Innlent fróðleikur

Skemmtilegar staðreyndir um jólatré

Sumir geta ekki hugsað sér að vera með annað en lifandi jólatré á meðan aðrir eru alsælir með gervitré. Svo er til fólk sem sættir sig alveg við lítið jólatré úr vírherðatrjám með jólaseríu, keramikjólatré, eða jafnvel ekkert tré. Hér eru nokkrar staðreyndir um jólatré.

Notkun á sígrænu tré til að halda upp á vetrarsólstöður var við lýði löngu áður en talið er að Jesús hafi fæðst.
Jólatré eyða ryki og ögnum úr loftinu.
Það tekur jólatré að meðaltali 7-10 ár að vaxa í rétta stærð.
Fyrstu heimildir um skreytt jólatréð eru frá Ríga í Lettlandi árið 1510.
Árið 2002 voru 21% Bandaríkjamanna með alvörujólatré, 48% með gervitré og 32% með ekkert jólatré.
Jólatré hafa verið seld í Bandaríkjunum síðan um 1850. Þar til nýlega komu öll jólatré úr skógum en nú eru yfir 21 þúsund aðilar sem rækta jólatré. Hálfur milljarður trjáa er í ræktun.
Aðstoðarmaður Edisons, Edward Johnson, átti hugmyndina að því að setja rafmagnsljós á jólatréð. Átta árum síðar, eða 1882, komu þau á markað fyrir almenning. Lítil kertaljós á greinar jólatrés voru almenn strax í kringum miðja 17. öld.
Franklin Pierce, 14. forseti Bandaríkjanna, var fyrsti forsetinn til að láta setja upp jólatré í Hvíta húsinu (1856). Þegar Teddy Roosevelt var í forsetastól mátti jólatré ekki koma inn fyrir dyr Hvíta hússins af umhverfisástæðum.
Fyrsta prentaða heimildin um jólatré birtist í Þýskalandi árið 1531.

Til Íslands um 1850

Fyrstu þekktu heimildir um einskonar jólatré eru frá Strassburg og þar um kring á 16. öld. En hinn fyrsti sem getur um ljósum prýtt jólatré er Goethe, í sögu frá 1774. Fyrsta mynd af jólatré með ljósum er hins vegar frá Zürich árið 1799. Nokkrum árum síðar, árið 1807, eru til sölu á markaði í Dresden í Þýskalandi fullbúin jólatré, meðal annars skreytt gylltum ávöxtum og kertum. Greinilegt er, að siðurinn var þá búinn að ná öruggri fótfestu þar um slóðir. Hann fór svo að berast til Norðurlanda eftir 1800.

Til Íslands munu fyrstu jólatrén hafa komið um 1850, í kaupstaði, aðallega hjá dönskum fjölskyldum. En fæstir landsmenn áttu þess kost að eignast grenijólatré á þeim tíma. Málið var leyst með því að smíða gervijólatré og klæða það með sortulyngi, beitilyngi eða eini. Elstu heimildir um slíkt eru frá 1880-1890.

Heimildir / Vísindavefurinn
Umsjón / Guðríður Haraldsdóttir

Kjósa

Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Deila

Efnisorð

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Tengdar greinar

fróðleikur

Menning

Dularfull baktería étur flak Titanic: „Hefur hvergi fundist annars staðar“

Baktería sem fannst árið 2010 á flaki Titanic, er smá saman að éta flak skipsins til agna. Illugi Jökulsson fjölmiðlamaður er hafsjór upplýsinga um allt milli himins og jarðar eins og nýjasta Facebook-færsla hans ber vitni um. Þar segir hann frá bakteríu sem fannst árið 2010 á flaki Titanic. Bakterían étur járn skipsins smá saman og er nú talið að...

Menning

Illugi sýnir okkur hvað við erum lítil: „Maður lifandi, allt það furðulega líf!“

Illugi Jökulsson fjölmiðlamaður með meiru er hafsjór af fróðleik, það vita allir sem vilja vita. Í nýjustu færslu sinni á Facebook kemur hann með fróðleik sem sýnir okkur hversu agnarsmá við mannfólkið erum í stóra samhenginu. Í færslunni birtir Illugi gullfallega ljósmynd af fimm stjörnuþokum sem kallast Kvintett Stefáns. Segir hann ómögulegt að segja til um fjölda sólstjarna innan Kvintettsins...

