Gæðabakstur boðar verðhækkanir í kjölfar kjarasamninga þrátt fyrir tuga milljóna hagnað

Vil­hjálmur Þor­láks­son, fram­kvæmda­stjóri Gæða­bakst­urs, sagði við Vísi á dög­unum að fyr­ir­tækið sé knúið til að hækka verð. Það sé ekki aðeins vegna kjara­samn­inga heldur einnig hækk­unar á hrá­efni.

„Síðustu ár höfum við verið að hag­ræða og gera betur í verk­smiðj­unni. Það er bara ekki hægt lengur,“ segir hann. Hann sé með 170 manns í vinnu og hækkun á launum verði hátt í fimm millj­ónir á mán­uði.

Í þess­ari umræðu hefur ekk­ert verið pælt í því að draga verð­hækk­an­irnar til baka og finna aðrar leiðir? „Nei ég hef ekki gert. Ég tel það vera að við þurfum á þessu að halda. Við höfum ekki ein­hverja djúpa vasa að fara í, því miður,“ sagði Vil­hjálmur við Frétta­blaðið.

Árs­reikn­ingur félags­ins sýnir þó að félagið er ágæt­lega statt. Hagnaður er nokkur og eigið fé til­tölu­lega hátt. Árið 2017 greiddi gæða­bakstur um 60 millj­ónir í arð.

Eigendur Gæða­bakst­urs ehf eru sam­kvæmt upp­lýs­ingum á vef félags­ins. Viska hf. (80%) Vil­hjálmur Þor­láks­son, stofn­andi og fram­kvæmda­stjóri Gæða­bakst­urs frá stofnun (20%). Eign­ar­hald Visku hf. er að meiri­hluta á hendi danskra félaga en Orkla ASA í Noregi kemur þar líka við sögu í gegnum danska félagið Dragsbæk A/S. „Gæða­bakstur er íslenskt fram­leiðslu­fyr­ir­tæki að öllu leyti, öfl­ugt og rót­gróið sem slíkt. Eign­ar­haldið er danskt, norskt og íslenskt – traust, nor­rænt sam­starf!“

Drífa Snædal, for­seti ASÍ, úti­lokar ekki að sam­bandið hvetji félags­menn til að snið­ganga fyr­ir­tæki sem boða verð­hækk­anir í kjöl­far kjara­samn­inga. Drífa sagði við Morg­un­út­varp rásar tvö á þriðju­dag að mark­mið samn­ing­anna sé að gefa tæki­færi til vaxta­lækk­unar og stemma stigu við verð­bólgu. Hún sagði verka­lýðs­hreyf­ing­una hafa sýnt ábyrgð við gerð kjara­samn­inga. Fyr­ir­tæki sem hækki vöru­verð vinni gegn þeim mark­miðum.

Gæða­bakstur og Ísam, heild­sölu og fram­leiðslu­fyr­ir­tæki sem á Mylluna, Ora, Kex­verk­smiðj­una Frón og Kexsmiðj­una boði nú verð­hækk­anir á öllum vörum fyr­ir­tækj­anna ef samn­ingar verða sam­þykktir. Sú ákvörðun hefur vakið hörð við­brögð for­ystu­fólks stétt­ar­fé­laga.

Ragnar Þór Ing­ólfs­son, for­maður VR, sagði í sam­tali við RÚV það vera eins­dæmi að fyr­ir­tæki boði verð­hækk­anir ef kjara­samn­ingar verði sam­þykktir, líkt og ÍSAM gerði í gær.

„Við erum með end­ur­skoð­un­ar­á­kvæði sem snúa að því að kaup­máttur launa verði tryggður og vextir lækki. Ég tel að þetta ógni því að svo geti orðið. Þá munu kjara­samn­ingar vænt­an­lega losna og við munum sækja þær kaup­mátt­ar­krónur, eða þær kjara­bætur sem við töldum okkur gefa eftir til þess að ná niður vöxtum, af mik­illi hörku ef það kemur til þess að samn­ingar losni,“ segir Ragnar.

„Mér finnst eins og fyr­ir­tæki inn­an Sam­taka at­vinnu­lífs­ins séu að hvetja til þess að kjara­samn­ing­arn­ir séu felld­ir. Það er eins og það sé ákveð­inn klofn­ing­ur inn­an sam­tak­anna,“ sagði Björn Snæ­björns­son, for­maður starfs­greina­sam­bands­ins, við Morg­un­blaðið í kjöl­far til­kynn­inga um verð­hækk­anir. Björn sagði við blaðið að fram­setn­ing þeirra sem til­kynnt hafa um hækk­anir sé ósmekk­leg. Ríki og sveit­ar­fé­lög hafa þegar gefið út að þau muni halda aftur af verð­hækk­unum.

Sólveig Anna Jóns­dóttir, for­maður Eflingar, sagði for­stjóra Ísam hafa sýnt þanka­gang sinn ræki­lega „Ætli við verðum ekki bara að vera pínku glöð yfir því að Hermann [Stef­áns­son] afhjúpar sig og sinn þanka­gang svona rösk­lega. Það hlýtur að færa okkur end­ur­nýj­aðan bar­áttu­anda og skarpan fókus á það hvers vegna breyt­ingar eru nauð­syn­legar í sam­fé­lag­inu.“

Mynd / Gæða­bakstur