Beiðnum um aðstoð vegna kostn­aðar við ferm­ingar barna fer ekki fjölg­andi, að sögn for­svarskvenna Hjálp­ar­starfs kirkj­unnar og Mæðra­styrks­nefndar, en leitað er leiða til að gera aðstoð­ina fjöl­breytt­ari og umhverf­is­vænni. Þær segj­ast þó merkja að fólk hafi minni fjár­ráð nú en und­an­farin ár.

„Við höfum verið að reyna að fá fólk til að stíga aðeins út fyrir rammann og minnka kostnað og sóun í ferm­ing­ar­veislu­haldi,“ útskýrir Vilborg Odds­dóttir, félags­ráð­gjafi hjá Hjálp­ar­starfi kirkj­unnar. „Ferm­ing­ar­föt eru til dæmis mjög oft notuð bara einu sinni, sér­stak­lega af strák­unum, og við erum með mikið af nán­ast ónot­uðum jakka­fötum sem henta ferm­ing­ar­drengjum og fólk getur fengið hjá okkur. Sömu sögu er að segja af því skrauti sem notað er í ferm­ing­ar­veislum, það er bara nýtt þennan eina dag og aldrei meir. Það fær­ist stöðugt í vöxt að fólk komi með skrautið til okkar strax eftir ferm­ing­una og við bjóðum öðrum sem halda þurfa ferm­ing­ar­veislur að koma og velja sér það skraut sem þeim hentar. Þannig reynum við að vekja fólk til meiri með­vit­undar um end­ur­nýt­ingu og minnka sóun­ina sem oft fylgir svona veislum.“

Sjálfsmynd fátækasta fólksins skekkt

Vilborg útskýrir að Hjálp­ar­starf kirkj­unnar aðstoði fólk á þeim stöðum þar sem Mæra­styrks­nefnd er ekki með starf­semi, oft í sam­starfi við Kven­fé­lög á stöð­unum, Rauða kross­inn og prest­ana sem vísi fólki, sem á í fjár­hags­erf­ið­leikum, til Hjálp­ar­starfs­ins. Hún segir beiðnum um aðstoð vegna ferm­inga ekki fara fjölg­andi, þær hafi nokkurn veg­inn staðið í stað í nokkur ár og felist til dæmis í fata­gjöfum, inn­eign­ar­kortum í mat­vöru­versl­unum eða inn­eign­ar­kortum í fata­versl­unum. Hún segir Hjálp­ar­starfið kapp­kosta að aðstoða alla sem til þess leita, en þeir sem illa séu staddir fjár­hags­lega kynoki sér oft við því að leita hjálpar.

„Annað sem ein­kennir þá sem minnst hafa milli hand­anna er að þeir eru hræddir við að stíga út fyrir hefð­bund­inn ramma ferm­ing­ar­halds, þeir vilja hafa allt sam­kvæmt hefð­inni; áprent­aðar serví­ettur, áprentuð kerti, allt í litasjatt­er­ingum og svo fram­vegis. Sjálfs­mynd þeirra er svo skekkt að þeim finnst þeir ekki vera að standa sig í stykk­inu ef þeir fara út fyrir þann ramma. Okkur sem höfum það gott og erum örugg­ari með stöðu okkar finnst ekk­ert mál að brjóta regl­urnar, nota ósam­stæðar servéttur og venju­leg kerti, til dæmis, en það gengur hægt hjá okkur að fá fátæk­asta fólkið til að sam­þykkja að það sé mögu­leiki.“

Nýjum Íslendingum fjölgar mest

Spurð hvort það sé hennar til­finn­ing að fleiri í sam­fé­lag­inu hafi úr litlu að spila segir Vilborg að sam­kvæmt hennar reynslu af hjálp­ar­starf­inu séu það fyrst og fremst nýir Íslend­ingar sem búi við skarðan hlut.

„Margt af því fólki fær ekki menntun sína metna hér og fær því lægst laun­uðu störfin, verður að leigja sér hús­næði með him­in­hárri leigu, ann­ars fær það ekk­ert hús­næði og svo fram­vegis,“ útskýrir hún. „Við þurfum að fara að vinna betur í því hvernig við tökum á móti nýjum Íslend­ingum og hvernig við búum að þeim hér.“

Greinilegt að fólk hefur úr minna að spila

Anna Pét­urs­dóttir, for­maður Mæðra­styrks­nefndar í Reykja­vík, tekur í sama streng og Vilborg varð­andi fjölda beiðna, tekur reyndar fram að beiðn­irnar í ár séu ekki allar komnar, en þetta líti út fyrir að verða svip­aður fjöldi og und­an­farin ár, um það bil þrjá­tíu beiðnir.

„Það hefur lítið breyst þessi síð­ustu ár,“ segir hún. „Fyrir nokkrum árum voru beiðn­irnar fimm­tíu eitt árið, en ann­ars hefur fjöld­inn hald­ist nokkuð stöð­ugur. Lang­sam­lega flestir sem til okkar leita um fjár­hags­að­stoð við ferm­ing­ar­hald er fólk sem fær aðra styrki hjá okkur, það kemur nán­ast varla fyrir að ein­hver leiti til okkar um aðstoð ein­göngu vegna ferm­ingar.“

Þrátt fyrir að fjöldi þeirra sem leitar til Mæra­styrks­nefndar hald­ist nokkuð stöð­ugur seg­ist Anna greini­lega merkja að fólk hafi minni fjár­ráð nú en und­an­farin ár.

„Já, það er alveg greini­legt að fólk hefur úr minna að spila,“ segir hún. „Það ger­ist alltaf þegar það er nið­ur­sveifla í hag­kerf­inu, slíkt hefur ævin­lega mest áhrif á þá sem minnst hafa.“