Grunur leikur á að mis­tök við grein­ingu krabba­meins­sýna hjá Krabba­meins­fé­lag­inu nái aftur til árs­ins 2013. Málum tveggja kvenna sem nú eru látnar af völdum leg­hálskrabba­meins verður vísað til emb­ætti land­læknis.

Sævar Þór Jónsson lög­maður er með fimm mál sem tengj­ast skimunum á sínu borði en alls hafa honum borist um 20 fyr­ir­spurnir vegna slíkra mála. Vís­bend­ingar eru um að mis­tök hafi verið gerð við grein­ingu sýna hjá Krabba­meins­fé­lag­inu í mörg ár. Eitt mál­anna sem Sævar Þór vinnur að varðar konu, sem nú er látin, er fór í skimun árið 2013 og var ekki tekin til nán­ari skoð­unar þrátt fyrir að til­efni hafi verið til þess. Konan fór í skimun árið 2013 og lést 2017. Þá er lög­mað­ur­inn einnig með mál konu sem fór í skimun árið 2016 og er einnig látin af völdum krabba­meins.

„Það er auð­vitað mjög sorg­legt að vita til þess að konur i blóma lífs­ins hafi fallið frá, hugs­an­lega vegna mis­taka. Af þessum fimm málum eru þrjár konur látnar. Ein er alvar­lega veik og önnur er í með­ferð,“ sagði Sævar Þór í sam­tali við RÚV.

Sökin viðurkennd

Krabba­meins­fé­lagið end­ur­skoðar nú sýni frá þús­undum kvenna. Mistök i krabba­meins­skimun komust í hámæli eftir að kona greind­ist með krabba­mein þrátt f yrir að hafa farið í leg­háls­skimun árið 2018 og í þeirri skimun kom ekk­ert athuga­vert fram. Krabba­meins­fé­lagið hefur við­ur­kennt mis­tök sín í mál­inu og nú er trygg­inga­fé­lag þess að meta skaða­bætur vegna mis­tak­anna.

„Það hefur  verið við­ur­kennt af hendi Krabba­meins­fé­lags­ins að þar hafi átt sér stað mis­tök. Og þar af leið­andi er þetta borð­leggj­andi. Við erum búin að setja okkur í sam­band við trygg­inga­fé­lag Krabba­meins­fé­lags­ins og það er verið að vinna það mál í sam­starfi við Krabba­meins­fé­lagið og trygg­inga­fé­lag þess“ sagði Sævar Þór.

Margvaraði við

„Ég margvar­aði við þessu og það er hrika­lega sorg­legt að þetta kosti alvar­leg veik­indi og manns­líf,“ sagði Kristján Oddsson, kven­sjúk­dóma­læknir og fyrr­ver­andi for­stjóri Krabba­meins­fé­lags Íslands, sem telur sig hafa verið rek­inn fyrir að vara við þeim alvar­legu afleið­ingum sem fyr­ir­komu­lag krabba­meins­skimunar kvenna gæti haft í för með sér. Hann getur alls ekki glaðst yfir að hafa haft rétt fyrir sér.

„Ég er afskap­lega sorg­mæddur yfir örlögum sem hefðu kannski ekki þurft að verða. Ég man nú varla hversu mörg minn­is­blöðin voru sem ég sendi og var­aði við. Ég benti á að starf­semin gengi gegn hags­munum kvenna og gætu haft alvar­legar afleið­ingar fyrir líf og heilsu þeirra. Ég var rek­inn þremur vikum síðar en því miður hefur þetta allt saman raun­gerst,“ segir Kristján.