Þótt Inga Auðbjörg Straum­land, athafna­stjóri hjá Siðmennt, seg­ist fyrst og fremst vera að fagna sól­stöðum og því að eiga góða að um jólin, þá heldur hún jól á hefð­bund­inn íslenskan hátt með til­heyr­andi stressi og mis­tökum. Hún segir að það sé nefni­lega þannig að feg­urðin við jóla­haldið liggi ekki síst í mis­tök­unum.

„Ég held upp á jólin eins og flestir aðrir Íslend­ingar,“ segir Inga. „Með blóð­hlaupin augu eftir að hafa varið of mörgum stundum í versl­un­ar­mið­stöðv­ar­þvög­unni með Mariuh Carey belt­andi jóla­söngva í hátal­ara­kerfum frá síð­ustu öld. En svona í fullri alvöru, þá held ég að jólin hjá mér séu nú nokkuð hefð­bundin. Ham­borg­ar­hrygg­ur­inn er á sínum stað og allt dósameð­lætið líka, þó ég snerti það yfir­leitt ekki. Ég reyni þess í stað að kokka upp eitt­hvað fjöl­breytt­ara með­læti en á svo­lítið erfitt með að para það við þessa skand­in­av­ísku reyktu skinku­hefð, sem er ansi fjarri mínum mat­ar­smekk hina 364 daga árs­ins. Svo bara ver ég aðfanga­dags­kvöldi með fjöl­skyld­unni öðru hvoru megin, opna pakka og borða des­ert. Þrátt fyrir að ég sé nú fyrst og fremst að fagna sól­stöðum og því að eiga góða að, þá er nú yfir­leitt stillt á útvarpið svo klukk­urnar hringi klukkan sex, þegar sósan er að sjóða yfir og karl­inn er ennþá í sturtu. Svo stilli ég hins vegar yfir á X-ið, þar sem við í Siðmennt erum með litla jóla­hug­vekju fyrir þau sem vilja annan val­kost en hinn kristi­lega.“

Verður jóla­haldið með öðru sniði í ár en vana­lega?

„COVID hefur nátt­úru­lega áhrif á hátíð­ar­hald alls heims­ins í ár og auð­vitað okkur líka,“ segir Inga. „Ég er til dæmis ekki byrjuð að kaupa jóla­gjafir af því að ég nenni ómögu­lega inn í Kringlu með grímu og þar af leið­andi móðu á gler­augum eða þau renn­andi út og suður á sleipu pól­íester­inu. En á hinn bóg­inn er ég nú líka bara örlítið fegin að stóru fjöl­skyldu­boðin falli niður í ár og held það verði ágætt að slappa bara af. Annars held ég að stærstu umskipti þess­ara jóla hjá mér séu eig­in­lega mín eigin end­ur­heimt á innra jóla­barni. Fyrir ára­tug húkti ég alein í þrjá mán­uði í köldu sölu­rými þeirra sál­ar­lausu gervi­blóma sem sumir vilja kalla sígræn jóla­tré og ég bara tap­aði algjör­lega jóla­and­anum. Þrátt fyrir að hafa aldrei tekið slíka sölu­mennsku að mér aftur hefur mér reynst erfitt að vinna upp gleð­ina. En nú er einka­son­ur­inn tveggja og hálfs og er að upp­lifa jólin fyrir alvöru í fyrsta skipti. Ég finn hvernig það er að hrekja Grinchið úr hjart­anu á mér, eina skógjöf í einu og ég held að það séu hrein­lega ágæt­is­líkur á því að ég verði komin í ágætis jóla­skap á aðfanga­dags­kvöld. Hvernig er hægt að vera í nöp við jólin þegar barnið sofnar í jóla­sokkum, með skógjöf­ina sína faðmaða að sér þétt­ings­fast, eins og jóla­sveinn­inn hafi fært því ekk­ert minna en mótefni handa allri heims­byggð­inni?“

Hvaða jól eru þér eft­ir­minni­leg­ust?

„Það er mikil pressa í sam­fé­lag­inu um að allt eigi að vera til­búið, mak­inn búinn að fá bjór­daga­tal síð­ustu 24 daga, allar gjafir löngu komnar á póst­húsið til skyld­menna úti á landi, sniðug kveðja komin á sam­fé­lags­miðla og sou vide-pott­ur­inn búinn að vera að malla mat­inn í milljón ár,“ segir Inga og glottir. „En samt er það ein­hvern­veg­inn svo­leiðis að eft­ir­minni­leg­ustu jólin eru alltaf þau þegar það gekk engan veg­inn upp, sem það gerir reyndar sjaldn­ast á mínu heim­ili. Árið sem pabbi var á hnjánum á bað­her­berg­is­gólf­inu að fúga flísar þegar kirkju­klukk­urnar gjöll­uðu. Árið þar sem ósætti var á heim­il­inu og eng­inn keypti almenni­lega í mat­inn, þannig að til voru tveir ham­borg­ar­hryggir en ekk­ert með­læti. Árið sem ég svaf yfir mig, bæði á aðfanga­dags­kvöld og á mið­nætti á gamlárs­kvöldi af því að leik­fé­lagið í MH, sem ég var í for­svari fyrir, var að sýna jóla­leik­rit það árið og allur des­em­ber var tek­inn undir stífar æfingar. Þannig að ætli að feg­urðin sé ekki í mis­tök­unum?“