Mannlífið

Ætar plöntur

Vilmundur Hansen garðyrkjufræðingur fræðir lesendur um nokkrar ætar plöntur.

Mannlífið

Nokkrar staðreyndir um kassavín …

Fyrir nákvæmlega 50 árum síðan, lagði Ástralinn Thomas Angove, víngerðarmaður frá Suður-Ástralíu, inn umsókn á einkaleyfi á ílátum sem áttu eftir að umbylta vínmarkaðnum. Poki úr pólýetýlenplasti sem gat innihaldið 4,5 l af víni var settur í kassa úr pappa. Neytendur þurftu bara að klippa hornið af pokanum og loka aftur með þar til gerðum tappa. Þessi vara þróaðist fljótlega,...

Mannlífið

Fyrsta æta afurðin í íslenskri náttúru

Rabarbari er sennilega fyrsta æta afurðin í íslenskri náttúru sem kemur upp á vorin, en hann lætur kræla á sér mun fyrr á Norðurlöndum og í Englandi, eða í byrjun febrúar. Þvert á það sem margir halda er hann grænmeti en ekki ávöxtur. Rabarbari er upprunninn í Asíu, nánar tiltekið í Mongólíu, Himalaja-fjöllum og Síberíu, enda þolir hann vel frost.

Mannlífið

Sparnaðarráð í veisluna

Hér eru nokkur góð sparnaðarráð sem eiga við um allar veislur.

Forstöðumanni hjá Akureyrarbæ sagt upp eftir ásakanir um kynferðislega áreitni

Íslendingur kom upp um rússneska njósnara: „Tveir af njósnurum erlends stórveldis stóðu afhjúpaðir“

Skemmtilegar staðreyndir um jólatré

Til Íslands um 1850

Athugasemdir

fróðleikur

Dularfull baktería étur flak Titanic: „Hefur hvergi fundist annars staðar“

Illugi sýnir okkur hvað við erum lítil: „Maður lifandi, allt það furðulega líf!“

Ætar plöntur

Nokkrar staðreyndir um kassavín …

Fyrsta æta afurðin í íslenskri náttúru

Sparnaðarráð í veisluna

Íslendingur kom upp um rússneska njósnara: „Tveir af njósnurum erlends stórveldis stóðu afhjúpaðir“

Forstöðumanni hjá Akureyrarbæ sagt upp eftir ásakanir um kynferðislega áreitni

Glitfaxi – flugvélin sem hvarf: „Hún reyndi hvað hún gat að telja afa hughvarf“

Frækileg björgun Víkverja er Sigurbjörg strandaði – Aðstæður erfiðar vegna roks og sandbyls

Undirbýr stefnu á hendur Móglí ehf. – Eigandinn skeytir ekkert um dagssektirnar

Tveir ungir skátar urðu úti í Eyjafirði – Þrír aðrir lifðu af, mjög þrekaðir

Heldur enn í vonina um að Luna og Stitch finnist: „Ég er ekki alveg reiðubúin að afskrifa þá ennþá“

Hópur afbrotaunglinga nappaður á Sauðárkróki – Innbrot, búðar- og jólaskrautsþjófnaður

Íslendingur yfirbugaði bankaræningja í Kaupmannahöfn: „Hann er spennufíkill“

Hið dularfulla hvarf Þverárhrossanna: „Enn ófundnir og útlitið versnar stöðugt“

Robert Þorvaldsson bjargaði fjórum frá drukknun í Boston-flóa

Köttur stórslasaði sex ára dóttur Jórunnar: „Þetta var alveg hræðilegt. Það blæddi svo mikið”

Íslenskur flugvirkjanemi nær drepinn af landa sínum í Tulsa – Fór á ball eftir barsmíðarnar

Innlent

Bastarður í Stykkishólmi

Gagnrýnir framferði Sjálfstæðisflokksins og Framsóknar hart: „Svona fólk þarf meðferð en ekki völd“

VÆB-bræður fá viðvörun frá Ísrael: „Það er ómögulegt“

Borgin hefur veitt yfir 70 styrki á fimm árum af listrænum eða menningarsögulegum ástæðum

Össur hrósar viðbrögðum Þórdísar Lóu: „Fýlan lak í lítratali af Einari“

Nær allir telja agaleysi ríkja í grunnskólum landsins