Á hverju ári eru sæmir for­seti Íslands yfir­leitt milli 20 til 40 ein­stak­linga fálka­orð­unni en hún er talin af sumum mesti heiður sem Íslend­ingur getur hlotið. Fólk er sæmt fálka­orð­unni fyrir afrek eða störf sín á ævinni. Nokkrir ein­stak­lingar hafa þó í gegnum tíð­ina hafnað henni og má þar nefna Katrínu Jak­obs­dóttur, Jóhönnu Sig­urð­ar­dóttur og Stein­grím Her­manns­son en hefð hefur mynd­ast fyrir því að sæma for­sæt­is­ráð­herra fálka­orðu.

Þá hefur barna­barn Héðins Mar­íu­sonar sjó­manns greint frá því að hann hafi hafnað fálka­orðu og talið hana glingur. Davíð Oddsson, rit­stjóri og fyrr­ver­andi for­sæt­is­ráð­herra, hefur kallað slíka höfnun sýnd­ar­mennsku. „Af ein­hverjum ástæðum þykir sumum flott og jafn­vel stór­mann­legt að hnýta ónotum í hana,“ skrif­aði rit­stjór­inn árið 2020. „En þeir eru auð­vitað til sem iða í skinn­inu að slá sér upp í sínum hópi með því að sýna að þeir, ólíkt öðrum og minni mönnum séu hafnir yfir tildur […] Á öllu veltur að koma því á fram­færi að þeir hafi hafnað orð­unni. Þeir úthluta því fálka­orð­unni til sjálfs síns í hljóði og hafna henni svo með hávaða. Og fá þannig miklu meira „kikk“ út úr gern­ingnum en hinir sem taka kurt­eis­lega á móti við við­höfn á Bessa­stöðum.“

Mannlíf sendi fyr­ir­spurn á for­seta­emb­ættið til að spyrj­ast fyrir um hversu margir hafi hafnað fálka­orðu.

„Í reynd er það svo að eng­inn hefur hafnað fálka­orðu á staðnum, en orðu­höfum er gef­inn fyr­ir­vari og stundum vill fólk fá að hugsa sig um áður en það þiggur heið­ur­inn,“ sagði í skrif­legu svari emb­ætt­is­ins.

„Komið hefur fyrir að ein­stak­lingar biðj­ist undan því, þegar þeim er boðin orða. Ekki er haldið sér­stakt bók­hald um það, en til­fellin eru fá,“ en tekið er fram í svar­inu að eng­inn hafi hafnað því að vera sæmdur fálka­orðu þann 1. jan­úar í ár.

Hér fyrir neðan er listi þeirra sem voru sæmd fálka­orðu þann 1. jan­úar 2024.

1. Auður Hildur Hákon­ar­dóttir, mynd­list­ar­kona og rit­höf­undur, ridd­ara­kross fyrir
fram­lag til mynd­listar og störf í þágu kvenna­bar­áttu.

2. Elísabet Gunn­ars­dóttir knatt­spyrnu­þjálf­ari, ridd­ara­kross fyrir fram­lag til
kvennaknatt­spyrnu og ann­arra íþrótta.

3. Erna Sif Arn­ar­dóttir, dós­ent við Háskól­ann í Reykja­vík og svefn­fræð­ingur,
ridd­ara­kross fyrir fram­lag til nýsköp­unar og svefn­rann­sókna.

4. Gylfi Þór Þor­steins­son, teym­is­stjóri hjá Rauða kross­inum á Íslandi, ridd­ara­kross
fyrir störf í þágu sam­fé­lags og mann­úðar.

5. Helga Þor­bergs­dóttir hjúkr­un­ar­stjóri á heilsu­gæslu­stöð­inni í Vík, ridd­ara­kross fyrir
fram­lag til heil­brigð­is­þjón­ustu og sveit­ar­stjórnar- og félags­starfa í heima­byggð.

6. Hrafn­hildur Gunn­ars­dóttir kvik­mynda­gerð­ar­maður, ridd­ara­kross fyrir
heim­ilda­mynda- og þátta­gerð og fram­lag til vit­und­ar­vakn­ingar á sviði
jafn­rétt­is­mála.

7. Jenný Karls­dóttir, hand­verks­kona og kenn­ari, ridd­ara­kross fyrir fram­lag til
varð­veislu íslenskrar alþýðu- og hand­verks­menn­ingar.

8. Jón Krist­ins­son arki­tekt, ridd­ara­kross fyrir frum­kvöðla­starf í vist­vænni
húsa­gerð­ar­list á alþjóða­vett­vangi.

9. Karel Ingvar Kar­els­son, fyrr­ver­andi skip­stjóri, ridd­ara­kross fyrir fram­lag til
sjó­mennsku ungs fólks og efl­ingar sjó­manna­stétt­ar­innar.

10. Knútur Rafn Ármann, fram­kvæmda­stjóri og eig­andi Frið­heima, ridd­ara­kross fyrir
frum­kvöðla­starf á sviði mat­væla­fram­leiðslu, ferða­þjón­ustu og
atvinnu­upp­bygg­ingar.

11. Margrét Bóas­dóttir, söng­kona og söng­stjóri, ridd­ara­kross fyrir fram­lag til
tón­list­ar­flutn­ings og kór­menn­ingar.

12. Reynir Pétur Stein­unn­ar­son garð­yrkju­bóndi, ridd­ara­kross fyrir afrek og fram­göngu
í þágu fatl­aðra.

13. Sigurður Harð­ar­son raf­einda­virkja­meist­ari, ridd­ara­kross fyrir störf á sviði
fjar­skipta- og örygg­is­mála í þágu björg­un­ar­sveita, lög­reglu og bruna­varna.

14. Vil­mundur G. Guðnason, for­stöðu­læknir Hjarta­verndar og pró­fessor, ridd­ara­kross
fyrir fram­lag til rann­sókna og for­varna á sviði hjarta- og æða­sjúk­dóma.