Rúss­neskur ferða­fröm­uður sem sak­aður var um að skipu­leggja LGBTQ+ ferðir lést í fang­elsi í Moskvu 29. des­em­ber. Emb­ætt­is­menn segja að um sjálfs­morð sé að ræða, en stuðn­ings­menn hans eru ekki sann­færðir.

Andrey Kotov, rúss­neskur kaup­sýslu­maður sem sak­aður er um að hafa rekið ferða­skrif­stofu sem þjón­u­staði LGBTQ+ ferða­menn, lést í fang­elsi í Moskvu nokkrum dögum fyrir ára­mót. Handtaka hans kom í kjöl­far víð­tækra aðgerða gegn hinsegin fólki í Rúss­landi. Nákvæmar aðstæður dauða hans eru þó enn óljósar. Þó fyrstu fregnir hafi bent til sjálfs­vígs, hafa mann­rétt­inda­full­trúar og vinir mót­mælt þeirri frá­sögn og full­yrða að Kotov hefði annað hvort verið pynt­aður til dauða eða vís­vit­andi myrtur af yfir­völdum. Hér er það sem rúss­neski útlaga­fjöl­mið­ill­inn Meduza hefur aflað sér um atburð­ina í kringum dauða Kotov.

Pyntaður í fangelsi

Andrey Kotov, 48 ára kaup­sýslu­maður frá Moskvu og yfir­maður ferða­skrif­stof­unnar Men Travel, fannst lát­inn í fanga­geymslum í Moskvu 29. des­em­ber. Rúss­neskir sak­sókn­arar höfðu ákært Kotov fyrir „öfga­stefnu“ og sakað hann um að skipu­leggja ferðir fyrir LGBTQ+ fólk.

Fyrstu fregnir frá Moskov­sky Komsomo­lets og Telegram-rás­unum Baza og Mash, sem báðar hafa tengsl við lög­gæslu, full­yrtu að Kotov hafi lát­ist af sjálfs­vígi. Heim­ild­ar­maður lög­reglu sagði RIA Novosti að „skurðir hafi fund­ist“ á lík­ama Kotovs. Telegram-rásin VChK-OGPU greindi frá því að rak­véla­blað hafi fund­ist í klefa hans, en ekk­ert sjálfs­vígs­bréf fannst.

Lög­fræð­ingur Kotov sagði við mann­rétt­inda­sam­tökin OVD-Info að rann­sak­endur hefðu sagt að Kotov hefði svipt sig lífi um klukkan 4:00 að stað­ar­tíma. Moskov­sky Komsomo­lets skrif­aði að klefa­fé­lagi Kotov hafi upp­götvað lík hans á þeim tíma. Hins vegar sagði Eva Merkacheva, með­limur í mann­réttinda­ráði Rúss­lands­for­seta, við TASS að Kotov hafi fund­ist lát­inn um klukkan 2:00 að morgni.

Rúss­neska rann­sókn­ar­nefndin, alrík­is­hegn­ing­ar­þjón­ustan og emb­ætti sak­sókn­ara hafa hafið rann­sóknir á dauða Kotovs. Að sögn Kommer­sant eru rann­sak­endur að íhuga hvort þeir eigi að kæra starfs­menn gæslu­varð­halds­ins fyrir van­rækslu eða aðild að sjálfs­vígi.

Hins vegar mót­mælti mann­rétt­inda­verk­efnið Gulagu.net sjálfs­vígs­út­skýr­ing­unni og full­yrti að enn sem komið er hafi engar sann­anir verið lagðar fram sem styðja þær. Heim­ild­ar­maður sagði Gulagu.net að Kotov hefði verið beittur kyn­ferð­is­of­beldi, settur í lægri stöðu en aðrir fangar og fjár­kúg­aður í fang­els­inu. Samkvæmt Gulagu.net sköp­uðu verðir „vilj­andi aðstæður til að setja pressu á Kotov,“ og dreifðu sögu­sögnum meðal fanga um kyn­hneigð hans og þátt­töku hans í að skipu­leggja LGBTQ+ ferðir. Þessar full­yrð­ingar hafa ekki verið sann­reyndar.

Blaða­mað­ur­inn Alex Moor, vinur Kotovs, gekk enn lengra og lýsti dauða hans sem póli­tísku „morði“. Moor segir að Kotov hafi ann­að­hvort dáið vegna pynt­inga eða verið drep­inn af ásettu ráði sam­kvæmt fyr­ir­mælum frá Kreml.

Neituðu honum um lyfjatöku

Kotov var hand­tek­inn 30. nóv­em­ber og ákærður fyrir að skipu­leggja og taka þátt í „öfga­sam­tökum“. Rann­sak­endur full­yrtu að ferða­fé­lag hans, Men Travel, hafi skipu­lagt ferðir sem fólu í sér „LGBTQ+ áróður“. Kotov neit­aði ásök­unum og sagði að fyr­ir­tæki hans ein­beitti sér ein­göngu að ferða­þjón­ustu. Hann hélt því fram að meðan á gæslu­varð­hald­inu stóð hafi hann verið pynt­aður með raf­losti til að draga fram vitn­is­burð. Kotov var úrskurð­aður í gæslu­varð­hald 2. des­em­ber og settur í ein­angrun nán­ast sam­stundis. Fang­elsið neit­aði að taka við pökkum með lyfjum sem hann þurfti að taka dag­lega.

Viku áður en hann lést birtu rann­sak­endur að sögn við­bót­ar­á­kæru á hendur Kotov og sök­uðu hann um að fram­leiða barnaklám. Að sögn Moskov­sky Komsomo­lets voru þessar ásak­anir byggðar á full­yrð­ingum um að Kotov hefði með leynd myndað börn undir lög­aldri í bún­ings­klefum. Þessar ásak­anir eru enn óstað­festar og verj­endur Kotov hefur ekki stað­fest til­vist ann­ars máls gegn honum.

Ef ein­stak­ling­ar glíma við sjálfs­vígs­hugs­an­ir er bent er á Hjálp­arsíma Rauða kross­ins 1717 og net­spjall Rauða kross­ins 1717.is. Opið allan sól­ar­hring­inn. Einnig má hafa sam­band við Píeta-sam­tök­in sem veita ókeyp­is ráð­gjöf í síma 552-2218, allan sól­ar­hring­inn. Net­spjall Heilsu­veru þar sem svarar hjúkr­un­ar­fræð­ingur er líka opið frá kl.8-22 alla daga. Fyrir þau sem misst hafa ást­vin í sjálfs­vígi má fá stuðn­ing í sorg hjá Sorg­ar­mið­stöð og hjá Pieta sam­tök­unum.