„Það verða alltaf aðilar sem verða alltaf reiðir út í lög­regl­una, þetta er bara þannig starf. Það er eng­inn reiður út í slökkvi­liðs­menn, þeir eru the good guys“, segir Birgir Örn Guð­jóns­son, betur þekktur sem Biggi lögga. Hann er nýjasti við­mæl­and­inn í hlað­varpi Það er Von.

Biggi hefur mik­inn áhuga á fíkn og fólki sem glímir við fíkni­sjúk­dóm­inn segir hluta af starfi lög­reglu vera að eiga við fólk undir áhrifum hug­breyt­andi efna. Biggi segir að lög­reglan megi ekki vera við­kvæm fyrir gagn­rýni.

Löggan verður ruslakista

„Það má deila um hversu stór partur þetta á að vera af okkar starfi, þá komum við að ákveðnu úrræða­leysi sem við erum að kljást við. Þetta er spurn­ing, fíkn, er það lög­regl­unnar? Er það félags- eða heil­brigð­is­kerfis?“. Biggi gagn­rýnir kerfið fyrir að vinna ekki saman og að lög­reglan verði hálf­gerð rusla­kista og það sé litið á það sem lausn að setja veika ein­stak­linga í fanga­klefa.

Aðspurður hvort lög­reglu­menn fái sér­staka þjálfun í því að umgang­ast fólk sem glímir við fíkni­vanda og auka skiln­ing segir hann: „Helsta þjálfunin kemur í raun og veru úr Hollywood bíó­myndum!“

Það er munur á neyslu og fíkn. Biggi hefur ekki bein tengsl við fíkn­sjúk­dóm­inn en þekkir þó marga sem hafa farið út af spor­inu og var í stjórn Sam­hjálpar. „Ég er mjög nálægt sam­fé­lag­inu í allri sinni mynd, hjá ein­hverjum lög­reglu­manni kemur áhug­inn þannig að hann fær gíf­ur­legan áhuga á að vinna í fíknó en mitt svið var út frá félags­lega þætt­inum, þar springur minn hugur út“.

Meira fé í bílaleigubíla en forvarnir

Biggi hefur unnið í til­rauna­verk­efni með Hafn­ar­fjarð­arbæ og hefur þá sýn að hægt sé að bjarga þeim sem eru verst staddir í áhættu­hegðun á ung­lings­aldri. „For­varnir þurfa að vera ein­stal­ings­mið­aðri og kerfið þarf að vinna sem tann­hjól en ekki stál í stál“.

Biggi segir að breyta þurfi hvernig kerfið vinni saman; skólar, barna­vernd, lög­reglan og félags­lega kerfið. „Til­rauna­verk­efnið var lagt af vegna pen­inga­leysis en auð­vitað snýst þetta um hvernig við ráð­stöfum því fjár­magni sem við höfum. Fíknó notar lík­leg­ast hærri fjár­hæðir í bíla­leigu­bíla en þetta verk­efni kost­aði“.

Neysla unginga hefur breyst

Neysla ung­linga á Íslandi hefur breyst und­an­farin ár, bæði á jákvæðan og nei­kvæðan hátt að sögn Bigga. „Áfeng­is­neysla var talin normal um ferm­ing­ar­aldur fyrir mörgum árum en það telst ekki eðli­legt í dag, áfengi er stór­hættu­legt fíkni­efni. Vape kom allt í einu og við misstum eig­in­lega af því, nú er mikið aðgengi að efnum, mikið aðgengi að kanna­bis og sterku kanna­bis sem er ræktað hér. Ég hef samt miklar áhyggjur af Spice neyslu, það er ógeð, það er ástæða fyrir því að þetta er ódýrt“.

Við­mæl­endur Bigga ræddu um við­brögð for­eldra og ann­arra sem ung­menni og aðrir leita til sem byrj­aðir eru í neyslu hug­breyt­andi efna auk for­dóma og skammar sem því fylgir. Ekki sé hægt að afglæpa­væða neyslu­skammta. „Það þarf að skoða þetta heild­rænt, við munum aldrei útrýma fíkni­efnum. Við finnum ekk­ert sam­fé­lag í sögu manns­ins sem ekki hefur hug­breyt­andi efni. Umræðan þarf að vera mál­efna­leg og það þarf að byrja sam­talið.

Biggi veit hvað hann syngur, hefur skýra og sýn og er stór­huga hvað varðar for­varnir og vinnu fyrir þá sem sýna áhættu­hegðun og þróað hafa fíkni­sjúk­dóm.

Það má finna þetta fræð­andi og áhuga­verða við­tal við Bigga hér