Rúmlega fjórð­ungur Íslend­inga lætur síma­notkun ann­arra í umferð­inni trufla sig mikið en nota samt sjálf sím­ann undir stýri. Þetta kemur fram í nýrri könnun Gallup fyrir Sam­göngu­stofu sem fram­kvæmd var í júní 2024. Þetta kemur fram í frétta­til­kynn­ingu Sam­göngu­stofu.

Í maí ýttu Sjóvá og Sam­göngu­stofa úr vör her­ferð­inni Ekki taka skjá­hætt­una. Markmið hennar er að vekja athygli á þeirri hættu sem skjá­notkun skapar í umferð­inni. Töluverð umfjöllun hefur verið um her­ferð­ina og ákvað Sam­göngu­stofa því að láta kanna aftur við­horf öku­manna til far­síma­notk­unar undir stýri.

Samkvæmt frétta­til­kynn­ing­unni eru nið­ur­stöður könn­un­ar­innar þær að næstum helm­ingur öku­manna segir far­síma­notkun ann­arra í umferð­inni trufla sig mjög mikið eða frekar mikið, eða 45,7 pró­sent, og 30 pró­sent segja hana trufla sig lítið sem ekk­ert. Um 60 pró­sent af þeim 45,7 pró­sentum sem trufl­ast mikið af síma­notkun ann­arra nota sím­ann sjálf við akstur og því er rúm­lega fjórð­ungur Íslend­inga í þeim hópi fólks sem trufl­ast af síma­notkun ann­arra í umferð­inni en notar þó sím­ann sjálft undir stýri.

Rúmlega helm­ingur öku­manna á það til að nota far­sím­ann undir stýri.

54,1 pró­sent eiga það til að nota far­sím­ann á ferð og 55,4 pró­sent eiga það til að nota hann á rauðu ljósi sem bendir til að nán­ast allir sem eiga það til að nota sím­ann á rauðu ljósi gera það líka á ferð. Athygli vekur að mjög fáir eru með harða afstöðu gagn­vart því að nota sím­ann aðeins á rauðu ljósi en aldrei á ferð.

Í ljós kom að 10,6 pró­sent nota alltaf akst­urs­still­ingu á far­síma, fáir nota hana stundum, sjaldan eða oft. Einnig kom fram að 23,8 pró­sent vita af henni en nota hana ekki og 56,1 pró­sent hafa ekki heyrt um hana. Hér er því rými til úrbóta en akst­urs­still­ing er góð leið til að hafa hemil á síma­notkun undir stýri.

Fram kemur í frétta­til­kynn­ing­unni að her­ferð Sjóvá og Sam­göngu­stofu, Ekki taka skjá­hætt­una varpi ljósi á þá síma­notkun sem á sér stað undir stýri í dag og er henni líkt við sam­bæri­lega notkun tækja sem frekar voru notuð á síð­ustu öld. Sem dæmi hefði engum dottið í hug, hvorki á síð­ustu öld né núna, að skrifa bréf á rit­vél sam­hliða því að aka bíl en sú hegðun er í raun sam­bæri­leg við að skrifa skila­boð á síma. Trufl­unin er sú sama, það er að segja, hug­ur­inn snýr sér að skila­boð­unum og við erum ekki með athygl­ina við akst­ur­inn. Hættan er sam­bæri­leg en af ein­hverjum ástæðum sam­þykkjum við aðra hegð­un­ina en ekki hina.

Hægt er að kynna sér átakið á vef­síð­unni https://skjahaetta.is/. Þar má nálg­ast góð ráð og upp­lýs­ingar til að sporna gegn akstri undir skjá­hrifum en þar er einnig að finna fræðslu­mynd­bönd sem sýna hvernig setja á upp akst­urs­still­ingu fyrir far­síma. Þannig má forð­ast það að taka skjá­hættu í umferð­inni og stuðla með því að eigin öryggi og ann­arra.