„Ljóst að gildir kjara­samn­ingar voru ekki virtir,“ segir Gunnar Hrafns­son, for­maður FÍH.

Félag íslenskra hljóm­list­ar­manna, FÍH, hefur fyrir hönd Þóru Ein­ars­dóttur óperu­söng­konu stefnt Íslensku óper­unni vegna van­gold­inna launa Þóru við upp­færslu óper­unnar Brúðkaup Fígarós síð­ast­liðið haust. Málið hófst í haust þegar átta ein­söngv­arar í Brúð­kaupi Fígarós tóku sig saman og leit­uðu til síns stétt­ar­fé­lags, FÍH, um leið­rétt­ingu launa sinna við sýn­ing­una.

Gunnar Hrafns­son, for­maður FÍH, segir að reynt hafi verið til þrautar að ná lend­ingu í mál­inu, hann hafi meðal ann­ars lagt fram sátta­til­boð, en Íslenska óperan haldi fast við þann skiln­ing að samn­ing­ur­inn milli Óper­unnar og FÍH gildi ekki í þessu til­viki þar sem söngv­ar­arnir hafi allir verið laus­ráðnir. Gunnar segir þá túlkun ekki stand­ast.
„Við erum með und­ir­rit­aðan samn­ing milli aðila frá árinu 2000 sem er mjög skýr í lýs­ingu á því hvernig gera skuli hlut­ina. Hann er ekki virtur af hálfu Óper­unnar, sem segir að þessi samn­ingur eigi alls ekki við, en honum hefur aldrei verið sagt upp og er því gildur.“

Spurður hvort sú túlkun Íslensku óper­unnar að samn­ing­ur­inn eigi ekki við í ráðn­ingu laus­ráð­inna söngv­ara stand­ist segir Gunnar svo sem allt í lagi að takast á um það. „En þegar gerður er gildur samn­ingur þar sem áskilið er að það skuli vera greitt sam­kvæmt honum og verk­kaup­anum beri að vera í sam­ráði við stétt­ar­fé­lagið um það hvernig sé greitt þá ber að fara eftir honum. Ef slíkur samn­ingur heldur ekki hvaða samn­ingar halda þá? Á atvinnu­rek­and­inn að geta skil­greint samn­inga eftir eigin henti­stefnu og borgað fólki bara eftir hend­inni? Ef maður skoðar þetta í stærra sam­hengi þá er þetta nátt­úr­lega eitt­hvað sem allir laun­þegar þurfa að vera vak­andi fyrir og berj­ast gegn.“

Þetta þarf að laga

Þótt stefnan sé gerð ein­ungis fyrir hönd Þóru standa allir ein­söngv­arar sýn­ing­ar­innar þétt við bakið á henni og Gunnar segir dóm­inn auð­vitað verða for­dæm­is­gef­andi fyrir þá alla, lög­fræði­lega sé það bara þannig að það þurfi að stefna fyrir hönd hvers og eins. „Þóra er bara svo mikil kjark­mann­eskja að hún tekur slag­inn fyrir hina,“ segir hann.

Spurður hvort fleiri stefnur á hendur Íslensku óper­unni séu í far­vatn­inu segir Gunnar að hann viti ekki til þess, en það sé ýmis­legt sem þurfi að taka á varð­andi samn­inga lista­manna við Óperuna. „Þetta barst í tal milli list­fé­lag­anna, sem eru rit­höf­undar, leik­stjórar, tón­skáld, söngv­arar og tón­list­ar­menn og svo vina­fé­lag Óper­unnar, og það kom í ljós að öll þessi félög hafa árum saman beðið um samn­ing við Óperuna en ekki fengið og margir eru mjög óánægðir með sinn hlut í sam­skiptum við Óperuna hvað laun varðar. Það er nátt­úr­lega draumaum­hverfi atvinnu­rek­and­ans að geta bara sagt að það gildi engar reglur og verk­tak­inn verði bara að taka því sem að honum er rétt. Laun óperu­söngv­ara hafa jafnt og þétt lækkað að raun­gildi und­an­farin ár og það þarf að leið­rétta.“

Búið er að birta Íslensku óper­unni stefn­una og Gunnar segir að FÍH geti ekki aðhafst annað í bili, nú sé bara beðið eftir því að málið verði dóm­tekið.

Nánar er fjallað um málið í helg­ar­blað­inu Mannlíf.