Bláskel er sælin­dýr í fal­legri svar­blárri sam­loku­skel sem festir sig oft með spuna­þráðum við steina og reipi. Elsta aðferðin við ræktun á blá­skel eru staurar sem festir voru í grunnu sjáv­ar­vatni og þar óx kræk­ling­ur­inn en víða er hann rækt­aður á reipum sem hanga niður úr stórum flekum. Kræk­lingur er hluti af stórri ætt sælin­dýra og fyr­ir­finn­ast bæði í ferskvatni og sjáv­ar­vatni en þó er kræk­lingur sem kemur úr sjáv­ar­vatni not­aður til mann­eldis þar sem hinn þykir ekki lyst­ugur.

Belgar, Hol­lend­ingar og Frakkar borða mikið af blá­skel og þar er hún oft borin fram elduð í soði með frönskum kart­öflum og þekk­ist sem rétt­ur­inn moules frites. Einnig er blá­skelin borin fram með góðu brauði sem notað er til að klára allt soðið. Hol­lend­ingar eru einnig þekktir fyrir að djúp­steikja blá­skel­ina og selja sem skyndi­bita.

Margir veigra sér við að elda blá­skel en sé ákveðnum reglum fylgt eftir við verkun og eldun þá er hún leikur einn. Bláskel er léttur og skemmti­legur sum­ar­matur og afar mik­il­vægt er að nostra svo­lítið við soðið sem skel­fisk­ur­inn er eld­aður upp úr. Oft er hvítvín eða bjór notað í soðið og því betra að vera með gæða­vín og bjór til að tryggja að soðið verði sem allra best.

Margar fisk­búðir selja ferska blá­skel sem ræktuð er á Íslandi. Gott er að vera í sam­bandi við sína fisk­búð til að athuga hvenær blá­skelin er keyrð út því best er að fá hana sem fers­kasta og svo selst hún yfir­leitt mjög hratt og því betra að vera und­ir­bú­inn frekar en að koma að tómu borð­inu.

Áður en blá­skelin er elduð þarf að verka hana. Gott er að nota lít­inn bursta og skrúbba kræk­ling­ana undir renn­andi köldu vatni til að losa þá við hreistur og önnur óhrein­indi sem setj­ast utan á skelj­arnar. Stundum finn­ast lítil skegg á skelj­unum sem hægt er að tosa af með fingr­unum eða skrapa af með litlum hníf.
Brotnum skeljum skal henda og ef blá­skelin er opin skal banka henni ákveðið við eld­hús­bekk­inn og sjá hvort hún loki sér. Loki hún sér ekki er kræk­ling­ur­inn lík­leg­ast dáinn og því best að fleygja skel­inni.
Mjög mik­il­vægt er að láta blá­skel­ina ekki liggja í bleyti þar sem þeir lifa í salt­vatni og kafna í hreinu krana­vatn­inu.

Þegar blá­skelin er elduð þarf að nota góðan pott með loki því hún þarf að gufu­sjóða í soð­inu í nokkrar mín. Gott er að taka pott­inn og hrista hann til einu sinni til tvisvar í eld­un­ar­ferl­inu til að hann eld­ist jafnt. Ef pott­ur­inn er þungur er líka hægt að taka lokið af og hræra með tré­sleif í stað­inn.
Kræk­ling­ur­inn er til­bú­inn þegar lang­flestar skelj­arnar hafa opn­ast. Þær skeljar sem enn eru harð­lok­aðar er best að henda.

Mynd / Heiðdís Guðbjörg Gunn­ars­dóttir