„Ég held að fólk ætti ekki að láta úr úr sér rasísk ummæli af neinum toga. Ég svo sem veit að það verður lík­lega aldrei þannig því miður en að stór mið­ill leyfi svona hlutum að fara í birt­ingu er mér fyr­ir­munað að skilja og hvað þá að gang­ast ekki við því, axla ábyrgð og sýna það í verki að það sé ekki í lagi,“ segir Brynja Dan Gunn­ars­dóttir, vara­þing­kona og einn eig­enda Lopp­unnar, sem hefur gagn­rýnt orð­ræðu Mörtu Maríu Winkel Jón­as­dóttur, rit­stjóra Smartlands, um svart fólk á miðl­inum en þar er meðal ann­ars minnst á verslun í Boston sem ku hafa selt „fín­asta barna­dótið“ og að þar versl­uðu hvorki svartir né fátækir.

„Rasismi er eitt­hvað sem á hvorki að líð­ast hér eða ann­ars staðar og við saman eigum að vinna í því að upp­ræta hann og passa orð­ræð­una. Mér finnst það bein­línis hættu­legt að senda svona frá sér og þetta vissu­lega end­ur­speglar við­horf blaða­manns. Ég skil í raun ekki af hverju það eru ekki allir miðlar að fjalla um þennan pistil og þetta mál­efni.“

Jómfrúarræðan

Brynja sett­ist inn á þing í viku sem vara­maður Ásmundar Einars. Hvernig var upp­lifunin að setj­ast inn í þingsal­inn?

„Það var bara algjör­lega frá­bært og spenn­andi og gaman að fá að takast á við nýtt verk­efni. Þar sem þetta voru bara fimm vinnu­dagar þá náði ég að flytja jóm­frú­ar­ræð­una mína og leggja fram fyr­ir­spurn til mat­væla­ráð­herra varð­andi lax­eldi í sjó­kvíum,“ segir hún og er fyr­ir­spurnin eft­ir­far­andi:

Hyggst ráð­herra setja reglur um til­grein­ingu á upp­runa­landi eða upp­runa­stað eld­is­lax sem seldur er á Íslandi? Ef ekki, hver eru þá rökin fyrir því að gera það ekki?

Telur ráð­herra stöðu lax­eldis á Íslandi ásætt­an­lega með til­liti til heil­brigðis og dýra­vel­ferðar? Ef ekki, hvað telur ráð­herra að hægt sé að bæta og mun hann beita sér fyrir því?

Telur ráð­herra þörf á að bæta reglur um losun líf­ræns úrgangs eða frá­rennsl­is­vatns í lax­eldi?

Telur ráð­herra þörf á því að bregð­ast frekar við með ein­hverjum hætti vegna vís­bend­inga um erfða­blöndun milli eld­is­laxa sem sloppið hafa úr sjó­kvíum og villltra laxa­stofna?

Hver er draum­ur­inn varð­andi stjórn­málin?

„Það er bara þannig að ég veit ekki enn hvað ég vil verða þegar ég verð stór. En það er alltaf bara draumur að fá að mögu­lega ná fram ein­hverjum smá­breyt­ingum í átt að betra sam­fé­lagi.“

Grænt fyrirtæki

Brynja er einn eig­enda Lopp­unnar sem selur notuð föt.

„Loppan er grænt fyr­ir­tæki sem hefur lagt áherslu á að breyta kaup­hegðun Íslend­inga. Við erum með allt milli him­ins og jarðar, öll helstu merkin og því kjörið að byrja leit­ina þar.“

Finnst Brynju vera að aukast að fólk horfi í budd­una og kaupi notað?

