Aldrei hafa fleiri verið greindir á Íslandi með kyn­sjúk­dóm­inn lek­anda en greindust hér í fyrra. Samtals greindust 159 með þann leiða fjanda en til­fellum hefur farið fjölg­andi síð­ustu ár þó til­fell­unum hafi fækkað í Covid-19 heims­far­aldr­inum.

Frá þessu er greint í Far­sótta­f­réttum emb­ættis land­læknis. Vísir sagði frá þessu á vef sínum.

Sjötíu pró­sent til­fell­anna sem greindust í fyrra voru hjá körlum og 30 pró­sent hjá konum. Hefur kynja­hlut­falið sveifl­ast á milli ára. Síðustu fimm ár hefur ald­urs­hóp­ur­inn 25-34 ára verið sá algeng­asti í grein­ingum, fyrir utan árið 2020 er flestir voru á aldr­inum 15 til 24 ára.

„Fjölgun til­fella lek­anda á árinu 2022 hefur einnig sést í öðrum löndum Evrópu. Í Noregi varð aukn­ing til­fella hjá gagn­kyn­hneigðu yngra fólki. Sér­stakar áhyggjur eru þar í landi af aukn­ingu lek­anda­smita hjá ungum konum þar sem lek­andi getur valdið svæsnum sýk­ingum og ófrjó­semi hjá konum. Ekki hafa komið fram ákveðnar skýr­ingar á þess­ari aukn­ingu en ein af hugs­an­legum skýr­ingum sem sótt­varn­ar­stofnun Noregs (Fol­kehelseinstituttet) hefur sett fram á þess­ari fjölgun lek­anda­smita er opnun sam­fé­lags­ins á ný eftir COVID-19 heims­far­ald­ur­inn,“ segir í Far­sótta­f­réttum.

Einnig segir að vax­andi áhyggjur séu af sýkla­lyfja­ó­næmum lek­anda­bakt­er­íum.

Lekandi er kyn­sjúk­dómur sem orsakast af bakt­er­í­unni Neiss­eria gonor­roheae. Bakt­er­ían getur sest að í kyn­færum, þvag­rás, enda­þarmi eða hálsi. Hægt er að smit­ast af lek­anda við sam­farir, enda­þarms­mök og munn­mök.

Þeir sem smit­ast af lek­anda verða yfir­leitt varir við breyt­ingu á lit og lykt á útferð úr leggöngum eða þvag­rás. Einnig veldur lek­andi iðu­lega miklum sárs­auka við þvag­lát eða verk í grind­ar­holi, hjá bæði konum og körlum. Sumir sem fá lek­anda eru ein­kenna­lausir en geta engu að síður smitað aðra. Einkenni lek­anda og klamydíu eru svipuð en þó heldur meiri hjá þeim sem fá lek­anda. Einkenni sjúk­dóms­ins koma oft­ast fram á fyrstu viku eftir smit en það getur þó gerst síðar.

Til þess að lækna lek­anda eru notuð sýkla­lyf. Áður en þau eru gefin þarf að taka sýni til rækt­unar og finna rétta sýkla­lyfið. Lek­anda­bakt­er­ían getur verið af ýmsum stofnum og margir þeirra eru ónæmir gegn sumum sýkla­lyfjum.

Rétt er að taka fram að lek­andi er alvar­legur sjúk­dómur. Hann getur valdið ófrjó­semi bæði hjá konum og körlum. Eins getur hann valdið sýk­ingu og bólgu í liðum, augn­sýk­ingum og í verstu til­vikum sýk­ingu í eggja­leið­urum og kvið­ar­holi.