Kári Stef­áns­son, for­stjóri Íslenskr­ar erfða­grein­ing­ar, skrifar opið bréf til Loga Berg­manns og svarar þar pistli Loga sem birt­ist í sunnu­dags­blaði Morg­un­blaðs­ins. Svar sitt birtir Kári í Morg­un­blað­inu í dag undir yfir­skrift­inni „Ung­ling­ur­inn í fjöl­miðlum“.

Í pistli sínum um helg­ina skrif­aði Logi um áfeng­is­aug­lýs­ingar sem eru bann­aðar í fjöl­miðlum en eru á sama tíma áber­andi á Facebook og í erlendum miðlum. Logi skrifar einnig um þá stað­reynd að Íslend­ingar geti verslað áfengi á net­inu svo lengi sem það sé verslað frá útlöndum.

„Ef mig langar til að panta mér flösku af Reyka-vodka þá er það ekk­ert mál. Ég get pantað hana frá útlöndum. Mjög ein­falt allt saman. Fyrir utan smá­at­riðið sem felst í því að senda flösk­una til útlanda til að senda hana aftur til Íslands og fá hana senda heim til mín.

Nú er sem sagt loks­ins komið fram frum­varp sem myndi leyfa íslenska net­verslun með áfengi. Með ströngum reglum og fyr­ir­vörum,“ skrifar Logi meðal ann­ars. Hann bætir við: „Einhver gæti sagt að þetta væru eðli­leg spor í átt að frelsi og eðli­legum við­skipta­háttum. En svo eru hinir sem segja okkur að auð­vitað sé það hræði­leg hug­mynd að hægt sé að senda áfengi. Hvað ef 16 ára ung­lingur tekur bara við send­ing­unni fyrir mis­tök og hverfur sam­stundis á vit Bakkusar?“

Logi endar pistil sinn á að segja að nú sé kom­inn tími til að treysta fólki: „Treystum fólki og setjum reglur sem eru skyn­sam­legar, frjáls­lyndar og umfram allt eðli­legar.“

Ekki forræðishyggja segir Kári

Í svari sínu byrjar Kári á að segja frá því að hann sé að verða 71 árs og hafi á lífs­leið sinni séð marga kunn­ingja glíma við sjúk­dóma sem tengj­ast áfeng­is­neyslu.

„Langtíma áhrif af ofneyslu áfengis eru auknar líkur á lifr­ar­bilun, háþrýst­ingi, hjarta­bilun, krabba­meini í vél­inda, krabba­meini í maga, krabba­meini í lifur og brisi, krabba­meini í blöðru og brjóstum og syk­ur­sýki og alls konar skemmdum í heila og úttauga­kerfi. Skamm­tíma áhrif áfeng­is­neyslu í óhófi eru ölvun, sem eykur líkur á ofbeldi alls konar og slysum. Algeng­ustu dán­ar­or­sök fólks á aldr­inum 15 ára til fer­tugs á Íslandi má rekja til neyslu fíkni­efna, þar sem áfengi spilar mikla rullu og oftar en ekki er það fíkni­efni sem menn byrja á og nota með öðrum efnum,“ skrifar Kári. Hann bætir við að neyslu áfengis í óhófi kosta heil­brigð­is­kerfið „meira en nokkuð annað“.

„Það er út af þessu, Logi, sem það væri óábyrgt að auka aðgengi að áfengi á Íslandi með því að leyfa íslenska net­verslun og ýta því kröft­ugar að fólki með því að leyfa áfeng­is­aug­lýs­ingar. Aukið aðgengi þýðir aukin neysla sem þýðir auk­inn allur sá vandi sem er rak­inn hér að ofan.“

Kári segir að rök Loga um að áfeng­is­aug­lýs­ingar séu sýni­legar á Facebook og í erlendum fjöl­miðlum og því ætti að leyfa þær í íslenskum miðlum vera „slöpp“.

„Sú rök­semd að það séu áfeng­is­aug­lýs­ingar í erlendum fjöl­miðlum og á fés­bók er slöpp í besta falli. Þær aug­lýs­ingar skapa vanda sem slíkar, sem rétt­læta á engan hátt íslenskar aug­lýs­ingar, sem myndu bæta gráu ofan á svart.“

Hann segir það sama eiga við um rökin um að lands­menni geti verslað vín á erlendum net­versl­unum. „Það væri skyn­sam­leg­ast að loka fyrir hana með laga­setn­ingu í stað þess að bæta ofan á hana íslenskri net­verslun og meira áfengi ofan í þá sem síst skyldi. Logi, þetta er ekki spurn­ing um að hafa vit fyrir fólki með íþyngj­andi for­ræð­is­hyggju. Þetta er svipað því og að hafa hámarks­hraða á vegum úti.“

Kári segir málið ekki snú­ast um for­ræð­is­hyggju heldur „fyr­ir­byggj­andi lækn­is­fræði“.

„Í lok greinar þinnar seg­irðu: „Treystum fólki og setjum reglur sem eru skyn­sam­legar, frjáls­lyndar og umfram allt eðli­legar.“ Logi, félagi og fóst­bróðir, í fyrsta lagi ef þú færir á AA fund kæm­istu að raun um að alkinn verður að gera sér grein fyrir því að hann getur ekki treyst sjálfum sér þegar kemur að áfengi. Þangað til er hann í bráðri hættu,“ skrifar Kári.