„Já, svo sann­ar­lega. Það er viss vit­und­ar­vakn­ing sem hefur átt sér stað og ég finn að til dæmis unga fólkið okkar hugsar öðru­vísi en við gerðum og þetta er þeim frekar eðl­is­lægt. Loppan er stað­sett í versl­un­ar­kjarna og fannst mér vera mik­il­vægt skref að vera innan um hinar versl­an­irnar til þess einmitt að gera þetta að „norm­inu“ – að koma fyrst og leita að því sem vantar hjá okkur og fara svo og skoða nýtt ef við eigum það ekki til. Og ég held að okkur sé að takast það bara vel að koma þessum skila­boðum áleiðis. Auð­lindir heims­ins eru ekki ótak­mark­aðar og það er því af hinu góða fyrir okkur og umhverfið okkar að nýta betur það sem til er.“

Göngutúrar í haustveðri

Það urðu breyt­ingar í lífi Brynju fyrr á árinu en þá kom nýr maður inn í líf hennar.

„Ég hef aldrei verið mikið fyrir að tjá mig mikið um einka­lífið en get sagt að lífið er bara dásam­legt og allir glaðir.“

Er hún róm­an­tísk?

„Ætli hann verði ekki að svara því en svona í eðli mínu já já, ég á það alveg til en mér finnst oft­ast bara til dæmis kerta­ljós, kósí tón­list, sam­vera og göngut­úrar í haust­veðri og þessir hvers­dags­legu hlutir hafa sinn sjarma.“

Hvað þarf að hafa í huga til að við­halda sam­band­inu almennt hvort sem það er nýtt eða fólk er búið að vera lengi saman og jafn­vel gift?

„Ég held að traust og góð sam­skipti séu lyk­il­at­riði; að geta talað um allt milli him­ins og jarðar og fá að vera maður sjálfur; stundum grjót­harður en stundum bara lít­ill í sér.“

Fjöldi flóttamanna áskorun

Fréttir ber­ast dag­lega um hörm­ung­arnar í Úkraínu og Rússar eru farnir að flýja til ann­arra landa. Vara­þing­konan er spurð hvernig stríðið snerti hana.

„Það snertir mig svo sann­ar­lega og það líður ekki dagur sem maður spáir ekki í það og hugsar til Úkraínu. Þetta er nátt­úr­lega bara hræði­legt og áhrifin af því svo mikil.“

Sífellt fjölgar þeim Úkra­ínu­mönnum – aðal­lega konum og börnum – sem koma hingað til lands. „Við höfum tekið við þeim sem koma hingað með opnum örmum og auð­vitað er það okkar og þeirra von að flótta­fólk geti farið aftur heim að stríði loknu ef það kýs að gera svo. Það er áskorun að taka á móti svona mörgum flótta­mönnum með svo skömmum fyr­ir­vara og á svo skömmum tíma en við höfum reynt að gera það eins vel og hægt er.“

Segja má að ógnin fær­ist nær okkur en í síð­ustu viku komu í ljós eyði­legg­ingar á nokkrum stöðum í gasleiðslum í Eystraasalti.

„Það er verið er að rann­saka ástæður lek­anna og ekki vitað hvað nákvæm­lega orsak­aði þá en vissu­lega bendir margt til skemmd­ar­verka. Það er auð­vitað áhyggju­efni þegar ráð­ist er gegn mann­virkjum á alþjóð­legu haf­svæði. Við erum hér með sæstrengi til dæmis og verðum að vernda þá til að halda uppi sam­skiptum.“

Sendi­herra Rúss­lands hér á landi var nýlega kall­aður á fund ráðu­neyt­is­stjóra utan­rík­is­ráðu­neyt­is­ins þar sem honum var tjáð ein­örð afstaða íslenska rík­is­ins til inn­limunar Rússa á fjórum hér­uðum í aust­an­verðri Úkraínu.

„Við eigum allt okkar undir því að ríki fari eftir alþjóða­lögum og því er yfir­taka á landi með vopna­valdi óásætt­an­leg. Það er því eðli­legt að Ísland komi sínum sjón­ar­miðum á fram­færi.“