kon­unnar til sýnis

Til heið­urs Krist­jáns Eldjárns á fæð­ing­ar­degi hans á morgun 6. Desember mun Félag forn­leifa­fræð­inga og Þjóð­minja­safnið standa fyrir hátíð­ar­dag­skrá. Börn Krist­jáns munu afhenda skaut­bún­ing móður sinnar, Halldóru Eldjárn. Bún­ing­ur­inn verður upp­settur á gínu meðan á við­burð­inum stendur. Dag­skráin hefst kl. 12 í fyr­ir­lestr­ar­sal Þjóð­minja­safns­ins. Harpa Þórs­dóttir Þjóð­minja­vörður ávarpar gesti og Guðrún Hildur Ros­enkjær og Ragn­heiður Trausta­dóttir flytja erindi. Af yðar...
Fannst elsta mynd Íslandssögunnar á Stöðvarfirði í morgun?
Innlentfornleifar

Fannst elsta mynd Íslands­sög­unnar á Stöðv­ar­firði í morgun?

Rissuð mynd af vík­inga­skipi fannst í steini inni í vegg eldri skál­ans á Stöð í Stöðv­ar­firði í morgun. Er hugs­an­lega um að ræða elstu mynd Íslands­sög­unnar. Dr. Bjarni Faust Ein­ars­son hefur und­an­farin ár stjórnað forn­leifa­upp­greftri á Stöð í Stöðv­ar­firði fyrir austan en þar er að finna mann­vist­ar­leyfar en Bjarni telur eldri skál­ann vera eitt elsta hús sem fund­ist hefur á...
Ótrúlega skýr mynd af fyrstu íbúum Seyðisfjarðar: „Við sjáum aldrei slíkt frá þessum tíma“
Landið

Ótrúlega skýr mynd af fyrstu íbúum Seyð­is­fjarðar: „Við sjáum aldrei slíkt frá þessum tíma“

Ótrúlega heil­legar húsa­rústir hafa komið í ljós í upp­greftri í bæj­ar­hóli land­náms­bæj­ar­ins Fjarðar í Seyð­is­firði. Þýðir það að í upp­greftrinum sem er nú lokið þetta sum­arið, er að finna heim­ildir um síð­ari hluta land­náms og upp­haf mið­alda á Íslandi. „Við töldum bæj­ar­hól­inn vera nokkuð þekkta stærð en hann varð tölu­vert stærri og umfangs­meiri en við héldum, ekki 30 metra langur...
Mannlífið

Íslendingur kom upp um rússneska njósnara: „Tveir af njósnurum erlends stórveldis stóðu afhjúpaðir“

Landið

Forstöðumanni hjá Akureyrarbæ sagt upp eftir ásakanir um kynferðislega áreitni

Mannlífið

Glitfaxi – flugvélin sem hvarf: „Hún reyndi hvað hún gat að telja afa hughvarf“

Mannlífið

Frækileg björgun Víkverja er Sigurbjörg strandaði – Aðstæður erfiðar vegna roks og sandbyls

Landið

Undirbýr stefnu á hendur Móglí ehf. – Eigandinn skeytir ekkert um dagssektirnar

Mannlífið

Tveir ungir skátar urðu úti í Eyjafirði – Þrír aðrir lifðu af, mjög þrekaðir

Landið

Heldur enn í vonina um að Luna og Stitch finnist: „Ég er ekki alveg reiðubúin að afskrifa þá ennþá“

Mannlífið

Hópur afbrotaunglinga nappaður á Sauðárkróki – Innbrot, búðar- og jólaskrautsþjófnaður

Mannlífið

Íslendingur yfirbugaði bankaræningja í Kaupmannahöfn: „Hann er spennufíkill“

Mannlífið

Hið dularfulla hvarf Þverárhrossanna: „Enn ófundnir og útlitið versnar stöðugt“

Mannlífið

Robert Þorvaldsson bjargaði fjórum frá drukknun í Boston-flóa

Mannlífið

Köttur stórslasaði sex ára dóttur Jórunnar: „Þetta var alveg hræðilegt. Það blæddi svo mikið”

Mannlífið

Íslenskur flugvirkjanemi nær drepinn af landa sínum í Tulsa – Fór á ball eftir barsmíðarnar

Landið

Landið

Forstöðumanni hjá Akureyrarbæ sagt upp eftir ásakanir um kynferðislega áreitni

Landið

Karlmaður ákærður fyrir að birta nektarmyndir af barnsmóður sinni á Facebook

Landið

Undirbýr stefnu á hendur Móglí ehf. – Eigandinn skeytir ekkert um dagssektirnar

Landið

Heldur enn í vonina um að Luna og Stitch finnist: „Ég er ekki alveg reiðubúin að afskrifa þá ennþá“

Landið

Helga Vala stuðar landsbyggðarfólk: „Það er verið að bjóða uppá rússneska rúllettu með mannslíf“

Landið

Ósætti vegna drónamyndatöku lögmanns við stjórnsýsluhús Ísafjarðar – Sakaður um njósnir