Margrét Björns­dóttir fjallar um íslenska glæpi og ýmis dul­ar­full mál í hlað­varp­inu Icelandic True Crimes.

Margrét Björns­dóttir.

„Þótt ég hafi hvorki aðgang að lok­uðum skjölum né öðrum heim­ildum sem íslensk upp­lýs­inga­lög kveða á um aðgangs­tak­mark­anir þá hef ég upp­götvað ýmis­legt áhuga­vert,“ segir Margrét leynd­ar­dóms­full þegar blaða­maður spyr hvort hún hafi kom­ist að ein­hverju nýju við gerð þátt­anna, Icelandic True Crimes.

Margrét segir að málin sem hún hefur fjallað um og mun fjalla um í þátt­unum, sem eru þegar orðnir nokkrir tals­ins, séu byggð á opin­berum heim­ildum, eins og frétta­greinum, skjala­söfnum, dóm­skjölum, sögu­legu efni og öðrum til­tækum gögnum, sem eru aðgengi­legar almenn­ingi. Þótt hún hafi kom­ist að ýmsu áhuga­verðu séu samt sumar upp­lýs­ingar betur geymdar.

„Það er mik­il­vægt að vanda til verka þegar verið er að fjalla um saka­mál, sér­stak­lega á litla Íslandi þar sem allir þekkja alla. Ég reyni því að fjalla um málin með virð­ingu fyrir þeim sem tengj­ast þeim og með skiln­ingi fyrir aðstæðum þeirra,“ segir hún. „Aðgát skal höfð í nær­veru sálar.“

Erfitt að gera upp á milli mála

Spurð hvernig hún velji efni þátt­anna seg­ist Margrét oft eiga erfitt með að gera upp á milli mála því það séu svo ótrú­lega mörg áhuga­verð saka­mál og dul­ar­full mál sem hafa komið upp á Íslandi.

„Mestu skiptir að til sé nóg af heim­ildum til að vinna úr fyrir fullan þátt þar sem ég fer ítar­lega í hvert mál og byggi á opin­berum heim­ildum, en sumu þarf ég að bók­staf­lega liggja yfir, rekja sporin og grafa mig niður í „kan­ínu­holu“ í heim­ildum, eins og í kirkju­bókum og á skjala- og bóka­söfnum,“ útskýrir hún og bætir við að síð­asta ár hafi farið í að safna upp­lýs­ingum um öll morð­mál á Íslandi, fíkni­efna­mál, rán, duls­mál, blóð­skammir og fleira í „einn risa­stóran gagna­grunn“.

„Ég hef líka safnað að mér upp­lýs­ingum um sögu­leg atriði, bygg­ingar og ein­stak­linga í gegnum Íslands­sög­una sem hafa spilað veiga­mik­inn þátt í mörgum mál­anna, líkt og Stóri­dómur gerði.“

Mögulega eina „tvítyngda“ hlaðvarpið í heiminum

Margrét tekur fram að það séu þegar til nokkur íslensk hlað­vörp sem fjalla um glæpi. „En þau taka nær ein­göngu erlend mál fyrir og þess vegna fékk ég þá hug­mynd fyrir ári síðan að taka ein­göngu fyrir íslensk saka­mál á bæði íslensku og ensku til að gera þau aðgengi­leg erlendum aðdá­endum sannra saka­mála. Hvert mál kemur því út í aðskildum þáttum á bæði íslensku og ensku. Ég er ekki frá því að ég sé með eina „tví­tyngda“ hlað­varpið í heim­inum í dag.“

Gæði umfram magn

Upp­haf­lega stóð til að Icelandic True Crimes yrðu viku­legir þættir en Margrét segir að þar sem hún sjái um alla vinn­una sjálf hafi reynst erfitt að halda því við. „Ég vil skila frá mér vönd­uðum þáttum með áreið­an­legum heim­ildum sem ég hef borið saman við aðrar heim­ildir frekar en að senda frá mér þætti byggða á ein­hverjum heim­ildum sem reyn­ast svo ekki réttar.“

Spurð hvar hægt sé að nálg­ast Icelandic True Crimes segir Margrét að þætt­irnir komi út á öllum hlað­varpsveitum eins og Apple Podcasts og Spotify, en einnig sé hægt að streyma þeim beint af vef­síðu hlað­varps­ins, www.icelandictruecrimes.com.

„Allt auka­efni þeirra mála sem ég tek fyrir, eins og ljós­myndir, hlekki og annað, set ég inn á vef­síð­una úr þeim heim­ildum sem ég vinn með. Svo er hlað­varpið á Instagram og Facebook, þar sem einnig er umræðu­hópur hlust­enda.“