„Ráðherra getur ekki afsakað sig“
Landið

Forstöðumanni hjá Akureyrarbæ sagt upp eftir ásakanir um kynferðislega áreitni

Mannlífið

Íslendingur kom upp um rússneska njósnara: „Tveir af njósnurum erlends stórveldis stóðu afhjúpaðir“

Gin rennur ekki bara ljúflega niður, það er líka gaman að lesa sögur af því

G&T, maður er hættur að tala um „gin og tónik“, er vin­sælt sem aldrei fyrr og und­an­farin ár hefur átt sér stað svo­lítil bylt­ing í kringum þennan vin­sæla drykk. Fjöl­breytnin er nú miklu meiri en áður þegar ein­ungis nokkur merki á mark­aðnum voru það eina sem fékkst.

Gin rennur ekki bara ljúflega niður, það er líka gaman að lesa sögur af því

Miklar hefðir eru í kringum gin og þekkt er sagan um tónik með kínín sem átti að vera gott gegn malaríu en til að gera það þol­an­legt var gini blandað saman við það. Í hugum margra er fátt breskara en G&T þegar kemur að því sem var kallað „long drink“. Samt sem áður var gin ekki breskt í upp­hafi, heldur hol­lenskt og liggur merki­leg saga á bak við nafnið. Hol­lend­ingar voru fyrst og fremst sjó­farar og versl­un­ar­menn og höfðu lært af már­unum á Spáni að eima vín, í upp­hafi til að leysa virk efni lækn­inga­jurta og gera þau virk­ari.

Fyrst er eini­berja­brenni­vín nefnt til sög­unnar á 13. öld og er það tengt við eig­in­leika eini­berja sem menn þekktu vel, meðal ann­ars fyrir róandi eig­in­leika sem gögn­uð­ust gegn hita­köstum. Þessi þekk­ing nýtt­ist enn með góðu móti þegar stríð og átök á milli kon­ungs­ríkja geisuðu á 15. og 16. öld, sér­stak­lega á milli Hol­lend­inga, Eng­lend­inga og Frakka – og var fram­leiðsla gins alfarið í höndum aðila í Hollandi fram að 17. öld. Þangað til Vil­hjálmur frá Orange, sem fædd­ist sem prins í Hollandi, tók yfir kon­ungs­dæmið í Englandi, Skotlandi og Írlandi árið 1689. Gin fylgdi honum yfir Ermar­sundið og ekki var aftur snúið, því það varð strax vin­sælt og fljótt einn af aðal­drykkjum Eng­lend­inga, en þá ekki lengur sem lækn­inga­blanda, heldur sem ódýr vímu­gjafi fyrir fátæk­asta hóp Breta, og gæðin voru léleg.

Gin­drykkja var orðin svo mikið heilsu­fars­legt og sam­fé­lags­legt vanda­mál í borg­inni að það kall­aði á lög­gjöf sem beind­ist ein­göngu að gini.

Hægt var að fram­leiða gin án þess að hafa sér­stakt leyfi til þess, og á sama tíma (það var jú stríð við Frakk­land) voru him­inhá gjöld lögð á franskt kon­íak. Í byrjun 18. aldar, voru margar litlar gin­búðir á götum Lundúna sem tóku við byggi sem var ekki af nógu góðum gæðum, til að brugga bjór úr, en hent­aði vel í gin­brugg­tækin. Svo var gin, sem mátti lög­lega eima í heima­húsi, bragð­bætt með ýmsu sem þætti ekki drykkj­ar­hæft í dag eins og terpent­ínu (trjá­kvoðu­bragð), brenni­steins­sýru (gerir gin sæt­ara) og ýmsu öðru. Gin­drykkja var orðin svo mikið heilsu­fars­legt og sam­fé­lags­legt vanda­mál í borg­inni að það kall­aði á lög­gjöf sem beind­ist ein­göngu að gini. Sett voru lög, svokölluð „Gin Act“, árið 1736 en þá var settur hár skattur á ginið sem olli alls­herjar upp­þoti á götum Lundúna og smám saman lækk­uðu skatt­arnir og voru felldir niður árið 1742.

Myndin Gin Lane eftir William Hogarth.

Önnur Gin Act-lög voru sett árið 1751 sem virk­uðu betur þar sem fram­leið­endur máttu ein­ungis selja smá­sölu­að­ilum með til­tekið leyfi. Á þeim tíma var samt hægt að fá gin sem var ólög­lega fram­leitt og ódýr­ara. Lítið fór fyrir afgreiðslulúg­unni þar sem ólög­lega ginið fékkst en það var merkt með katt­ar­spori – þaðan kemur nafnið Old Tom-gin sem hefur svo fest sig við ákveðna sæt­ari teg­und af gini.

Gin­teg­und­irnar eru margar, London Dry er langal­geng­ast, svo distillef-gin. Old Tom er að koma aftur en Himbrimi er einmitt dæmi um slíkt hér heima en það er með jurta­blöndu, og svo hafa nýlega komið nýir straumar þar sem gin frá örbrugg­húsum er bragð­bætt með jurtum og eimað eins og kon­íak eða víski. Samkvæmt lögum má kalla gin alkó­hól sem er eimað úr land­bún­að­ar­af­urðum, áber­andi bragð­bætt með eini­berjum, og er minnst 37,5% í ESB og 40% í Banda­ríkj­unum. Gin er nú fram­leitt um allan heim en í Hollandi og Belgíu heitir það enn génever og er einmitt oft nefnt afi gins­ins.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.
Tengdar greinar

áfengi

„Golíat kærir Davíð. Þetta verður fjör“- ÁTVR kærir heimsendingar á guðaveigum og saka um skattsvik
Innlentáfengi

„Golíat kærir Davíð. Þetta verður fjör“- ÁTVR kærir heim­send­ingar á guða­veigum og saka um skatt­svik

ÁTVR hefur lagt fram kæru á hendur Arnari Sig­urðs­syni, frönsku net­versl­un­inni Santewines SAS og inn­flutn­ings­fyr­ir­tæk­inu Sante til lög­reglu og skatta­yf­ir­valda. Samkvæmt heim­ildum Mannlífs hafa kærur líka verið lagðar fram gegn Bjór­landi, Brugg­hús­inu Steðja sem og eig­endum þess­ara fyr­ir­tækja. Arnar Sig­urðs­son – eig­andi Santewines SAS og Sante – rekur net­verslun með áfengi sem er með lager hér á landi, og í...
Grunaður um vörslu fíkniefna, innbrot og fleira
Innlent

Grunaður um vörslu fíkni­efna, inn­brot og fleira

Rétt fyrir klukkan tvö í nótt hafði lög­reglan á höf­uð­borg­ar­svæð­inu afskipti af öku­manni í Foss­vog­inum en hann er grun­aður um akstur bif­reiðar undir áhrifum fíkni­efna, ítrek­aðan akstur sviptur öku­rétt­indum, nytja­stuld bif­reiðar, vörslu fíkni­efna, inn­brot og þjófnað, að því er fram kemur í dag­bók lög­reglu. Var maður hand­tek­inn og vistaður í fanga­geymslu fyrir rann­sókn máls­ins. Óhætt er að segja að síð­asti...
Innlent

„Málið er ekki nýtt og ekki til­komið vegna Covid-19 veirunnar“

Áslaug Arna Sig­ur­björns­dóttir dóms­mála­ráð­herra sá sig knúna til að leið­rétta þann mis­skiln­ing að frum­varps henn­ar um áfeng­is­versl­un á net­inu sé nýtt og til­komið vegna útbreiðslu COVID-19. Áslaug birti langa færslu um málið á sam­fé­lags­miðlum. Áslaug Arna ssagði í síð­ustu viku að á tímum COVID-19 og sam­komu­banns væri sér­stak­lega þörf á lög­legri net­verslun með áfengi. „Ef ein­hvern­tíman væri þörf fyrir lög­lega...
Atli vonsvikinn á meðan peningarnir streyma í kassa ÁTVR
Innlent

Atli von­svik­inn á meðan pen­ing­arnir streyma í kassa ÁTVR

Góð vika – ÁTVR Íslend­ingar kaupa áfengi sem aldrei fyrr í sam­komu­bann­inu og síð­ast­lið­inn mánu­dag voru seldir 82 pró­sentum fleiri lítrar í Vínbúðum ÁTVR en á sama tíma í fyrra. Þrátt fyrir skort á ferða­mönnum og lokun bar­anna virð­ist ÁTVR standa með pálmann í hönd­unum hvað varðar sölu­tölur, en aukn­ingin í sölu áfengis fyrstu þrjár vik­urnar í mars var um...
Mannlífið

Íslendingur kom upp um rússneska njósnara: „Tveir af njósnurum erlends stórveldis stóðu afhjúpaðir“

Landið

Forstöðumanni hjá Akureyrarbæ sagt upp eftir ásakanir um kynferðislega áreitni

Mannlífið

Glitfaxi – flugvélin sem hvarf: „Hún reyndi hvað hún gat að telja afa hughvarf“

Mannlífið

Frækileg björgun Víkverja er Sigurbjörg strandaði – Aðstæður erfiðar vegna roks og sandbyls

Landið

Undirbýr stefnu á hendur Móglí ehf. – Eigandinn skeytir ekkert um dagssektirnar

Mannlífið

Tveir ungir skátar urðu úti í Eyjafirði – Þrír aðrir lifðu af, mjög þrekaðir

Landið

Heldur enn í vonina um að Luna og Stitch finnist: „Ég er ekki alveg reiðubúin að afskrifa þá ennþá“

Mannlífið

Hópur afbrotaunglinga nappaður á Sauðárkróki – Innbrot, búðar- og jólaskrautsþjófnaður

Mannlífið

Íslendingur yfirbugaði bankaræningja í Kaupmannahöfn: „Hann er spennufíkill“

Mannlífið

Hið dularfulla hvarf Þverárhrossanna: „Enn ófundnir og útlitið versnar stöðugt“

Mannlífið

Robert Þorvaldsson bjargaði fjórum frá drukknun í Boston-flóa

Mannlífið

Köttur stórslasaði sex ára dóttur Jórunnar: „Þetta var alveg hræðilegt. Það blæddi svo mikið”

Mannlífið

Íslenskur flugvirkjanemi nær drepinn af landa sínum í Tulsa – Fór á ball eftir barsmíðarnar

Mannlífið

Mannlífið

Íslendingur kom upp um rússneska njósnara: „Tveir af njósnurum erlends stórveldis stóðu afhjúpaðir“

Mannlífið

Íslendingur yfirbugaði bankaræningja í Kaupmannahöfn: „Hann er spennufíkill“

Mannlífið

Glitfaxi – flugvélin sem hvarf: „Hún reyndi hvað hún gat að telja afa hughvarf“

Mannlífið

Frækileg björgun Víkverja er Sigurbjörg strandaði – Aðstæður erfiðar vegna roks og sandbyls

Mannlífið

Tveir ungir skátar urðu úti í Eyjafirði – Þrír aðrir lifðu af, mjög þrekaðir

Mannlífið

Hópur afbrotaunglinga nappaður á Sauðárkróki – Innbrot, búðar- og jólaskrautsþjófnaður